T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
37. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2026/576
KARAR NO: 2026/1741
KARAR TARİHİ: 26/06/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARI
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/01/2026
NUMARASI: 2026/19 2026/49
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) talebine ilişkindir.
İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesince,"...Davacının yerleşim yeri Kocaeli, davalının yerleşim yeri ise Tuzla/İstanbul olup, genel yetki kuralına göre Kocaeli mahkemeleri ile İstanbul Anadolu Mahkemeleri yetkilidir. Davacı, genel yetki kurallarına göre kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmadığından seçim hakkı davalıya geçmiş olmakla, davanın yetkisizlik nedeni ile reddine, dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir..." gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesince,"... taraflar arasında imzalanan yetki sözleşmesinin 12a-Sipariş formu 1.md, 24.4'de ,i bu iş ilişkisi ile bağlantılı doğabilecek uyuşmazlıklarda İstanbul Mahkemelerinin yetkili olacağı belirtilmiş, tarafların imzasının bulunduğu 2 Kasım 2020 tarihli çerçeve sözleşmesinin 14.6 mmaddesi ile'' 14.6 madesi "...' nın genel satın alma koşul ve şartlarında tanımlanan Türk Kanunları ve Çağlayan Mahkemeleri geçerli olacaktır" şeklinde olduğu ,6100 sayılı HMK 'nın 'Yetki Sözleşmesi ' başlıklı 17 maddesi uyarınca 'Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemede açılır ' maddesi uyarınca her iki tarafın tacir olduğu ve yetkili mahkeme olarak Çağlayan yani İstanbul Mahkemelerini yetkili tayin ettikleri anlaşılmakla mahkememizin yetkisizliğine, kesin yetki de bulunmadığın sözleşmede de tarafların imzalarının bulunduğu Çağlayan Mahkemeleri'nin geçerli olacağı görüldüğünden, davanın ilk olarak açıldığı Çağlayan İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu..."gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
6100 sayılı HMK'nun 17.maddesi,"Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında domuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." hükmünü amirdir. Bu yetki hükmü kesin yetki mahiyetindedir. Yine, aynı yasının 18 inci maddesinde, "Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâllerinde, yetki sözleşmesi yapılamaz. Yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması ve yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmesi şarttır.
” şeklinde düzenleme mevcuttur.
Bunlara göre, tarafların serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâlleri hariç, tacirler arası yetki sözleşmesi yapılabileceği ve yazılı yapılması gereken bu sözleşmede birden fazla mahkeme belirlenebileceği açıklanmıştır.
6100 sayılı HMK'nun 19. Maddesinde"(1)Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır, taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.
(2)Yetkisinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi, birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.
(3)Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.
(4)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir."hükmüne yer verilmiştir. Kesin yetki kuralına tabi olmayan davalarda yetki ilk itirazının HMK ' nun19/4 maddesinde göre de , süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir( Yargıtay 8. HD 2014/13280 E. 2016/6002 K.,aynı daire 2020/3543 E, 2020/6848 K.; Yargıtay 12 HD 2022/13763 E. 2023/4430 K sayılı kararı)
Mahkemece re'sen yetkisizlik kararı verilebilecek haller, dava şartı olan, kesin yetki halleridir. HMK'nın 18. maddesi kesin yetkinin olduğu hallerde tarafların yetki sözleşmesi yapamayacaklarını açıkca düzenlemiştir. Bu nedenle yetki sözleşmesi kesin yetkinin olduğu hallerde yapılamaz.Yetki sözleşmesinin yapılmış olması da resen yetkisizlik kararı verilebilecek hallerden değildir. (Aynı yönde; Yargıtay 5 HD 2023/9929 E. 2024/768 K; Yargıtay 11. HD 2016/15056 E. 2017/319 K. sayılı kararları ile Dairemizin 2023/452 E, 2023/2257 K. sayılı kararı)Taraflar arasında görülen davada kesin yetki hali sözkonusu olmadığı gibi yetki sözleşmesinin yapılmış olması da resen yetkisizlik kararı verilebilecek hallerden sayılmadığı, kesin yetki halinin bulunmadığı hallerde yetkisizlik ilk itirazı üzerine verilen yetkisizlik kararı hatalı olsa dahi istinaf edilmeksizin kesinleşmesi durumunda bu kararın, yetkisizlik kararı verilen mahkemeyi bağlayacağı anlaşıldığından, uyuşmazlığın İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince İstanbul Anadolu 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 26/06/2026 gününde oy birliği ile karar verildi.
KANUN YOLU:Kesin olmak üzere