T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Dosya No: 2020/647
Karar No: 2023/513
İncelenen Kararın
Mahkemesi: İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 08/10/2019
Numarası: 2015/184 Esas - 2019/757 Karar
Davanın Konusu: Maddi Tazminat
Karar Tarihi: 21/03/2023
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 17/06/2014 tarihinde, davacıya ait ... plakalı araca benzin istasyonunda bulunduğu sırada, davalı ... İl Sağlık Müdürlüğüne ait, davalı ... şirketine ZMSS poliçesi ile sigortalı, davalı ... idaresindeki ... plakalı aracın kusurlu olarak çarpması sonucu hasar verdiğini, davacının Almanya'da yaşaması, kısa süreliğine Türkiye'ye gelmesi nedeniyle kaza nedeniyle araçta meydana gelen zararın Almanya'da bilirkişi marifetiyle tespit ettirildiğini, hasar ve değer kaybı 14.681,54 Euro olarak, aracın 10-12 günde tamir edilebileceği (10x65=) 650 Euro tespit edildiğini, bu tespit icin 1177 Euro bilirkişi masrafı yapıldığını, tespit evrakının yeminli tercüman aracılığıyla çevirisi için 450 TL masraf yapıldığını, davalı ... tarafından 05/02/2015 tarihinde 5.250 TL (1.898 Euro) ödeme yapıldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 12.783,54 Euro (davalı ... tarafından yapılan 1898 Euro ödeme düşülerek) ile 650 Euro tamir süresince araçtan mahrum kalma zararı ve yargılama gideri olarak hasar tespiti bilirkişi gideri 1177 Euro, 35 Euro vekalet çıkarma noter ücreti, 450 TL tercüme giderlerinin kaza tarihinden itibaren tahsil anındaki kur üzerinden tahsiline; (...:(14.645,54 Euro )41.098,31+450TL=41.548,31) zarar icin kaza tarihi olan 17.06.2014 tarihinden itibaren, yargılama giderlerinden olan tespit gideri için tespit tarihi 25.7.2014 tarihinden itibaren; tercüme için 4.8.2014 tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı Sağlık Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde ambulans şoförünün kusursuz, davacının ise tam ve tek kusurlu olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin davacının aracının ekspertizini yaptırarak kendi sigortalısının kusuru oranında 5.250 TL ödeme yaptığını ve sorumluluğunun sona erdiğini, yapılan ödemenin Türkiye şartlarında kadri marufunda olduğunu, davacının onarımı Almanya'da yaptırmasından dolayı artan fahiş maliyetleri müvekkilinin karşılamak zorunda olmadığını, özel bilirkişi tespitleri için yapılan masraflar ile tercüme masraflarının teminat kapsamında olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde davanın reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince; "1-Davanın kısmen kabulü ile davacının araç mahrumiyetinden, araçta meydana gelen hasar ve değer kaybından kaynaklanan toplam 9.600,65 Euro tutarındaki maddi tazminatın, davalı ... Sigorta A.Ş. açısından davalı şirket tarafından yapılmış 5.250,00 TL'lik ödemenin mahsubu ile bulunan 21.550,00 TL poliçe limitini aşmamak kaydı ile ve davalı ... açısından dava tarihinden itibaren işleyecek, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Davacı tarafından bilirkişi, noter masrafı olarak yapılmış olan toplam 1.212,00 Euro masrafın davanın kabul oranına göre hesaplanacak miktarının karar tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası karşılığının yargılama gideri olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 3-Tercüme gideri olan 450,00 TL'nin davanın kabul oranına göre hesaplanacak miktarının yargılama gideri olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiştir. Karara karşı davalı ... vekili, davacının aracın tamirini Türkiye'de çok daha düşük bir meblağa yaptırılacak iken bu hususun tercih edilmeyerek, işçilik ücretinin çok daha yüksek olduğu Almanya'da yaptırıldığını, aracın tamiri için harcandığı belirtilen fatura bedelinde hangi işlemlerin yapıldığı ve bu tamirat bedelinin makul olup olmadığının mahkemece denetlenmediğini, talep edilen meblağın fahiş olduğunu, mahkemece sadece kusur oranının tespiti için rapor alındığını, kazanın tamiri için harcanması gereken miktarın ne olacağı konusunda rapor alınmadığını, 2014 yılında 15 bin Euro'ya yakın hasar alan bir aracın ülkeler arası trafiğe çıkarak yolculuk yapamayacağını, mahkemece aracın hasarlı bir şekilde yola çıkması nedeniyle hasar miktarının büyüyüp büyümediğinin, orada tespit edildiği iddia edilen hasarın ve tamir bedelinin başka bir kazadan kaynaklanmış olup olmayabileceğinin tespit edilmediğini, hasar miktarını belirleyen kurumun güvenilirliğinin dahi araştırılmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı ... Sigorta AŞ vekili, müvekkili şirketin ekspertiz incelemesi neticesinde