T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/4138
KARAR NO: 2025/3406
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/09/2023
NUMARASI: 2017/321 Esas - 2023/822 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 01/10/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353. maddesi gereğince dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı şirketin dava dışı Alman tur operatörü şirketi ile mali sorumluluk sigorta sözleşmesi bulunduğunu, bu şirketle seyahat eden dava dışı ...'in Nevşehir Kapodokya'da 13.5.2013 tarihinde balondan düşmesi sonucu ağır yaralandığını, davalı ... ... şirketinin aynı gün diğer davalı ... Sigorta şirketine ihbarda bulunduğunu, olayda sigortalı ...'in kusuru olmadığını, ... tarafından 20.2.2014 tarihinde Bückeburg Asliye Mahkemesinde davacı aleyhine mali sorumluluk sigortası bulunan ... Gmbh karşı maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, davanın işbu davanın davalılar ... ... şirketi ve ... Sigorta'ya ihbar olunduğunu, Mahkemenin ihbar talebini 12.03.2015 tarihinde karara bağladığını, tarafların 12.11.2015 tarihinde sulh olduklarını, davacının ...'e 145.000 Euro tazminat ödediğini ve ...'in tüm haklarını davacı şirkete devrettiğini, davacının avukatlık ücreti ve mahkeme giderlerine toplam 20.464,10 euro ödediğini, müvekkili şirketin kaza tarihi 13.05.2013 ile 31.07.2015 tarihine kadar 64.674,00- Euro ve 7.258,34 Euro HUK-... Sigorta’ya ödeme yaptığını, davalı ... ... şirketinin kaptanının kazada %100 kusurlu olduğunu, tüm bu sebeplerle davacının sigortalasına dava tarihine kadar ödediği 237.396,44 Euro'nun temerrüt tarihi olan 21.05.2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen (davalı ... sigorta yönünden poliçe teminatı ile sınırlı olmak üzere) rücuen tahsiline ve davacının dava tarihinden sonra ödeyeceği tazminatlar için şimdilik 5.000 euronun yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacı şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... ... şirketi vekili cevap dilekçesinde; Davacının aktif dava ehliyetine sahip olup olmadığının araştırılması gerektiğini, davacının hangi maddi zarara ilişkin ne miktarda tazminat talep edildiğinin belgelerinin dosyaya sunulması gerektiğini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının teminat göstermesi gerektiğini, henüz davacının ödemediği bedelleri talep edemeyeceğini, kusura itiraz ettiklerini, uçuşun kurallara uygun gerçekleştirildiğini, kısaca davalının kusursuz olduğunu, bu sebeplerle davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde; Sigortalının ... model, ... tescil işaretli, 1 pilot+24 yolcu kapasiteli balon dışında bir balonda taşınmış ise ve pilotların da ..., .... ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından kullanılmamış olması halinde davalı şirketin sorumlu olmayacağını, üst limitin 150.000 euro olduğunu, diğer davalı şirketin kusuru oranında sorumlu olduklarını, davacının talebindeki 20.464,41 euronun neye ilişkin olduğunun açıklanması gerektiği, davacının dava dışı sigortalıya ödediği 145.000 euronun neye ilişkin olduğunu açıklaması gerektiğini, davacının bakıcı, tedavi giderleri ve maluliyet tazminatı talep etmiş ise de sadece ... için yaptığı ödemeleri isteyebileceği, ödemelerin illiyet bağının ispatı gerektiğini, sigortalı ... gelir kaybına uğramışsa esas gelirinin araştırılması gerektiğini, ...'in Almanya sosyal güvenlik kurumlarından veya özel sigorta şirketlerinden ödeme alıp almadığının araştırılması gerektiğini beyan etmiştir.İlk Derece Mahkemesince; "... Tüm dosya kapsamına göre; davacı sigorta şirketinin dava dışı ... isimli tur operatörü ile mali sorumluluk sigorta sözleşmesi bulunduğunu, bu operatörle seyahat eden ...'in Türkiye'deki balon kazasında yaralandığı, ...'in Almanya'da tazminat davası açtığı ve tarafların sulh oldukları, bu kapsamda davacı sigorta şirketinin ...'e 145.000,00 Euro ödeme yaptığı ayrıca mahkeme masrafları, avukatlık ücreti ve diğer ödemeler toplamı sonucu 237.396,44 Euro yapılan ödemenin ve yapılacak ödemelere karşılık da 5.000,00 Euro'nun davalılardan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Meydana gelen kazada ...'in sepet içerisinde gerekli pozisyonu almadığından yaralanma meydana geldiği için %30 oranında kusurunun bulunduğu, davalı ... ... Limited Şirketi'nin ise balona tutacak sayısından fazla yolcu aldığından %70 oranında kusurunun bulunduğu, balon kazası Türkiye sınırları içinde meydana geldiğinden, dava ve tazminat kalemlerinin 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk Ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 34 (1) maddesi gereğince Türk hukuku ve olay tarihinde yürürlükte olan zarar sorumluluğuna ilişkin hükümlere göre belirleneceği, buna göre aktüerya bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 13/06/2023 tarihli raporda ...'in sürekli engelli halde yaşamak zorunda kalması sebebiyle uğradığı maddi zararının toplam 39.952,89 Euro olduğu, davacı tarafın sulh sözleşmesi kapsamında kendi inisiyatifiyle yaptığı fazla ödeme, diğer ödemeler ve yapılacak ödemelerden dolayı davalılara rücu edemeyeceği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. Davanın kısmen kabulü ile,39.952,89 Euro'nun dava tarihi olan 16/03/2017 tarihinden itibaren Devlet Bankalarının EUR ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,Davacı tarafın diğer ve fazlaya ilişkin taleplerinin reddine ..." karar verilmiştir.Verilen karara karşı davacı ve davalı ... Sigorta Şirketi, ... ... Limited Şirketi vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Söz