T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/673
KARAR NO: 2023/784
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/01/2023
NUMARASI: 2023/20 Esas - 2023/20 Karar
DAVANIN KONUSU: Tespit (D.İş)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 08/03/2023
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla 6100 Sayılı HMK' nın 353.maddesi gereğince dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Talep eden vekili dava dilekçesinde; Müvekkiline ait internet sitesinin kurulduğu 14 Kasım 2003 tarihinden, 04/03/2020 tarihine kadar yer ve içerik sağlayıcı adresinin https://...com URL adresi olduğunun tespitini, adresin tümden kapatıldığını ve tekrar açılamadığını, 01/09/2019- 04/03/2020 tarihine kadar olan süre boyunca gelirinin ay ay olacak şekilde ekte sunulan faturalar dikkate alınarak tespitine, adli, bilgisayar ve muhasebe konusunda uzman bilirkişiler marifetiyle ya da mahkemece tespit edilecek alanlarında uzman bilirkişiler marifetiyle bilirkişi raporunun düzenlenmesini, talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince; " Delil tespiti talebinin reddine " karar verilmiştir. Verilen karara karşı talep eden vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Talep eden vekili istinaf dilekçesinde; Delil tespiti talebinde hukuki yararlarının bulunduğunu, bir hakkın varlığının ya da yokluğunun mahkeme kararı ile saptanmasını talep ettiklerini ileride bu tespite göre dava açılacağını ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava; Delil tespiti istemine ilişkindir. Hukuk Mahkemeleri Kanununa göre; Taraflardan her biri, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş yahut ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif yapılması, bilirkişi incelemesi yaptırılması ya da tanık ifadelerinin alınması gibi işlemlerin yapılmasını talep edebilir.Delil tespiti istenebilmesi için hukuki yararın varlığı gerekir. Kanunda açıkça öngörülen hâller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilinde bulunuyorsa hukuki yarar var sayılır.Delil tespiti talebi dilekçeyle yapılır. Dilekçede tespiti istenen vakıa, tanıklara veya bilirkişilere sorulması istenen sorular, delillerin kaybolacağı veya gösterilmesinde zorlukla karşılaşılacağı kuşkusunu uyandıran sebepler ile aleyhine delil tespiti istenen kişinin ad, soyad ve adresi yer alır. Tespit talebinde bulunan, durum ve koşulların imkân vermemesi sebebiyle, aleyhine tespit yapılacak kişiyi gösteremiyorsa talebi geçerli sayılır.Somut olayda talep eden ; https://...com URL internet adresinin yer ve içerik sağlayıcı olarak sahibinin müvekkili olduğunun tespitini, müvekkiline ait internet sitesinin 04/03/2020 tarihinde, https://...com URL adresi üzerinden 3/03/2020 günü, Https://...com/...html ile yayınlanan haber sebebiyle tümden kapatıldığının ve tekrar açılmadığının tespitini , İnternet sitenin https://...com URL adresi üzerinden 01/09/2019 tarihinden, kapatıldığı 04/03/2020 tarihine kadar olan süre boyunca gelirinin ay ay olacak şekilde, ekte, sunulan faturalar dikkate alınarak tespitini, İnternet Sitesinin https://...com URL adresi Üzerinden 01/03/2020 - tarihinden 31/07/2020 tarihine kadar olan süre boyunca gelirinin, ay ay olacak şekilde, ekte, sunulan faturalar dikkate alınarak tespitini, talep etmiştir. Talep eden davasını delil tespiti olarak açmış ve Değişik iş olarak kaydettirmiştir. Bu bağlamda tespiti talep edilen hususlar yukarıda açıklanan HMK 400 vd. maddeleri kapsamında değildir. Talep eden istinaf dilekçesinde bir hakkın varlığının ya da yokluğunun mahkeme kararı ile tespitini talep ettiklerini ifade etmiştir. Bu durum delil tespiti konusu olmayıp tespit davası konusudur. Yine HMK 106 hükmüne göre de; Tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir. Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır. Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz. talep edennın istem sonucunun tamamı maddi vakıaların tespitine ilişkin olup bunlar tek başına tespit davasına konu edilemez. Dosyadaki belgelere, ilk derece mahkemesi kararında kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından talep eden vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/01/2023 tarih, 2023/20 Esas - 2023/20 Karar sayılı kararına yönelik talep eden vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince talep edendan alınması gereken 179,90 TL maktu istinaf karar ve ilam harcı, peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3- Talep eden tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 5- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 sayılı HMK'nın 353/1/b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 08/03/2023