T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO: 2022/1161
KARAR NO: 2025/1901
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 15/03/2022
NUMARASI : 2017/644 (E) - 2022/207 (K)
DAVANIN KONUSU: Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 30/12/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalıların işleteni ve ZMS sigortacısı oldukları araçta yolcu iken geçirdiği kaza sonucu yaralandığını belirterek belirsiz alacak davası niteliğindeki dava ile 5.000 TL maluliyet tazminatı, 50 TL geçici iş göremezlik ve bakıcı ücreti ve 50 TL tedavi giderinin davalılardan; 150.000 TL manevi tazminatın da davalı işletenden tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 21/02/2022 tarihli dilekçesiyle maluliyet tazminatı talebini 5.000 TL, geçici İş göremezlik tazminatı talebini 1.417,17 TL, bakıcı ücreti talebini 10.143 TL ve tedavi giderleri talebini 32.339,21 TL olarak ıslah etmiştir.
Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; geçici iş göremezlik ve tedavi giderlerinden SGK'nin sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesince; "Davalılar aleyhine açılan maddi tazminat talepli davanın kısmen kabulü ile; 417,17-TL geçici iş görmezlik tazminatı, 10.143-TL bakıcı gideri 32.339,21-TL tedavi gideri (sadece işleten sorumlu olmak kaydıyla) alacağı olmak üzere toplam 43.899,38-TL tazminatın (davalı sigorta şirketi sorumluluğunun 11.560,17-TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalı sigorta yönünden 08/05/2018, davalı işleten yönünden 30/08/2016 kaza tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, sürekli iş görmezlik tazminat talebinin reddine, davacı tarafından davalı işleten ...aleyhine açılan manevi tazminat istemli davanın kısmen kabulü ile 100.000-TL lik kısmından feragat nedeni ile reddine, ıslah ile talep edilen 50.000-TL manevi tazminatın kısmen kabulü ile tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kazanın oluş şekli, maluliyet durumu ve paranın satın alma gücü göz önünde bulundurularak takdiren 10.000-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30/08/2016 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine," karar verilmiştir.
Bu karara karşı, davalı ... AŞ ile .... Limited Şirketi vekili istinaf kanun yoluna başvurmuşlardır.
Davalı ... AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükmedilen geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatlarından SGK'nin sorumlu olduğunu, ATK raporunda 1 aylık süreyle bakıcı ihtiyacı olduğu belirtilmesine karşın 6 aylık süre için tazminat hesabı yapıldığını, hesaplamanın da yanlış yapıldığını, maddi tazminat yönünden davalılar aleyhine hükmedilen vekâlet ücretinin yanlış hesaplandığını ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalı .... Limited Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın dava dışı kasko sigortacısı ile ... sigortacısına ihbarını talep etmelerine rağmen bu konuda işlem yapılmadığını, araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, tedavi ve bakıcı giderlerinden SGK'nin sorumlu olduğunu, hükmedilen tedavi giderlerinin ve manevi tazminat tutarının fahiş olduğunu beyanlar kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle geçici ve kalıcı iş göremezlik, bakıcı ve tedavi gideri istemlerine ilişkindir.
Dava konusu edilen tazminata dayanak olan trafik kazasında davacının ...plakalı araçta yolcu konumunda olması nedeniyle kusurlu olmaması, dosya içeriğinde kusura ilişkin alınan bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmeler ile varılan sonucun dosya içeriğine uygun olması, buna göre davalıların işleteni ve sigortacısı olduğu aracın (15 SA 564 plakalı) sürücüsünün tam kusurlu olarak belirlenmesi, raporun dosya içeriği ile kaza tespit tutanağındaki tespitlerle örtüşmesi karşısında davalı .... Limited Şirketi vekilinin bu konulara ilişen istinaf itirazlarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 56. maddesinin 1. fıkrasına göre hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.Bir kimsenin, hukuka aykırı bir fiil yüzünden çektiği, bedeni acılarla ruhsal üzüntüye manevi zarar denir. Manevi zarar, gerçek anlamda zarar değildir; zira malvarlığında bir azalmayı ifade etmez. Bir acının veya üzüntünün maddi zarar gibi parayla ölçülmesine olanak bulunmamaktadır. Paranın manevi zararları karşılamak üzere kullanılabilmesi, hiçbir zaman manevi kaygı geri getirip yerine koyduğu veya manevi varlığın bir bölümünün onunla değiştirilebildiği anlamını taşımaz. Paranın bu anlamda gördüğü iş, kişilik hakları ve yararları zedelenen kimsenin duyduğu manevi acıyı bir dereceye kadar yumuşatıp yatıştırmakta; bozulan manevi dengeyi onarıp düzeltmekte; bir teselli, bir avunma, bir ruhsal tatmin aracı olmaktan ibarettir.
Hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı olan manevi tazminatın miktarı adalete uygun olmalıdır. Zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan ve özgün bir nitelik taşıyan hükmedilecek bu para, bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/6/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23/6/2004 gün ve 13/291-370 sayılı kararında da vurgulandığı gibi, hâkimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminatın miktarını takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkında hüküm kurulurken; olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı, bu nedenle tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş biçimi ve tarafların kusur durumları göz önünde tutularak, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesinde belirtildiği gibi, hukuka ve hakkaniyete uygun sonuca varılmalıdır.Somut olay yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ilkeler ışığında değerlendirildiğinde; davacıların dosya kapsamından anlaşılan sosyal ve ekonomik durumlarına, olayın meydana geliş biçimine, dosya kapsamına uygun tespit edilen kusur oranına ve olayın meydana geldiği tarihe göre Mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının, TBK'nin 56. maddesinde düzenlenen manevi tazminat müessesesinin amacına ve hakkaniyet ilkesine uygun olduğu sonucuna ulaşılmış, bu yöndeki davalı ... ....AŞ vekilinin istinaf itirazı kabul edilmemiştir.
