T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO: 2020/1734
KARAR NO: 2022/1671
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 05/12/2019
NUMARASI: 2016/312 (E) - 2019/1303 (K)
DAVANIN KONUSU: Maddi ve manevi tazminat
KARAR TARİHİ: 11/10/2022
Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; D-100 karayolunda seyir halinde bulunan davalı ... Sigorta AŞ'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesiyle sigortalı ... plakalı otomobilin sürücüsü ...'nın, karşı yönden gelen davacı ...'ün yolcu olarak bulunduğu dava dışı sürücü ...'ün yönetimindeki ... plakalı otomobili hatalı biçimde sollaması nedeniyle karşı yöne ait şeride giren davalı ... Sigorta AŞ'ye ZMSS poliçesiyle sigortalı davalı işleten ...'ye ait davalı sürücü ...'nin yönetimindeki ... plakalı otomobile çarpmamak için, karşı yönden gelen ... plakalı otomobilin bulunduğu şeride girmesi nedeniyle meydana gelen kazada, davacı müvekkili ...'ün yaşamsal tehlike geçirecek biçimde yaralandığını belirterek belirsiz alacak davası niteliğinde 20.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 100.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için de 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... ve ... vekili ile ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçelerinde ayrı ayrı davanın reddini savunmuş; davalı ... Sigorta AŞ vekili ise cevap dilekçesinde toplanmasını istediği kanıtları bildirmiştir. İlk derece mahkemesince, davalılar ... Sigorta AŞ ve ...'ya karşı açılan maddi tazminat davalarının reddine, davalılar ... Sigorta AŞ ile ...'ye karşı açılan maddi tazminat davalarının feragat nedeniyle reddine, davalı ...'ye karşı açılan maddi tazminat davasının kabulüne, 121.543,62 TL maddi tazminatın davalı ...'den tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine; davalı ...'ya karşı açılan manevi tazminat davasının reddine, davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den müteselsilen tahsil edilerek adları geçen davacılara verilmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Sigorta AŞ vekili dilekçesinde özetle; sulh protokolü uyarınca davacı vekilinin 15/6/2017 tarihli duruşmada ... Sigorta AŞ ve ...'ye karşı açtığı davadan feragat ettiğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 168'inci maddesi uyarınca alacaklının diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birini iyileştirirse bunun sonucuna katlanacağını, bu itibarla müvekkili şirket tarafından davacıya yapılan 150.000,00 TL'nin güncellenerek hesaplanan tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, bu yönüyle kararın hatalı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ihtiyari dava arkadaşı olan davacıların müvekkiline karşı açtığı manevi tazminat davasının reddedildiğini, bu nedenle reddedilen her bir manevi tazminat davası yönünden davalı yararına ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmolunması gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının düzeltilmesini talep etmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan inceleme sonunda: Dava, trafik kazasından kaynaklanan bedensel zarar tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Eldeki davada, ilk derece mahkemesince davalılar ... Sigorta AŞ ile ...'ye karşı açılan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, davalı ...'ye karşı açılan manevi tazminat davasının kabulüne, 121.543,62 TL maddi tazminatın ...'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine hükmolunmuş, istinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Sigorta AŞ aleyhine hüküm bulunmadığı anlaşılmıştır. HMK'nin 114'üncü maddesinde düzenlenen dava şartlarından olan hukuki yarar, aynı Kanunun 115'inci maddesi uyarınca yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi hâkim tarafından kendiliğinden gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir. Yargı organlarına yapılan her türlü istemde arandığı üzere, kanun yollarına başvuruda da, istemde bulunanın hukuki bir yararının bulunması gerekir. Nitekim, HMK'nin 114/1-h maddesine göre hukuki yarar dava şartı olarak düzenlenmiş olmakla, anılan hükmün kanun yoluna başvurusunda da aranacağı kuşkusuzdur. Somut uyuşmazlıkta hakkında açılan maddi tazminat davasının reddine karar verilen davalı ... Sigorta AŞ'nin, davalı sürücü ... hakkındaki davanın kabulüne ilişkin hükme yönelik istinaf kanun yoluna başvurmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. "İhtiyari dava arkadaşlığı" başlıklı HMK'nin 57'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (c) bendinde; "Davaların temelini oluşturan vakıaların ve hukuki sebeplerin aynı veya birbirine benzer olması" halinde birden çok kişinin birlikte dava açabilecekleri öngörülmüştür. İhtiyari dava arkadaşlığında, davalar birbirinden bağımsızdır. Dava arkadaşlarından her biri, diğerinden bağımsız olarak