T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/3696
KARAR NO: 2023/3524
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/08/2023 (Ara Karar)
NUMARASI: 2023/321 Esas
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Haksız İhtiyati Hacizden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 29/11/2023
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353.maddesi gereğince dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; Yargılama sonucu maddi ve manevi zarara ilişkin ortaya çıkacak alacağın teminattan karşılanabilmesi için davalı şirket tarafından İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 03/10/2022 tarih, 2022/309 D. İş Esas - 2022/310 D. İş Karar sayılı dosyaya sunulan 34.577.822,69 TL miktarlı teminat mektubunun davalı şirkete iade edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, İstanbul 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03.10.2022 Tarih, 2022/309 D. İş, 2022/310 K. Sayılı Dosyasından verilen ihtiyati haciz kararının kaldırıldığına ilişkin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 23.02.2023 tarihli 2023/92 E. - 2023/259 K. Sayılı ilamı tarafımıza UETS yolu ile 28.03.2023 tarihinde tebliğ gönderilmiş ve mevzuat gereği Tebligat, alıcının hesabına iletilmesine müteakip belirlenen süre sonunda yani 02.04.2023 tarihinde otomatik olarak okundu sayıldığını, tebliğden itibaren 1 ay süre dolmadan 28/04/2023 tarihinde İstanbul Arabuluculuk Bürosu ... Nosu ile Ticari Davalarda Dava Şartı Arabuluculuk Başvurusunda bulunulmuş ve ... sayılı Arabuluculuk dosyasından 17.05.2023 tarihinde anlaşamama tutanağı tutulduğunu, bilindiği üzere 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesi 15. fıkrası gereği Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durmaktadır. İşbu dava da İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03.10.2022 Tarih, 2022/309 D. İş, 2022/310 K. Sayılı Dosyasından verilen ihtiyati haciz kararının kaldırıldığında ilişkin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 23.02.2023 tarihli 2023/92 E. - 2023/259 K. Sayılı ilamı tarafımıza tebliğinden itibaren 1 ay süre içerisinde açıldığını, yargılama sonucu müvekkillerin maddi ve manevi zararlarına ilişkin ortaya çıkacak alacağın İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03.10.2022 Tarih, 2022/309 D. İş, 2022/310 K. sayılı dosyaya sunulan 34.577.822,69 TL Miktarlı Teminat Mektubundan karşılanabilmesi için söz konusu teminat mektubunun davalı şirkete iade edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince; "... İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 03/01/2022 tarih, 2022/309 değişik iş, 2022/310 karar sayılı dosyasına sunulan 34.577.822,69.-TL miktarlı teminat mektubunun davalı şirkete iade edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine " karar verilmiştir. İhtiyati tedbire itiraz eden davalı vekili dilekçesinde; 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu “HMK”'da Sayılmış ihtiyati tedbir şartlarının somut olayda oluşmadığını, somut olayda müvekkili ... tarafından sunulmuş olan banka teminat mektubunun iade edilmemesi şeklindeki ara kararın ihtiyati tedbir mahiyetinde olduğunu, doktrinde kabul edildiği üzere, tedbir sebebinin varlığının kabul edilebilmesi için, hakkın asıl dava sonunda dahi ifa edilememe riski bulunması gerektiğini, ihtiyati tedbir talep eden tarafın, bu riskin varlığını ispat etmekle yükümlü olduğunu, yani hakkın elde edilmesi ihtimalinin zorlaşması ihtimali yeterli olmayıp, bunun yaklaşık ispat ölçüsünde ispatlanması gerekmekte olduğunu, üstelik konusu para olan uyuşmazlıklar açısından ihtiyati tedbire karar verilmesinin olanaklı olmadığını, para alacakları açısından hukukun öngördüğü geçici koruma kurumunun “ihtiyati haciz” olduğunu, müvekkili şirketin müstakbel zararları açısından teminat alınmaksızın ihtiyati tedbir kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bir an için ihtiyati tedbir kararının isabetli olduğu kabul edilecek olsa dahi bu kararın teminatsız olarak verilmesinin mümkün olmadığını, teminat mektubunun iade edilmemesi yönündeki tedbir kararının kaldırılmaması halinde müvekkilinin huzurdaki davanın esası yönünden haklı çıksa dahi