T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO: 2024/286
KARAR NO: 2024/516
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 22/11/2017
NUMARASI: 2013/299 (E) - 2017/998 (K)
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 27/03/2024
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı ...'ın davalılardan ... AŞ'ye ait otobüs ile Malatya istikametine doğru yolculuk yaptığı sırada otobüs sürücüsünün tam kusurlu davranışları nedeniyle oluşan trafik kazası sonucu sol elinin büyük kısmını kaybederek % 41 oranında sürekli maluliyete uğradığını ileri sürerek, belirsiz alacak davası niteliğinde 1.000 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 150.000 TL manevi tazminatın ise davalı ... Organizasyon ve Ticaret AŞ' den tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 28/6/2017 günü sunduğu dilekçe ile talep ettiği maddi tazminat miktarının 115.467,60 TL'ye yükseltmiştir. Davalı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde belirtilen ve tazminat talebinin dayanağının oluşturan herhangi bir belge ibraz edilmediğini, davacı tarafın taleplerini zamanaşımına uğradığını, kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, Mahkemece müterafik kusur incelemesi yapılması gerektiğini, manevi tazminatın bir tarafı zenginleştirici nitelikte olmaması gerektiğini, manevi tazminat belirlenerek davacının kusurununda dikkate alınmasını, davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının ilgili yerden sorulması, ceza dava dosyasının bekletici sorun yapılmasını ve davanın ihbar edilmesini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; dava "mutlak ticari dava" niteliği taşımadığından görevsizlik kararı verilmesini, davacıya maluliyet zararı olarak 45.799,00 TL ödendiğini, kusur yönünden ATK Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınması gerektiğini, davacının gelirinin öznel ve soyut beyanlarla değil, somut belge ve kanıtlarla ispatlanmasının zorunlu olduğunu, davacının tedavi giderleri kapsamındaki taleplerinin reddi gerektiğini belirterek, davanın açılmasına neden olmayan müvekkili şirketten faiz, masraf ve vekâlet ücreti talep edilemeyeceğini, öndeki taleplerin reddi ile masraf ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne, 115.467,60 TL'nin davalılar ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ ile ... Sigorta Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsiline; 100.000 TL manevi tazminatın davalı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ'den tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı ... vekili ile davalı ... Sigorta Şirketi tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 13/10/2020 gün ve 2019/1034 (E) - 2020/4032 (K) sayılı kararıyla, davacı ... vekili ve davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 353/1-b/2'nci maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, 115.467,60 TL'nin davalılar ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ ile ... Sigorta Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine, davalı ... Sigorta Şirketinin 51.441,60 TL maddi tazminattan müteselsilen sorumlu tutulmasına, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine; davacının maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, 100.000 TL manevi tazminatın ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ'den tahsil edilerek davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. Dairemizin kararına karşı temyiz başvurusunda bulunulması üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 25/4/2023 gün ve 2023/2551 (E) - 2023/5592 (K) sayılı kararıyla, davacı vekili ile davalı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ vekilinin temyiz itirazlarının reddine; davalı ... Sigorta Şirketi vekili tarafından 17/3/2021 tarihli dilekçe ile sulh olunduğuna dair sözleşme yapıldığının bildirilmesi karşısında, sulhe ilişkin belgeler dosya arasında alınarak davacı ile davalı ... Sigorta Şirketi arasındaki sulh sözleşmesi konusunda karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, Dairemiz kararının bozulmasına karar verilmiştir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi vasıtasıyla 17/3/2021 günü gönderdiği dilekçe ekinde bulunan davacı ... vekili Av. ...'e atfen atılmış imzayı taşıyan "Feragatname ve Temlik Anlaşması" başlıklı belgenin incelenmesinde, davacı ...'ın 21/2/2013 günü meydana gelen kazada yaralanmasından kaynaklanan iş göremezlik, tedavi ve bakıcı gideri ile diğer her tür maddi tazminat, vekalet ücreti ve yargılama gideri kapsamında, davalı ... Sigorta Şirketi tarafından düzenlenen ... numaralı poliçeye dayalı mutabık kalınan 90.500 TL'nin belirtilen hesaba yatırılması halinde nakden ve tamamen aldığını beyan ve ikrar ettiği, ... Sigorta Şirketi tarafından işbu bedel ödenmiş olmakla poliçedeki tüm taahhütlerini yerine getirdiğinde davaya konu trafik kazasıyla ilgili her türlü maddi tazminattan dolayı poliçe teminatı kadar borç yükümlülük, faiz ve taahhütlerinden araç işleteni ve sürücüsü ile ... Sigorta Şirketini ibra ederek feragat ettiği, İstanbul 12'nci Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/299 (E), Bakırköy 12'nci İcra Dairesinin ...sayılı dosyası ile olayla ilgili yapılabilecek her türlü dava ve takip hakkında sigorta şirketinden yahut Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesinin sigortalısından veya kaza anındaki sigortalı araç sürücüsünden maddi tazminat talebinde bulunmayacağını, yapılan sulh anlaşması nedeniyle mahkemece feragat yönünden davanın reddine karar verilmesini talep ile taraflarca karşı vekalet yahut yargılama gideri talebi olmadığından yargılama gideri ile vekalet ücreti yönünden hüküm kurulmamasını beyan ettiği anlaşılmıştır. 