hareket eder. Yani dava arkadaşı sayısı kadar dava vardır. Somut uyuşmazlıkta, üç ayrı davacının açtığı manevi tazminat davası, birbirinden ayrı bağımsız davalardır. Diğer bir anlatımla ortada üç ayrı manevi tazminat davası bulunmaktadır. Bu itibarla, aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda da esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak; hakkında açılan manevi tazminat davalarının, kusurunun bulunmaması nedeniyle tümden reddine karar verilen davalı ... lehine, manevi tazminat talep eden her bir davacı aleyhine ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmolunması gerekirken, tek vekâlet ücretine hükmolunması yerinde değildir. Diğer yandan kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle dairemizce kendiliğinden incelenen karar ve ilam harcı yönünden, davacıların ...'ya karşı açtıkları manevi tazminat davalarının reddedilmesi nedeniyle ihtiyati dava arkadaşı olan her bir davacı aleyhine ayrı ayrı maktu karar ve ilam harcına hükmolunması gerekirken, tek maktu harca hükmolunması isabetsizdir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: A-Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı ilk derece mahkemesinin kararına yönelik istinaf başvurusunun HMK'nin 352/1-ç maddesi uyarınca reddine, B-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilk derece mahkemesinin kararının, HMK'nin 353/1-b/2'nci maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, Buna göre: 1-Davalılar ... Sigorta AŞ ile ...'ya karşı açılan maddi tazminat davasının reddine, 2-Davalılar ... Sigorta AŞ ve ...'ye karşı açılan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, 3-Davalı ...'ye karşı açılan maddi tazminat davasının kabulüne, 121.543,62 TL maddi tazminatın davalı ...'den 12/8/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacı tarafa verilmesine, 4-Davalı ...'ya karşı açılan manevi tazminat davasının reddine, 5-Davacı ...'ün, davalılar ... ve ...'ye karşı açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den kazanın meydana geldiği 12/8/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, 6-Davacı ...'ün, davalılar ... ve ...'ye karşı açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den kazanın meydana geldiği 12/8/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, 7-Davacı ...'ün, davalılar ... ve ...'ye karşı açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den kazanın meydana geldiği 12/8/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, 8-Davacı ... tarafından, davalılar ... Sigorta AŞ ile ...'ye karşı açılan ve feragatle sonuçlanan maddi tazminat davası yönünden, Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 44,40 TL maktu karar harcının davacı ...'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 9-Davacı ... tarafından, davalılar ... Sigorta AŞ ile ...'ya karşı açılan ve reddine karar verilen maddi tazminat davası yönünden, Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 44,40 TL karar ve ilam harcının davacı ...'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 10-Davalı ...'ye karşı açılan maddi tazminat davasında kabul edilen 121.543,62 TL tazminat miktarına göre Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.302,64 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan karar ve ilam harcından maddi tazminat talebine isabet eden 68,31 TL, ıslah harcı olarak alınan 347,00 TL olmak üzere toplam 415,31 TL karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 7.887,33 TL karar ve ilam harcının davalı ...'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 11-Davacı ... lehine hükmolunan 15.000,00 TL, davacı ... lehine hükmolunan 5.000,00 TL, davacı ... lehine hükmolunan 5.000,00 TL olmak üzere toplam 25.000,00 TL manevi tazminat tutarına göre Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.707,75 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin yatırılan karar ve ilam harcından manevi tazminat talebine isabet eden 546,48 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.161,27 TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 12-Davacı ... tarafından davalı ...'ya karşı açılan ve reddine karar verilen manevi tazminat davası yönünden; Harçlar Kanunu uyarınca ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan tarife uyarınca alınması gereken 44,40 TL maktu karar ve ilam harcının, davacı ...'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 13-Davacı ... tarafından davalı ...'ya karşı açılan ve reddine karar verilen manevi tazminat davası yönünden; Harçlar Kanunu uyarınca ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan tarife uyarınca alınması gereken 44,40 TL maktu karar ve ilam harcının, davacı ...'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 14-Davacı ... tarafından davalı ...'ya karşı açılan ve reddine karar verilen manevi tazminat davası yönünden; Harçlar Kanunu uyarınca ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan tarife uyarınca alınması gereken 44,40 TL maktu karar ve ilam harcının, davacı ...'