teminat mektubunun kredi işlemi niteliğinden mütevelli ciddi bir zarara uğramış olacağını, teminat mektubunun değerinin gerek fiili haciz miktarının gerekse davacılarca iddia ve talep olunan zararın çok üzerinde olduğunu salt bu nedenle dahi mektubun iade edilmemesine yönelik tedbirin kaldırılması yahut daha düşük bir teminat takdir edilmesı gerektiğini, taleplerinin uygun bulunmaması halinde ise ihtiyati haciz kararının kalkmasına kadar geçen süreç içerisinde tatbik edilen haciz miktarıyla orantılı yeni bir teminat takdir edilmesini ve bu teminatın dosyaya sunulması karşılığında ilk teminat mektubunun taraflarına iadesine ve usule ve yasaya aykırı olarak verilen ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince; "... Tüm dosya kapsamı ve mahkememizce verilen tedbir kararına itiraz dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; dosyamız davacısı aleyhine İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 03/10/2022 tarih, 2022/309 değişik iş, 2022/310 karar sayılı kararıyla verilen ihtiyati haczin yapılan itiraz üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 23.02.2023 tarihli 2023/92 E. - 2023/259 K. Sayılı ilamı ile kaldırıldığı, bu halde HMK 389 uyarınca yaklaşık ispat koşulu oluştuğu, HMK 392/2 hükmüne göre de haksız ihtiyati haciz nedeniyle tazminat davası açıldığı taktirde teminatın iade edilmemesi hükmünün düzenlendiği anlaşılmakla mahkememizce verilen tedbir kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır. ... İhtiyati Tedbire İtiraz eden vekilinin itirazının REDDİNE, ..." karar verilmiştir. Verilen karara karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Davacının davasını 1 aylık süreden sonra açmış olup HMK md.392 f.2 uyarınca müvekkilince gösterilmiş olan teminatın iadesi gerektiğini, ihtiyati tedbir kararında teminatın gösterilmediğini,teminat mektubunun değerinin gerek fiili haciz miktarının gerekse davacılarca iddia ve talep olunan zararın çok üzerinde olduğunu, banka teminat mektubunun iade edilmemesi, taraflar arasındaki menfaat dengesini ağır bir şekilde bozmakta ve banka teminat mektubunun amacına uygun düşmediğini, HMK’de sayılmış ihtiyati tedbir şartlarının somut olayda oluşmadığını, yeni bir teminat belirlenmesi talepleri yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmamış olmasının hukuken kabul edilebilir olmadığını beyanla Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava; Haksız ihtiyati haciz sebebiyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, talep ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına ilişkindir. Hak düşürücü süre itirazının esas yargılamada mahkemesince karara bağlanması gerektiğinden ara karara yönelik yapılan istinaf incelemesinde bu hususta değerlendirme yapılmamıştır. 6100 sayılı HMK'nın 87. maddesi gereğince bir davada verilecek teminatın tutarını ve şeklini hakim serbestçe tayin eder. İhtiyati tedbirde teminat ve teminat miktarının değiştirilmesine ilişkin talepler yönünden karar verme yetkisi ilk derece mahkemesinde olup, yukarıda belirtilen HMK'nın 341. maddesi ile 394/3-4 ve 395.madde hükümleri uyarınca bu talepler yönünden verilen kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulamaz. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 389. maddesinde, “(1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. (2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Şu durumda, mahkemenin dosya kapsamına uygun gerekçesine ve takdirine; ihtiyati tedbirin İİK.m.257 vd. maddesinde de ayrıca ve açıkça düzenlenmiş bulunmasına, ihtiyati tedbir kararı verilmesi için davanın tam olarak ispatlanmış olmasının gerekmemesine, yaklaşık ispat halinde de ihtiyati tedbir kararının verilebilmesine, ihtiyati tedbir şartların mevcut olmasına göre davalı vekilinin istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/321 Esas sayılı dosyasından verilen 18/08/2023 tarihli ara kararına yönelik davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL maktu istinaf karar ve ilam harcı peşin yatırıldığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına,5-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise kalan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 29/11/2023