davacıya 5.250 TL ödeme yaparak üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, bu ödemenin davacının aracının onarımı için Türkiye şartlarında kadri marufunda ve yeterli olduğunu, davacının aracının Türkiye'de onarımı için Türkiye şartlarında kadri marufunda ve yeterli bir ödeme yapan müvekkili şirketin davacının keyfi davranışları ile onarımın daha maliyetli olduğu Almanya'da yapılan tamirat giderlerinden sorumlu olmadığını, ikame araç bedeli ZMSS poliçesi teminatı içerisinde olmadığından müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, vekaletname, tercüme ve noter masrafları meydana gelen kaza sonrası oluşan doğrudan zararlardan olmayıp dolaylı zararlara ilişkin olduğundan müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek üzere müvekkil şirket tarafından yapılan ödemeden sonra Euro üzerinden yapılan hesaplama nedeniyle de hatalı ve fahiş bir bedel tespit edildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Dosya kapsamından, davalı nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 17/06/2014 tarihinde davacıya ait yabancı plakalı araca çarpması neticesinde davacının aracında hasar meydana geldiği, aracın Almanya'da tamir ettirildiği, davacı tarafça araç hasar tazminatı, değer kaybı, ikame araç bedeli ile bilirkişi gideri, tercüme ve noter masrafları istemi ile bu davanın açıldığı ve Almanya'daki tamire ilişkin 07/07/2014 tarihli bilirkişi raporu ve diğer belgelerin ve tercümelerinin dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır. Yargıtay HGK'nın 06.04.2016 tarih, 2014/17-703 E. 2016/497 Karar sayılı kararı uyarınca araç malikinin geçici olarak Türkiye'ye getirdiği aracının meydana gelen kaza sonucunda hasar görmesi nedeniyle aracın onarımını Türkiye’de yapması konusunda zorlanamayacağı, aracını Türkiye’de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu, yabancı ülkede tamiri seçmiş olması halinde o ülkedeki tamir bedellerinin tahsilini talep etme hakkının bulunduğu açıktır.Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yurt dışındaki tamir ve işçilik bedellerinin dikkate alınmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. İlk derece mahkemesince alınan 19/12/2016 tarihli bilirkişi raporunda; 07/07/2014 tarihli ekspertiz raporunda belirtilen araçta değiştirilmesi gereken parçalar, işçilikler ve bunların bedellerinin aracın kazadan dolayı olan hasarlarının giderilmesi için gerekli olup bedellerinin kaza tarihi itibariyle kadri marufunda olduğu, araçta davalı sürücünün % 100 kusur oranına göre davacının aracının yedek parça ve işçilik bedelleri tutarının 10.908,86 Euro, % 19 KDV 2.072,68 Euro, değer kaybı bedelinin 1.700 Euro, aracın 10 günlük tamir süresince araç kiralama bedelinin (10 gün x 65) 650 Euro, bilirkişi ücretinin 1.177 Euro, vekalet ücretinin 35 Euro, rapor tercüme masrafının 450 TL olmak üzere toplam zararının 16.543,54 Euro+450 TL, tahsil edilen 1.898 Euro düşüldüğünde 14.645,54 Euro+450,00 TL olduğu belirlenmiştir. İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin 14/06/2018 tarihli raporda davalı ...'in %75 oranında, davacı ...'ın %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edilmesi üzerine mahkemece önceki bilirkişiden alınan 15/04/2019 tarihli ek raporda; davalı sürücü ...'in % 75 kusur oranına göre 16.545,09 Euro x 0.75=12.408,82 Euro olduğu tespit edilmiştir. Mahkemece anılan bilirkişi raporları uyarınca 12.981,54 TL hasar ve 1.700 TL değer kaybı zararı olmak üzere toplam 14.681,54 Euro zarardan davalı sürücünün kusur oranına göre davacının talep edebileceği 11.011,13 Euro tazminattan davalı ... şirketince ödenen 1898 Euro'nun mahsubu ile 9.113,155 Euro ve yine davalı sürücünün kusur oranına göre araç mahrumiyetinden kaynaklı 487 Euro olmak üzere toplam 9.600,65 Euro maddi tazminata hükmedilmesinde davalı ... şirketinin ikame araç bedeline yönelik itirazı hariç olmak üzere isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalı ..., ZMSS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca davacının aracında meydana gelen gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumlu olup, mahkemece dolaylı zarar niteliğindeki ikame araç bedelinden davalı ... şirketinin sorumlu olmadığı gözetilmeden, araç mahrumiyet bedeli kalemini de içeren tazminattan davalı ... şirketinin sorumluluğuna karar verilmesi doğru olmamıştır. Davalı ... şirketinin tercüme ve vekaletname noter masraflarına yönelik istinaf itirazlarına gelince; yabancı plakalı araçta meydana gelen hasarın tesbiti için Almanya'da düzenlenen bilirkişi raporunun tercüme