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 15-İlk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) uyarınca kabulüne karar verilen maddi tazminat miktarına göre hesaplanan 12.473,47 TL nispi vekâlet ücretinin, davalı ...'den tahsili ile davacı ...'e verilmesine, 16-Davalılar ... Sigorta AŞ ve ...'ye karşı açılan ve feragat nedeniyle reddine karar verilen maddi tazminat davası yönünden; ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 2.725,00 TL maktu vekâlet ücretinin, davacı ...'den tahsil edilerek, vekille temsil edilen davalılar ... Sigorta AŞ ve ...'ye verilmesine, 17-Davalı ...'ya karşı açılan ve reddine karar verilen maddi tazminat davası yönünden; ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 2.725,00 TL maktu vekâlet ücretinin, davacı ...'den tahsil edilerek, vekille temsil edilen davalı ...'ya verilmesine, 18-Davalı ...'ya karşı açılan ve reddine karar verilen manevi tazminat davası yönünden; ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 2.725,00 TL maktu vekâlet ücretinin, davacı ...'den tahsil edilerek, vekille temsil edilen davalı ...'ya verilmesine, 19-Davalı ...'ya karşı açılan ve reddine karar verilen manevi tazminat davası yönünden; ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 2.725,00 TL maktu vekâlet ücretinin, davacı ...'den tahsil edilerek, vekille temsil edilen davalı ...'ya verilmesine, 20-Davalı ...'ya karşı açılan ve reddine karar verilen manevi tazminat davası yönünden; ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 2.725,00 TL maktu vekâlet ücretinin, davacı ...'den tahsil edilerek, vekille temsil edilen davalı ...'ya verilmesine, 21-Kısmen kabulüne karar verilen manevi tazminat davası yönünden; ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 2.725,00 TL maktu vekâlet ücretinin davalılar ... ve ...'den tahsil edilerek, vekille temsil edilen davacı ...'e verilmesine, 22-Kısmen kabulüne karar verilen manevi tazminat davası yönünden; ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 2.725,00 TL maktu vekâlet ücretinin davalılar ... ve ...'den tahsil edilerek, vekille temsil edilen davacı ...'e verilmesine, 23-Kısmen kabulüne karar verilen manevi tazminat davası yönünden; ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 2.725,00 TL maktu vekâlet ücretinin davalılar ... ve ...'den tahsil edilerek, vekille temsil edilen davacı ...'e verilmesine, 24-İlk derece mahkemesinin yargılama giderine ilişkin hüküm fıkrası yinelenerek; a) Davacılar tarafından yatırılan 29,20 TL başvurma harcı, 614,79 TL peşin alınan karar ve ilam harcı, 12,90 TL vekâletname harçları ile 347,00 TL ıslah harcının davalılar ... ve ...'den tahsil edilerek, davacılara verilmesine, b) Davacıların davalılar ... Sigorta AŞ, ..., ... ve ... Sigorta AŞ yönünden sarf ettikleri yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, c) Davacılar tarafından sarf edilen 1.920,35 TL yargılama giderinden, davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 997,76 TL yargılama giderinin davalılar ... ve ...'den tahsil edilerek davacılara verilmesine, davacı ...'nin 170,85 TL tutarındaki yargılama giderinden sorumlu olmasına, bakiye yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına, 25-Harcanmayan gider avansının HMK'nin 333/1'inci maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince kendiliğinden yatıran tarafa geri verilmesine, B-İstinaf incelemesi bakımından; 1-Davalı ... Sigorta AŞ tarafından peşin yatırılan istinaf karar ve ilam harcı ile istinaf kanun yolu başvurma harcının, talep halinde ilk derece mahkemesi tarafından geri verilmesine, 2-İstinaf aşamasında davalı ... tarafından sarf edilen 148,60 TL istinaf başvuru harcından ibaret yargılama giderinin, davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek, davalı ...'ya verilmesine, 3-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından, vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 4-İstinaf kanun yolu incelemesi için yatırılan gider avansından artan tutarın, HMK'nin 333'üncü maddesinin, 1'inci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince, kendiliğinden yatıran taraflara ayrı ayrı geri verilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davacılar ... ve ... tarafından açılan manevi tazminat davalarına ilişkin hükümler yönünden HMK'nin 362/1-a maddesi uyarınca kesin; davacı ... tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davalarına ilişkin hükümler yönünden ise HMK'nin 361'inci maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde, dairemize ya da bulunulan yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçeyle Yargıtayda temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 11/10/2022