27/3/2024 tarihli duruşmada ise davacı vekili davalı sigorta şirketiyle müvekkili arasında yapılan anlaşma uyarınca ödeme yapıldığını, bu nedenle maddi tazminat davasının konusuz kaldığını beyan etmiştir. Davayı sonuçlandıran taraf işlemlerinden olan sulh HMK'nin 313'üncü maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca görülmekte olan bir davada, tarafların aralarındaki uyuşmazlığı kısmen veya tamamen sona erdirmek amacıyla, mahkeme huzurunda yapmış oldukları bir sözleşmedir. Aynı Kanunun 315'inci maddesi gereğince; sulh, ilgili bulunduğu davayı sona erdirir ve kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Mahkeme, taraflar sulhe göre karar verilmesini isterlerse, sulh sözleşmesine göre; sulhe göre karar verilmesini istemezlerse, karar verilmesine yer olmadığına karar verir. Diğer bir anlatımla, taraflar mahkemenin sulhe (sözleşmesine) göre bir karar verilmesini istemezler ise, mahkemece karar verilmesine yer olmadığına karar verilir. Taraflar sulhün tespit edilmesini isterlerse o zaman mahkeme HMK'nin 154'üncü maddesinin, 3'üncü fıkrasının "ç" bendi uyarınca sulhü tutanağa geçirerek karar verilmesine yer olmadığı biçimindeki bir karar ile davanın son bulduğunu belirlemekle yetinir. Taraflar sulhe göre karar verilmesini isterlerse mahkeme sulh sözleşmesine göre bir karar vermek zorundadır. Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, 27/3/2024 tarihli duruşmada davacı vekili tarafından doğrulanan "Feragatname ve Temlik Anlaşması" başlıklı belgenin içeriğine göre davacı ile davalı ... Sigorta Şirketinin sulh oldukları, davacı vekilinin duruşmada sulh sözleşmesi uyarınca ödeme yapıldığından maddi tazminat davasının da konusuz kaldığını bildirmesi karşısında, konusuz kalan maddi tazminat davası yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. ve 2019/1034 (E) - 2020/4032 (K) sayılı kararıyla 100.000 TL manevi tazminatın davalı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ'den tahsil edilerek davacıya verilmesine hükmolunmuş, davacı vekili ile davalı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ'nin Dairemizin manevi tazminata ilişkin hükmüne yönelik temyiz başvuruları Yargıtay 4'üncü Hukuk Dairesinin 25/4/2023 gün ve 2023/2551 (E) - 2023/5592 (K) sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla manevi tazminata ilişkin Dairemizin 13/10/2020 gün ve 2019/1034 (E) - 2020/4032 (K) sayılı kararı kesinleştiğinden bu konuda yeniden inceleme yapılmamıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Maddi tazminata ilişkin davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 2-Manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 100.000 TL manevi tazminatın kazanın meydana geldiği 21/2/2013 gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ve hükmolunan manevi tazminatın miktarına göre hesaplanan 6.831 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 2.578,75 TL karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 4.252,25 TL karar ve ilam harcının davalı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından maddi tazminat davası nedeniyle ıslah harcı olarak yatırılan 391 TL karar ve ilam harcının talep halinde davacıya geri verilmesine, 5-Sulh anlaşması uyarınca maddi tazminat davası nedeniyle davacı ile davalılar ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ ve ... Anonim Türk Sigorta Şirketi lehine vekâlet ücreti ve yargılama giderine hükmolunmasına yer olmadığına, 6-Kısmen kabulüne karar verilen manevi tazminat davası bakımından, ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10'uncu maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca hesaplanan 10.750 TL vekâlet ücretinin davalı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ'den tahsil edilerek, vekille temsil edilen davacıya verilmesine, 7-Kısmen reddine karar verilen manevi tazminat talebi bakımından, ilk derece mahkemesinin kararı uyarınca 1.980 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile vekille temsil edilen davalı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ'ye verilmesine, 8-Davacı tarafından maddi tazminat davası nedeniyle sarfedilen toplam 2.700 TL bilirkişi rapor giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Davacı tarafından manevi tazminat davası nedeniyle sarfedilen 780,80 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama giderinden, manevi tazminat davasının kabul ve ret oranına göre hesaplanan (100000/150000) 520,53 TL yargılama giderinin davalı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ'den tahsil edilerek davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 10-Temyiz başvurusu nedeniyle davalılar ... Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ ile davacı tarafından sarfedilen yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, 11-Temyiz başvurusu nedeniyle davalı ... igorta Şirketi tarafından sarfedilen yargılama giderinin, sulh anlaşması uyarınca adı geçen davalı sigorta şirketi üzerinde bırakılmasına,12-Harcanmayan gider avansının HMK'nin 333'üncü maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince kendiliğinden yatıran tarafa geri verilmesine, Dair, davacı vekili ile davalı ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret AŞ vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, HMK'nin 361'inci maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde, Dairemize ya da bulunulan yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçeyle Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 27/3/2024