masrafı yargılama giderlerinden olup, 450 TL tercüme bedeline ilişkin makbuzun dosyaya sunulmuş olmasına göre mahkemece davanın kabul-red oranına göre karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. HMK'nın 323/1-ç maddesinde "vekâletname düzenlenmesine ilişkin giderler" yargılama giderleri arasında sayılmıştır. Davacı vekili vekaletname gideri olarak dava dilekçesinde 35 Euro, 02/10/2019 tarihli dilekçesinde ise 26,25 Euro yargılama gideri olarak talep etmiş ise de vekaletname ile ilgili makbuzun dosyaya sunulmadığı görülmekle mahkemece yargılama giderine dahil edilmesi doğru olmamıştır.Davalı ... şirketinin bu yöne ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmüştür. Açıklanan nedenlerle; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek esas hakkında yeniden aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; A-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine, B- Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi (... AŞ) vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, Buna göre: 1-Davanın kısmen kabulü ile 9.600,65 Euro maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, Davalı ... AŞ'nin, araç hasar ve değer kaybı bakımından (toplam sorumluluğu 9.113,15 Euro üzerinden) kısmi ödeminin yapıldığı temerrüt tarihi itibarıyla sorumluluğu poliçe limiti olan 26.800,00 TL'nin 5/2/2015 tarihindeki Euro Efektif satış kuruna göre karşılığı olan 9.605,73 Euro'dan kısmi ödeme tutarı olan 1.898 Euro'nun mahsubundan sonra kalan 7.707,73 Euro ile sınırlı olmak üzere müteselsilen sorumlu tutulmasına, Davalı ... açısından dava tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren (3095 sayılı Kanunun 4/A maddesi uyarınca) yasal faiz işletilmesine, 2-Davacı tarafından bilirkişi, noter masrafı olarak yapılmış olan toplam 1.212 Euro masrafın davanın kabul ve red oranına göre 794,46 Euro'sunun ilk derece mahkemesinin karar tarihindeki Euro'nun Merkez Bankası'nın efektif satış kuru karşılığının davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,(davalı ... şirketinin 637,95 Euro'dan müteselsil sorumlu tutulmasına) 3-Tercüme gideri (yargılama gideri) olan 450 TL'nin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 294,97 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, (davalı ... Şirketinin 236,86 TL'den müteselsil sorumlu tutulmasına) 4-İlk derece mahkemesinin bu konudaki kararı tekrar edilmek suretiyle, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 3.055,51 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (Davalı ... Şirketinin 2.444,41 TL'den müteselsil sorumlu tutulmasına) 5-İlk derece mahkemesinin bu konudaki kararı tekrar edilmek suretiyle, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 2.725,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak kendini vekil ile temsil eden davalılara verilmesine, 6-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 1.739,35 TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 709,55 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.029,80 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye irat kaydına, (Davalı ... Şirketinin 823,84 TL'den müteselsil sorumlu tutulmasına) 7-Davacı tarafından yapılan 600,00TL bilirkişi ücreti ve 993,80TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.593,80 TL'nin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.044,73 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın kendi üzerinde bırakılmasına, (Davalı ... Şirketinin 835,78 TL'den müteselsil sorumlu tutulmasına) 8-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 709,55 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 9-Davalı ... AŞ tarafından sarf edilen 50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 17,22 TL'sinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, bakiye kısmın kendi üzerinde bırakılmasına, 10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde iadesine,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN; 1-Davalı ... AŞ tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının, istem halinde ilk derece mahkemesi tarafından yatıran tarafa iadesine, 2-Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına, 3-İstinaf kanun yolu aşamasında davalı ... AŞ tarafından sarf edilen 121,30 TL istinaf kanun yolu başvuru harcı ile 57,13 TL posta gideri olmak üzere toplam 178,43 TL yargılama giderinin, davacıdan tahsil edilerek, davalı ... AŞ'ye verilmesine, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,5-İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/03/2023