konusu davada işletenin sorumluluğunun doğması için ayrıca bir kusur aranmayacağını, bu sebeple davalı işleten ve sigorta şirketinin müteselsilen sorumluğu bulunduğunu, ödenmiş olan manevi tazminat tutarının rücuen tahsili yönündeki taleplerinin de kabul olunması gerektiğini ve davanın kısmen kabul kısmen reddine dair kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın tümüyle kabulüne karar verlmesini talep etmiştir.Davalı ... Sigorta Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; Müvekkili şirket sigortalısının hasarın meydana gelişinde hiçbir kusuru bulunmadığını, maluliyet oranının yürürlükteki yönetmelik hükümlerine göre belirlenmesi gerektiğini, İlk derece mahkemesince Berlin Sosyal İşler ve Sağlıktan Sorumlu Eyalet Dairesi'nin düzenlediği maluliyet raporunun esas alındığını, yapılan tazminat hesaplamasının fahiş ve hatalı olduğunu, yabancı mahkemelerce özel hukuk ilişkilerine ilişkin açılan dava sonucunda verilen kararların Türkiye'de geçerli olabilmesi ve hüküm ve sonuç doğurabilmesi için bu mahkemece verilmiş kararın Türkiye'de tanınması ve tenfizine karar verilmesi gerektiğini, aksi halde yabancı mahkemelerce verilmiş bir kararın ya da açılmış bir dava neticesinde taraflarca yapılan sulh anlaşmasının, yapılan tazminat ödemelerinin Türkiye'de hiçbir hukuki geçerliliği bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...Turizm Reklamcılık Ltd.Şti.vekili istinaf dilekçesinde; Müvekkili şirkete atfedilen %70 kusur oranının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirket lehine davanın reddedilen kısmı üzerinden nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, alacağın zaman aşımına uğradığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava; Balon kazasına dayalı haksız fiil sebebiyle uğranılan zarar için ödeme yapan sigorta şirketinin yaptığı ödemenin rücuen tazmini istemine ilişkindir.Davacı Sigorta Şirketi' nin istinaf başvurusunun değerlendirilmesi; 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk Ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümleri ve denetime elverişli aktüerya bilirkişi raporu esas alınarak verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi' nin istinaf başvurusunun değerlendirilmesi;Davacı sigorta şirketi tarafından yabancı mahkeme kararı ve uzlaşma kapsamında dava dışı sigortalıya sigorta poliçesi kapsamında ödeme yapıldığı, davacı sigorta şirketinin 6102 sayılı TTK.nın 1472.maddesi gereğince bedeli ödedikten sonra sigorta ettiren yerine geçerek zarardan dolayı tazmin ettiği bedeli kusur durumu ve poliçe şartlarına göre rücuen talep edebileceği, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının denetime elverişli olduğu anlaşıldığından davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin istinaf isteminin reddi gerekir. Davalı ... Turizm Reklamcılık Ltd.Şti.'nin istinaf başvurusunun değerlendirilmesi;6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi geregince, “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür”. Bu hüküm dikkate alındığında kusur sorumluluğu olarak tanımlanan haksız fiil sorumluluğunun kurucu unsurları; fiil, zarar, illiyet bağı, kusur ve hukuka aykırılıktır. Haksız bir eylemin tazminat sorumluluğu doğurabilmesi için kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil sonucunda zarar doğması, zarar ile fiil arasında da illiyet bağı bulunması gereklidir.Somut olayda; Denetime elverişli bilirkişi raporuyla kusur oranının tespit edildiği Davalı şirket kusuruyla sebep olduğu zararı tazminle yükümlü olduğu anlaşılmaktadır.Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hükmedilen avukatlık ücretinde bir hata bulunmamaktadır. 31.07.2015 tarihinde davacının dava dışı sigortalısına kaza sebebiyle ödeme yapmış olup eldeki rücu istemli dava ise 16/03/2017 tarihinde açılmıştır. Bu durumda dava TBK'nın 73 maddesi gereğince iki yıllık süre içinde açıldığından davalı ... ... Havacılık Turizm Reklamcılık Ltd.Şti.' vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir. Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından taraf vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/321 Esas 2023/822 Karar sayılı 27/09/2023 günlü kararına yönelik taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 269,85 TL'nin mahsubuyla bakiye 345,55 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 10.777,54 TL nispi istinaf karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 2.695,00 TL'nin mahsubuyla bakiye 8.082,54 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davalı ... Havacılık Turizm Reklamcılık Limited Şirketi'nden tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,4- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 10.777,54 TL nispi istinaf karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 2.694,39 TL'nin mahsubuyla bakiye 8.083,15 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davalı ... Sigorta Şirketi'nden tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,5- İstinafa başvuran taraflarca istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerilerinde bırakılmasına,6- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına,7- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise kalan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,8- Karar tebliği ve harç tahsil müzekkeri düzenlenmesi Dairemizce yapılmasına, harç ve avans iadesi işlemleri ile 6100 Sayılı HMK'nın 302/5. maddesi gereği kanun yollarından geçmek suretiyle kesinleşen kararların kesinleşme kaydı ile kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 01/10/2025