T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/2645
KARAR NO: 2025/3625
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/05/2025
NUMARASI: 2023/343 Esas - 2025/514 Karar
DAVANIN KONUSU: Yargılanmanın Yenilenmesi
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 08/10/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353. maddesi gereğince dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; İstanbul İli, Başakşehir İlçesi, ... Organize Sanayi Bölgesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde yer alan akaryakıt ve LPG istasyonunun mülkiyetinde bulunduğunu, yine aynı yerde bulunan... ada, 6 sayılı parsel üzerindeki akaryakıt ve LPG istasyonunun ise ... Ürünleri ve Tic. A.Ş.'ne ait olduğunu, söz konusu firmaya ait iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemi ile davalı idareye başvuru yapıldığını, talebin davalı idarenin bila tarih ve 2021/9856 sayılı işlemi ile reddi üzerine dava açma zorunluluğu ortaya çıktığını, organize sanayi bölgeleri içerisinde yer alan iş yerlerine iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının OSB tarafından verileceği ve denetleneceğini, ruhsata tabi iş yerinin trafik ve karayolları ile ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiğini, açılacak iş yerinin genel olarak trafik güvenliğine zarar vermemesinin zorunlu olduğunu, ... Ürünleri ve Tic. A.Ş'ne ait bayilik lisansının hukuka aykırı olmasından dolayı iptali istemi ile EPDK'a başvurulduğunu, başvurunun reddi üzerine dava açıldığını, hem bilirkişi raporunda hem de mahkeme kararında istasyonun güvenlik yönünden tehlike arz ettiğinin ortaya konulduğunu belirterek, ... ada 6 parsel üzerinde yer alan akaryakıt ve lpg istasyonuna ait işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile akaryakıt ve lpg istasyonunun faaliyetine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; Müvekkilinin İstanbul ... organize Sanayi Bölgesi onaylı sınırları içerisinde bulunan... ada 6 parselde ... Ürünleri ve ticaret A.Ş. Akaryakıt istasyonu işlettiğini, huzurdaki davanın işletmeye ait olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin olduğunu, bu sebeple davanın ... Ürünleri ve Ticaret A.Ş.'e ihbar edilmesini talep ettiğini, davacı tarafından... ada 6 parselde bulunan akaryakıt istasyonuna ait ruhsatların iptali istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığını, davacının tüm iddialarının cevaplandığını ve tekrardan kaçınmak için aynen katıldıklarını, İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 2015/1104 esas sayılı dosyasında dava açıldığını ve davanın reddine karar verildiğini, kesinleşmiş mahkeme kararı dikkate alındığını davanın reddine karar verilmesini talep etttiği beyan etmiştir.Feri müdahil ... Ürünleri ve Tic AŞ vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili şirkete 9558/2600 sayılı 13/03/2006 tarihli ruhsatın verilmesine dair işlemin tarihi itibariyle zamanaşımı süresi hak düşürücü süresi dolduğundan huzurdaki davanın süre aşımı sebebiyle reddine karar verilmesini, bu talebin kabul edilmemesi halinde ise kabul ve muvafakat anlamına gelmemek kaydıyla Ankara 2. İdare Mahkemesinin 2021/1882 Esas ve İstanbul 13. İdare mahkemesinin 2021/1742 esas sayılı dosyalarının bekletici mesele yapılmasını, bu talebinin de kabul edilmemesi ihtimalinde kabul ve muvafakat anlamına gelmemek kaydıyla yapılacak yargılama neticesinde davanın ve davacı taleplerinin reddine, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesince; "... Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2022/4599 esas 2023/3797 karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair kararında; "4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi gereğince OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi gereğince tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği kanaatine varılmıştır." şeklinde hüküm kurulmuştur.İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin iş bu davamızın tarafları ile ilgili olan, aynı dava türüne sahip, bir başka dava ile ilgili, öncesinde Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen karar sonucu istinaf incelemesinde Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu şeklinde karar verdiği, bu karar sonrası Asliye Ticaret Mahkemesince dava görülüp hüküm kurulduktan sonra ise istinaf talebi üzerine dosyada bu kez aynı davada yeniden görev yönünden karar vererek dosyanın yeniden Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini belirtir 10/04/2025 tarih ve 2025/957 esas 2025/1403 karar sayılı kararında "4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi gereğince OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi gereğince tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerekir.Dairemizce daha önce aynı nitelikteki davalarda Asliye Ticaret Mahkemesinini görevli olduğuna karar verilmiş olsa da Yargıtay 11. Hukuk Daresi'nin 2022/4599 E.