Ancak; 25/02/2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanun ile değişik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluğun SGK'ye geçmesine karşın belgeye dayanmayan tedavi giderlerinden (geçici iş göremezlik, bakıcı gideri, tedavi yol gideri vb.) zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesini düzenleyen sigorta şirketi ile araç işleteni ve sürücüsünün sorumluluğu devam etmektedir. Somut olayda, hekim bilirkişi tarafından düzenlenen 17/01/2022 tarihli raporda davacının trafik kazasından dolayı tedavi gördüğü hastanelerden tedavi için düzenlenen belge içerikleri irdelenerek toplamda 30.039,21 TL harcama yapıldığının tespit edildiği, bu harcamaların belgeli tedavi gideri kapsamında olduğu ve dolayısıyla tedavi giderlerinden dava dışı SGK'nin sorumlu olduğu; raporun sonuç kısımının 2. bendinde belirtilen 1.647 TL 1 aylık bakıcı, 300 TL ilaç giderleri ve yardımcı ortopedik malzemeler, 2.000 TL ulaşım ve bu süreçteki sosyal giderleri için olmak üzere toplam 3.947 TL'nin belgesiz tedavi gideri kapsamında olduğu, 15/02/2021 tarihli aktüer hesabında bakıcı gideri için rapor bulunmadığı belirtilerek 6 aylık süre için baıcı gideri tazminatının hesaplandığı ancak sonrasında hekim bilirkişinin düzenlediği raporda 1 aylık bakıcı gideri için hesaplama yapıldığı ve dosya içeriğine uygun olan bilirkişi raporunun hekim bilirkişi raporu olduğu, bu masraftan davalıların sorumluluklarının bulunduğu anlaşılmasına karşın mahkemece belgeli tedavi giderlerinden de davalıların sorumluluğuna karar verilmesi isabetli görülmemiştir.Ayrıca, maddi tazminat davasında davacı lehine hükmedilen tazminat bakımından, davacı yararına tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken her bir müteselsil borçlu aleyhine ayrı ayrı vekalet ücretine karar verilmesi
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
I. Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile,
Yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına,
Buna göre:
1.Maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile;
2.1.417,17 TL geçici iş görmezlik tazminatı, 1.647 TL 1 aylık TL bakıcı gideri, 2.300 TL ilaç, yardımcı ortopedik malzeme ve yol masrafı olmak üzere toplam 5.364,17 TL tazminatın davalılardan sigorta şirketi yönünden 08/05/2018, davalı işleten yönünden 30/08/2016 kaza tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin tedavi gideri taleplerinin reddine,
3.Sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin reddine,
4.Davacı tarafından davalı işleten ...aleyhine açılan manevi tazminat istemli davanın kısmen kabulü ile 100.000 TL'lik kısmından feragat nedeni ile reddine, ıslah ile talep edilen 50.000 TL manevi tazminatın kısmen kabulü ile tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kazanın oluş şekli, maluliyet durumu ve paranın satın alma gücü göz önünde bulundurularak takdiren 10.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30/08/2016 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
5.Maddi Tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40 TL harcın peşin alınan 1.277,75 TL'den mahsubu ile bakiye 662,35 TL harcın davacıya iadesine,
6.Manevi tazminat davası yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesap olunan 683,10 TL nispi karar harcının davalı .... Limited Şirketi'nden alınarak hazineye gelir kaydına,
7.Maddi tazminat davası yönünden Dairemizin karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 5.364,17 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8.Maddi tazminat davasında reddedilen kısım yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/3. maddesi uyarınca belirlenen 5.364,17 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile eşit olarak davalılara verilmesine,
9.Manevi tazminat davası bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 5.100 TL vekalet ücretinin davalı .... Limited Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
10.Manevi tazminat davasında reddedilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 5.100 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı .... Limited Şirketi'ne verilmesine,
11.Maddi tazminat davası için davacı tarafından yapılan 1.309,15 TL ilk gider, 1.078,85 TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.500 TL bilirkişi ücreti ile 2.090 TL Adli Tıp fatura bedeli olmak üzere toplam 5.978 TL yargılama giderinin ret ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 655,77 TL'sinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine; manevi tazminat davası bakımından ayrıca yapılmış yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
12.Davacı tarafından maddi tazminat davası için peşin yatırılan 615,40 TL karar ve ilam harcı ile 4,60 TL vekalet suret harcı ve 31,40 TL başvurma harcı toplamı 651,40 TL'nin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
13.HMK 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde yatırana iadesine,
II.İstinaf İncelemesi Bakımından:
1.Davalılar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından yatırana iadesine,
2.a)İstinaf aşamasında davalı ... AŞ tarafından yapılan toplam 220,70 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
b)İstinaf aşamasında davalı .... Limited Şirketi tarafından yapılan toplam 220,70 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
3.İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
4.İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.30/12/2025