T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO: 2020/44
KARAR NO: 2020/556
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/11/2019
NUMARASI: 2019/2001 Esas - 2019/1638 Karar
DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasından Kaynaklanan Bedensel Zarar Tazminatı
KARAR TARİHİ: 12/03/2020
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru dilekçesinde özetle;17/05/2017 tarihinde ... adındaki kişinin yönetimindeki .... plaka sayılı aracın çarptığı motosiklette yolcu olarak bulunan müvekkili ... yaralandığını ileri sürerek 5.900,00 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL geçici iş göremezlik ve 100,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 6.100,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili dilekçesiyle talep ettiği talep ettiği tazminat miktarını 82.339,26 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 16.375,50 TL bakıcı gideri, 14.475,91 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 113.190,67 TL'ye yükseltmiştir.Davalı cevap dilekçesinde usul ve kanuna aykırı fazlaya ilişkin tazminat istemini reddine karar verilmesini istemiştir.Uyuşmazlık Hakem Heyeti; başvurunun kabulüne, 82.339,26 TL sürekli iş göremezlik, 14.475,91 TL geçici iş göremezlik, 16.375,50 TL bakıcı gideri olmak üzere toplan 113.190,67 TL tazminatın davalıdan tahsil edilerek başvuru sahibine verilmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17'inci maddesine göre hesaplanan 11.805,25 TL vekâlet ücretinin davalı Tasfiye Halinde ... Sigorta AŞ'den alınarak davacıya ödenmesine karar vermiştir.Davalı vekilinin itiraz başvurusu üzerine İtiraz Hakem Heyeti; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekâlet ücretine ilişkin itirazın kabulüne, kararın bu yönüyle düzeltilmesine, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17'nci maddesiyle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre 2.361,05 TL vekâlet ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak başvuru sahibine verilmesine, davalı sigorta şirketi tarafından ödenen 1.697,87 TL itiraz başvuru ücretinin, 848,00 TL'sinin başvuru sahibinden alınarak davalı sigorta şirketine ödenmesine karar verdiği anlaşılmıştır.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İtiraz Hakem Heyeti kararının vekâlet ücreti ve yargılama gideri yönünden bozulması gerektiğini ileri sürerek hükmolunan vekâlet ücretinin yasaya aykırı olduğunu, belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararına yönelik istinaf başvurusunda bulunmuştur.HMK'nin 355'inci maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:Dava, trafik kazasından kaynaklanan bedensel zarar tazminatına ilişkindir.1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun, "Avukatlık Ücret Tarifesinin Hazırlanması" başlıklı 168'inci maddesine göre avukatlık ücretinin takdirinde, hukukî yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır. Aynı Kanunun 169'uncu maddesine göre de yargı mercilerince karşı tarafa yükletilebilecek avukatlık ücreti, avukatlık ücret tarifesinde yazılı miktardan az ve üç katından fazla olamaz. Anılan Kanunu'nun 168'inci maddesi uyarınca düzenlenerek 02/01/2019 gün ve 30643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve İtiraz Hakem Heyeti'nin karar verdiği tarihte yürürlükte olan AAÜT'nin 17/2'nci maddesine göre "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekâlet ücretine hükmederken, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Tarifenin üçüncü kısmına göre nisbi avukatlık ücretine hükmedilen durumlarda da talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine tarifeye göre hesaplanan nisbi ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekâlet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez."5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesine 29.06.2012 gün ve 28338 sayılı Resmî Gazetede yayımlarak yürürlüğe giren 6327 sayılı Kanun'un 58'inci maddesiyle eklenen 17'nci fıkrasında, " Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekâlet ücretinin beşte biridir" biçiminde getirilen düzenlemeye uygun olarak, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde; "Tarifenin üçüncü kısmına göre nisbi avukatlık ücretine hükmedilen durumlarda da talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine tarifeye göre hesaplanan nisbi ücretin beşte birine hükmedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır. Açıklanan bu maddelerde "talebi reddedilenler" olarak belirtilenler, Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuran sigortalılar ve sigorta poliçesinden menfaat temin edenlerdir. Çünkü Sigorta Tahkim Komisyonunun önüne gelen tek bir talep vardır. O da, sigortalılar ve sigorta poliçesinden menfaat temin edenlerin talebidir. Tahkim Komisyonuna talepte bulunan sigortalının talebine cevap veren ve karşı gerekçelerini ileten sigortacının bu anlamda "talebi kabul edilen" veya "talebi reddedilen" olarak kabul edilmesi olanağı yoktur. Sigortalılar ve sigorta poliçesinden menfaat temin edenler lehine karar verilmesi halinde ise Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Tahkim'de ve Sigorta Tahkim Komisyonunda Ücret" başlıklı 17'nci maddesine göre, tam nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir.Anayasa'nın 124. maddesine göre, "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." Bu yetki çerçevesinde çıkarılacak yönetmelik, dayandığı kanuna aykırı olmamalıdır. Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16/13'üncü maddesiyle getirilen "tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de avukatlık asgari ücret tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücreti için beşte biridir." biçimindeki düzenleme, açıkça Avukatlık Kanunu'nun 168 ve 169'uncu maddeleri ile 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17'inci maddesine aykırıdır. Normlar hiyerarşisi karşısında, Kanuna aykırı olan bu yönetmeliğin uygulanması mümkün değildir. Bu durumda, kanuna aykırı bir yönetmeliğin iptal edilip edilmemesinin önemi de yoktur.Ayrıca, Hazine Müsteşarlığınca çıkarılan 19/01/2016 tarihli "Sigortacılıkta Tahkim'e İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin" 6. maddesiyle, Sigortacılıkta Tahkim'e İlişkin Yönetmeliğin 16/13'üncü maddesine eklenen "tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti her iki taraf için de Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." şeklindeki düzenleme, Sigortacılıkta Tahkim sisteminin amacıyla ve 6327 sayılı Kanun ile getirilen "talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücreti, Avukatlık Asagari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekâlet ücretinin beşte biridir." şeklindeki maddenin gerekçesiyle bağdaşmamaktadır. Çünkü; 6327 sayılı Kanunla Sigortacılık Kanunu'nda yapılan değişikliklerin genel gerekçelerinden birisi "Sigortacılıkta tahkim sisteminin işlerliliğinin artırılabilmesi amacıyla yeni düzenlemelere gidildiği" şeklinde belirtilmiştir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17'nci maddesinin gerekçesi de "Sigorta Tahkim Komisyonuna genellikle düşük meblağlar için başvurulmaktadır. Bu durumda talebi kısmen veya tamamen reddedilen taraf için yargılama gideri arasında yer alan avukatlık ücretinin uyuşmazlık konusu miktarla karşılaştırıldığında yüksek kalabildiği dikkate alınarak gerekli düzenleme yapılmıştır." şeklinde açıklanmıştır. Kaldı ki, beşte bir oranındaki vekâlet ücretinin uyuşmazlığın her iki tarafı için öngörüldüğünün amaçlanmış olması halinde "talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler" şeklindeki ifade yerine davacı ve davalı ayrımı yapılmayacak ve tereddüt oluşturmayacak biçimde "taraflar" sözcüğünün neden tercih edilmediği de izaha muhtaçtır.Dolayısıyla, kanun koyucunun buradaki açık ve asıl amacı, Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvuruların tek taraflı olduğu gerçeğinden hareketle, daima davacı tarafta yer alan sigortalılar ve sigortadan faydalananları korumaktır. Başka bir deyişle, "talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler" ifadesi, aleyhine başvuru yapılan davalı konumundaki sigortacıyı içermemektedir.Kanun koyucu burada, tıpkı 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'da tüketicinin, tüketici hakem heyetlerine başvurusunu özendirmek, başvurusunun kabulü üzerine iptal istemiyle açılan davalarda aleyhine karar verilmesi halinde karşılaşacağı vekâlet ücreti yükünü azaltmak amacıyla 70'inci maddesinin (6) numaralı bendi ile yapılan: "Tüketici hakem heyetlerinin tüketici lehine verdiği kararlara karşı açılan itiraz davalarında, kararın iptali durumunda tüketici aleyhine, avukatlık asgari ücret tarifesine göre nisbi tarife üzerinden vekâlet ücretine hükmedilir." şeklindeki düzenlemede olduğu gibi, sigortalılar ve sigortadan faydalananları korumak ve Sigortacılıkta Tahkim Sistemine başvuruyu özendirmek amacıyla, sigortalılar ve sigortadan faydalananlar lehine bir tercihte bulunmuştur.Somut uyuşmazlıkta ise; uyuşmazlık hakem heyeti kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 11.805,25 TL nispi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermiş, davalının itiraz başvurusu üzerine Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti, yukarıda açıklanan gerekçelerle normlar hiyerarşisi karşısında somut olaya uygulanması olanağı bulunmayan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16/13'üncü maddesine dayanarak 2.361,05 TL vekâlet ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine karar vermiştir. Bütün bu nedenlerle, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine tam nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yazılı biçimde vekâlet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin istinaf iddia ve itirazı yerindedir. Bu itibarla davacı vekilinin istinaf başvurusunu kabulüne, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararının, HMK'nin 353/1-b/2'nci maddesi gereğince vekâlet ücreti yönünden düzeltilmesi amacıyla kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm oluşturulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :A-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, HMK'nin 353/1-b/2 maddesi gereğince, vekâlet ücretinin düzeltilmesi amacıyla yukarıda tarih ve numarası yazılı Sigorta Tahkim Komisyonu/İtiraz Hakem Heyeti kararının KALDIRILMASINA,Buna göre; 1-Davacının talebinin KABULÜNE, 82.339,26 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 14.475,91 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 16.375,50 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 113.190,67 TL maddi tazminatın, 01/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... AŞ'den tahsil edilerek davacıya verilmesine, 2-Davacı tarafından ödenen 1.698,00 TL başvuru ücreti, 500,00 TL bilirkişi ücreti, 6,40 TL vekâlet harcı olmak üzere toplam 2.204,40 TL yargılama giderinin davalı ... AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, 3-Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 11.805,25 TL vekâlet ücretinin davalı ...AŞ'den tahsil edilerek, kendisini vekille temsil ettiren davacıya ödenmesine, 4-Davalı tarafından ödenen 1.697,87 L itiraz başvuru ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, 5-6728 sayılı Yasa'nın 36. maddesi ile değişik 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı 1 sayılı Tarifenin "(A) Mahkeme Harçları" başlıklı bölümünün "III- Karar ve ilam harcı" başlıklı alt bölümünün birinci fıkrasının (a) bendi gereğince harç alınmasına yer olmadığına,B-İSTİNAF TALEBİ BAKIMINDAN :1-6728 sayılı Yasa'nın 36. maddesi ile değişik 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı 1 sayılı Tarifenin "(A) Mahkeme Harçları" başlıklı bölümünün "III- Karar ve ilam harcı" başlıklı alt bölümünün birinci fıkrasının (a) bendi gereğince harç alınmasına yer olmadığına,
2-Peşin alınan karar harcının İlk Derece Mahkemesince istinaf talep edene iadesine,3-Davacı tarafça yatırılan 121,30 TL istinaf başvuru harcı ile 34,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 155,80 TL'den ibaret yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,5-İstinaf talep eden tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.12/03/2020