T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO:2021/1304
KARAR NO:2025/278
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:9/3/2021
NUMARASI:2017/521 (E) - 2021/185 (K)
DAVANIN KONUSU:Rücuen Tazminat
KARAR TARİHİ:20/2/2025
Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete kasko poliçesiyle sigortalı ... plakalı otomobilin, 4/7/2009 günü 1,64 promil oranında alkollü olan dava dışı sürücü ...'ün yönetiminde seyir halinde iken, ... plakalı araca çarparak aracın hasar görmesine ve araçta bulunan iki kişinin de ölümüne neden olduğunu, ölen kişilerin çocukları tarafından İstanbul Anadolu 14'üncü Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada 2016/311 (E) - 2016/407 (K) sayılı kararla hükmolunan 75.784 TL tazminat ile İstanbul Anadolu 14'üncü Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan manevi tazminat davasında anılan mahkemenin 2013/348 (E) - 2014/619 (K) sayılı kararı üzerine ek olarak 37.180 TL, aynı mahkemenin 2016/311 (E) - 2016/407 (K) sayılı kararı üzerine de ek olarak 78.586 TL'nin İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... (E) sayılı takip dosyasına ödendiğini, müvekkili şirket tarafından ödenen tazminatların rücuen tahsili amacıyla başlatılan İstanbul ... İcra Dairesinin ... (E) sayılı takibine itiraz edildiğini belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne, davalının İstanbul ... İcra Dairesinin ... (E) sayılı takibine itirazının kısmen iptali ile takibin 115.766 TL asıl alacak, 7.246,66 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 123.012,66 TL üzerinden devamına, asıl alacak miktarı tamamen ödeninceye kadar takip tarihinden itibaren asıl alacak miktarına avans faizi uygulanmasına; alacak miktarının %20'si olan 24.602,53 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilemesine karar verilmiştir. Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili dilekçesinde özetle; araç kiralama işi yapan müvekkili şirkete ait, davacıya kasko poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın, 24 ay süreyle ... Limited Şirketine kiraya verildiğini, işleten sıfatının kiracı firmada olduğunu, İstanbul Anadolu 14'üncü Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/361 (E) - 2012/118 (K) sayılı dosyasında karara bağlandığını; kazayı yapan kişinin de firma çalışanı olduğunu; özel araç sigorta primi ile kiralık araç sigorta priminin farklı olması nedeniyle müvekkili şirket tarafından yüksek sigorta primi ödendiğini; aracın alkollü kullanılması durumunda hasarın teminat dışı kalacağı koşulunun haksız nitelikte olduğunu; aracın kirada olduğu sürece, alkollü kullanılabileceğini bilecek durumda olan sigortacının, bu durumu kabul etmiş sayılması gerektiğini; sigorta ettirenin söz konusu şartı sigorta şirketi ile pazarlık etme şansının bulunmadığını; özel araçlarda aracın alkollü kullanılması durumunda hasarın teminat dışı kalmasının yasal ve yerinde olduğunu ancak davaya konu olayda aracı sigorta ettirenin özel kullanımında olmayıp kiraya verildiğini, malikin kiracının kusurundan sorumlu tutulmasının hakkaniyete uygun düşmediğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede: Dava, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (İMSS) teminatı içeren genişletilmiş kasko poliçesini düzenleyen davacının, dava dışı üçüncü kişiye ödediği tazminatı, sözleşmeye aykırı davrandığını ileri sürdüğü davalı sigortalıdan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Dosyaya eklenen İstanbul ... İcra Dairesinin ... (E) sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacı ... Sigorta Şirketi tarafından, İstanbul 14'üncü Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/348 (E) - 2014/614 (K) sayılı ilamı üzerine ödenen 37.180 TL; aynı mahkemenin 2016/311 (E) - 2016/407 (K) sayılı ilamı üzerine ödenen 78.586 TL'den kaynaklanan toplam 115.766 TL asıl alacak, 19.222,71 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 134.988,71 TL alacağın tahsili amacıyla 10/4/2017 günü davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine karşı haciz yoluyla icra takibine başlandığı, ödeme emri 15/4/2017 günü tebliğ edilen davalı ... Ticaret Limited Şirketinin, vekili tarafından 18/4/2017 günü verilen dilekçeyle borca itiraz etmesi üzerine takibin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 66'ıncı maddesi uyarınca durdurulmasına karar verildiği, eldeki itirazın iptali davasının ise aynı Kanun'un 67'nci maddesinde öngörülen 1 yıllık süre içinde 6/6/2017 günü açıldığı anlaşılmıştır. Eldeki davada davacı ... Sigorta Şirketi ile davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında 30/4/2009 günü, adı geçen davalıya ait ... plakalı otomobil cinsinden araç için, 30/4/2009 başlangıç, 30/9/2010 bitiş tarihleri arasında geçerli, İMSS teminatı ve manevi tazminat ek sözleşmesi içeren 100.000 TL kombine tek limitli genişletilmiş kasko poliçesi düzenlendiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Dosyaya eklenen ilamların incelenmesinde; Kartal 3'üncü Asliye Hukuk Mahkemesinin 21/3/2012 gün ve 2010/361 (E) - 2012/118 (K) sayılı kararıyla davacı ... için 25.000 TL, davacı ... için 25.000 TL manevi tazminatın davalılar ...ve ... Sigorta Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; anılan ilamın Yargıtay 17'nci Hukuk Dairesinin 9/4/2013 gün ve 2012/7872 (E) - 2013/5203 (K) sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmesinden sonra sürdürülen yargılamada, İstanbul Anadolu 14'üncü Asliye Hukuk Mahkemesinin 24/12/2014 gün ve 2013/348 (E) - 2014/619 (K) sayılı ilamıyla, davacı ... için 30.000 TL, davacı ... için 30.000 TL manevi tazminatın davalılar ...ve ... Sigorta Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsiline hükmolunmuş; bu kararın da Yargıtay 17'nci Hukuk Dairesinin 29/9/2015 gün ve 2015/9253 (E) - 2015/9806 (K) sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmesinden sonra sürdürülen yargılamada ise bu kez İstanbul Anadolu 14'üncü Asliye Hukuk Mahkemesinin 13/12/2016 gün ve 2016/311 (E) - 2016/407 (K) sayılı kararıyla, davacı ... için 60.000 TL, davacı ... için 60.000 TL manevi tazminatın davalılar ...ve ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği anlaşılmış; davacı vekili ise İstanbul Anadolu 14'üncü Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/348 (E) - 2014/614 (K) ve 2016/311 (E) - 2016/407 (K) sayılı ilamlarına dayanılarak ödenen toplam 115.766 TL asıl alacak, 19.222,71 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 134.988,71 TL alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptalini talep etmiştir.Somut uyuşmazlıkta tartışılması gereken hukuki sorun, davacı ... Şirketine ... poliçesiyle sigortalı, davalı... Şirketi'ne ait ... plakalı otomobilin 4/7/2009 günü karıştığı trafik kazasında oluşan zarar kapsamında davacı ... Şirketinin, dava dışı üçüncü kişiye İstanbul Anadolu 14'üncü Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/348 (E) - 2014/614 (K) ve 2016/311 (E) - 2016/407 (K) sayılı ilamları uyarınca ödediği tazminatın, ... poliçesini akdeden davalı işletenden rücuen tahsil edip edemeyeceğine ilişkindir. ..., motorlu araç işleteninin, bu aracın işletilmesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve genel hükümlere göre oluşan ve ZMSS limiti üzerinde kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazılı azami hadlere kadar sigorta güvencesi altına alan bir sigorta sözleşmesidir. Öte yandan, Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının (MKTİMSSGŞ) 3'üncü maddesi uyarınca manevi tazminat talepleri de, ek sözleşme ile teminat kapsamı içine alınabilir. Bu taleplerin, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) dışında kalması nedeni ile, bu teminat, bahsi geçen zorunlu sigortanın varlığına bağlı olmaksızın, bu sigorta limitlerinin içinde hüküm ifade eder.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 95'inci maddesinin1'inci fıkrasında, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği; aynı maddenin 2'nci fıkrasında ise ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurulabileceği belirtilmiş; Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının (MKTİMSSGŞ) 4'üncü maddesinde ise ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebileceğine ilişkin hükümlere yer verilmiştir. Nitekim MKTİMSSGŞ'nin 4'üncü maddesinin 2'nci fıkrasının "c" bendi uyarınca aracın, alkollü içkilerin etkisi altında olup güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş olan veya uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış kimseler tarafından sevk ve idare edilmesi halinde sebebiyet verilen zarar ve ziyana ilişkin talepler sigortalıya rücu edebilir.İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde davacı ... Şirketi tarafından 1/9/2015 günü 37.180 TL, 24/3/2017 günü 39.293 TL, 27/3/2017 tarihinde ise 29.293 TL olmak üzere toplam 105.766 TL ödendiği; hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, dava dışı sürücü ...'ün, oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu davaya konu trafik kazasının münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiği belirtilmiştir.Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleriyle sınırlı incelemeye göre, eldeki davada MKTİMSSGŞ'nin 4'üncü maddesinin 2'nci fıkrasının "c" bendinde öngörülen rücu koşullarının oluştuğunun anlaşılması karşısında davalı vekilinin ileri sürdüğü istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.
KARAR:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı ... Şirketi vekili yukarıda esas ve karar numarası yazılı ilk derece mahkemesinin hükmüne yönelik istinaf başvurusunun, HMK'nin 353/1-b/1'inci maddesi uyarınca esastan reddine, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.403,67 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 2.262,85 TL istinaf karar ve ilam harcı mahsup edilerek, bakiye 6.140,82 TL istinaf karar ve ilam harcının davalı ... Şirketinden tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davalı ... Şirketinin istinaf kanun yolu başvurusu nedeniyle harcadığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından, vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf kanun yolu incelemesi için yatırılan gider avansından artan tutarın, HMK'nin 333'üncü maddesinin, 1'inci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince kendiliğinden yatıran tarafa geri verilmesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 20/2/2025