-2023/3797 K. Sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair kararında OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu belirtilmiş olup bağlayıcı olan işbu içtihat gereğince Dairemizce görüş değişikliğine gidilerek Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiştir." hükmü kurulmuştur. İstanbul BAM 4. Hukuk Dairesinin 10/04/2025 tarih ve 2025/957 esas 2025/1403 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere Yargıtay 11. Hukuk Daresi'nin 2022/4599 Esas.-2023/3797 Karar. Sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair kararında OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu belirtildiğinden ve dava mutlak ticari dava olmadığından, bağlayıcı olan işbu Yargıtay 11. Hukuk Daresi'nin 2022/4599 Esas.-2023/3797 Karar Sayılı içtihat gereğince davaya bakmakla mahkememizin görevli olmaması, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olması sebebiyle davanın usulden reddine ....1-Davanın HMK 114. maddesi kapsamında mahkememizin görevli olmaması sebebiyle HMK 115. maddesi gereğince usulden reddine,2-HMK.'nun 20. maddesi gereğince gerekçeli kararın tüm taraflara tebliği ile kararın kesinleşmesinden itibaren yasal iki haftalık süre içinde talep edilmesi halinde dava dosyasının görevli Küçükçekmece 6. Asliye Hukuk Mahkemesine Gönderilmesine, ... " karar verilmiştir. Verilen karara karşı davalı vekili ve feri müdahil vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Dosyanın görevli mahkeme olarak Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini beyanla Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Feri müdahil ... Ürünleri AŞ vekili istinaf dilekçesinde; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 2023/606 E, 2023/812 K. Sayılı ilamının davaya konu olan olay bakımından ilk derece mahkemesini bağladığını, bu sebeple ticaret mahkemesinin görevsizlik kararı vermesinin mümkün olmadığını beyanla Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava; Davalı tarafça dava dışı şirkete akaryakıt satış ve servis istasyonu kurmak üzere verilen ruhsatın iptali talebine ilişkindir.Fer'i müdahil vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;6100 sayılı HMK' nın 66. Maddesi gereğince üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla tahkikat sona erinceye kadar fer'i müdahil olarak davada yer alabilir. Aynı kanunun 69. Maddesi gereğince müdahilin de yer aldığı asıl davada hüküm, taraflar hakkında verilir. Hüküm, tarafa yönelik olarak verildiğinden, kanun yoluna başvurma hakkı da kural olarak fer'i müdahile değil tarafa aittir. Bu sebeple müdahil kural olarak hükmü tek başına kanun yoluna götüremez. Bu kurala rağmen, fer'i müdahile yönelik hüküm tesis edilirse müdahilin bu durumda kanun yoluna başvurma hakkının bulunduğu kabul edilmelidir. (E. Yılmaz, R. Arslan, S. Taşpınar Ayvaz, Medeni Usul Hukuku, Ankara 2016, s.486 vd.) Somut olayda; İlk Derece Mahkemesince fer'i müdahil aleyhine hüküm tesis edilmediği, buna göre fer'i müdahilin istinaf yetkisi bulunmadığından fer'i müdahil vekilinin istinaf başvuru dilekçesinin reddi gerekir. Davacı vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi gereğince OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi gereğince tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerekir.Dairemizce daha önce aynı nitelikteki davalarda Asliye Ticaret Mahkemesinini görevli olduğuna karar verilmiş olsa da Yargıtay 11. Hukuk Daresi'nin 2022/4599 E.-2023/3797 K. Sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair kararında OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu belirtilmiş olup bağlayıcı olan işbu içtihat gereğince Dairemizce görüş değişikliğine gidilerek Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiştir.Dosyadaki belgelere ve gerekçe içeriğine göre, İlk Derece Mahkemesi kararında, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, fer'i müdahil ... Ürünleri AŞ vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına, davalı ... Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Fer'i müdahil ... Ürünleri AŞ vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına,2-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/343 Esas 2025/514 Karar sayılı 26/05/2025 günlü kararına yönelik davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcı peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 4-İstinaf talebi incelenmediğinden Fer'i müdahil tarafından yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, 5-İstinafa başvuran tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına,...-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise kalan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,8-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeri düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemleri ile HMK nın 302/5. maddesi gereği kanun yollarından geçmek suretiyle kesinleşen kararların kesinleşme kaydı ile kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-c. maddesi gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 08/10/2025