T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO:2021/1535
KARAR NO:2024/1520
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:29/12/2020
NUMARASI:2015/730 (E) - 2020/650 (K)
DAVANIN KONUSU:Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ:31/10/2024
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... AŞ'ye ait, dava dışı ...'in idaresindeki ... plakalı otobüs ile dava dışı ...'nın idaresindeki ... plakalı aracın yaptığı çift taraflı kazada otobüste yolcu konumunda bulunan davacı ...'in yaralandığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 6.000 TL maddi, 2.000 TL bakım gideri ve 2.000 TL iş gücü kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, davacı ... için 100.000 TL, davacı ... için 30.000 TL, davacı ... için 20.000 TL, davacı ... için 20.000 TL, davacı ... için 20.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiş; 28/09/2020 tarihli ıslah dilekçesiyle davacı ... için 136.430,37 TL iş göremezlik zararı ile 2.268 TL bakıcı gideri zararının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Şirketi, ... AŞ ile ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir Davalılar ... AŞ ve ... AŞ vekili cevap dilekçelerinde, davanın reddini savunmuşlardır. İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulü ile maddi tazminat yönünden 136.430,37 TL iş göremezlik tazminatının davalı ... AŞ yönünden 16/07/2015 dava tarihinden, davalı ... Şirketi ile davalı ... AŞ yönünden 18/07/2014 olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... AŞ, ... Şirketi ve davalı ...AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine; 2.268 TL bakıcı giderinin davalı ... AŞ yönünden 16/07/2015 dava tarihinden, davalı ... Şirketi ile davalı ... AŞ yönünden 18/07/2014 olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılar ... AŞ, ... Şirketi ve davalı ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine; Davacı ...'in yol, konaklama, gıda, yiyecek, içecek masraflarına ilişkin taleplerinin reddine; davacı ...'in tedavi giderlerine ilişkin talebinin reddine, davacı ...'in ilaç ve medikal giderlere ilişkin talebinin reddine; manevi tazminat yönünden 60.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Şirketi ile ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine; 8.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine; 4.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Şirketi ile ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine; 4.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Şirketi ile ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine; 4.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Şirketi ile ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine; davalı ... AŞ yönünden manevi tazminat talebinin reddine; davalı ... AŞ yönünden davanın reddine karar verilmiştir.Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kaza sebebiyle ailesi dağılan müvekkilleri için hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının manevi tazminat yönünden kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı ...AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde müvekkil şirket aleyhine talep edilen faiz türü yasal faiz olup haksız şekilde hükmedilen avans faizinin reddedilmesi gerektiğini, mahkemece hükme esas alınan 03/01/2020 tarihli Adli Tıp Kurumu (ATK) raporunda davacının müterafik kusur durumunun değerlendirilmeyip kaza mahallinde keşif yapılmaksızın düzenlendiğini, 06/08/2020 tarihli aktüerya hesaplamasının TRH 2010 yaşam tablosu ve %1.8 teknik faize göre yapılması gerekirken PMF 1931 yaşam tablosu baz alınarak yapılan hesaplamanın doğru olmadığını, ATK raporunda belirlenen %27 oranındaki maluliyet oranı hatalı olup davacının gerçek maluliyetinin tespiti için dosyanın ATK Yüksek Sağlık Kuruluna tevdii edilmesi gerektiğini, hükmedilen maddi ve manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek, tehiri icra taleplerinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı ...'in seyahat esnasında emniyet kemeri takıp takmadığı ve müterafik kusur durumu konusunda araştırma yapılmadığını, kaza mahallinde keşif yapılmaksızın dosya üzerinden sınırlı inceleme ile karar verildiğini, süresinde sunulmayan ıslah dilekçesindeki taleplerin reddine karar verilmesi gerektiğini, olay türü bakımından yasal faiz uygulanabileceğini, maluliyet hesabı yönünden itirazları doğrultusunda ek rapor alınmamış ve dosyanın ATK Yüksek Sağlık Kurulu'na tevdii edilmediğini belirterek, tehiri icra taleplerinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Mahkemesince 01/07/2021 tarihli ek karar ile davalı ... Şirketi vekili istinaf başvurusun yapılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:Dava, trafik kazası sebebiyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Mahkemece alınan ATK Trafik İhtisas Dairesinin 03/01/2020 tarihli kusur bilirkişi raporuna göre davalılara ait aracın sürücüsü %100 oranında kusurlu olduğu, aynı olay nedeniyle ceza yargılamasının yapıldığı bu dosyaya sunulan rapor bilirkişi raporuna göre davalı otobüsün sürücüsü asli derecede kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmektedir.Bu durumda Mahkemece alınan kusur raporu ile ceza yargılaması sırasında alınan kusur raporlarının örtüştüğü, olayın oluşuna uygun düştüğü ve yolcu olan davacı ... yönünden sonuca etkili olmadığından kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. Ayrıca otobüste yolcu olan davacı ...'ın kaza sırasında emniyet kemerinin takılı olmadığı hususunda dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktadır. Bu nedenle, davalı vekilinin müterafik kusura yönelik itirazı dosya kapsamı itibarıyla kanıtlanamadığından bu yöndeki istinaf itirazı yerinde değildir. Somut olayda, Adli Tıp 2. İhtisas Dairesi'nin 5/03/2019 tarihli raporunda "Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği" ve "Sosyal Güvenlik Kurumu Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranları Tespit İşlemleri Yönetmeliği" hükümlerine göre maluliyetin ve bakıcı ihtiyacının belirlendiği anlaşılmıştır. Bu nedenle davacının maluliyetine ilişkin sağlık kurulu raporunda davacının kaza sonrası tedavilerine ilişkin kayıtların ve raporların irdelenerek kaza ile maluliyet arasında uygun nedensellik bağının kurulmasına, raporun kaza tarihine göre uygun yönetmelik hükümlerine göre ve yetkili heyetçe ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olarak düzenlenmiş olmasına göre bu konulardaki davalı vekilinin istinaf itirazları kabul edilmemiştir.İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan aktüerya bilirkişi raporunun davacı Nurhayat'ın maluliyet oranı, kaza tarihindeki yaşı, geliri esas alınarak PMF yaşam tablosuna göre düzenlendiği, yapılan ödeme de düşülerek kusur oranlarına göre tazminat belirlenmiştir.Maddi tazminat hesaplama yönteminin -TRH 2010 yaşam tablosunda daha uzun bir yaşam süresi kabul edildiğinden- davalının lehine sonuç doğurduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin bu konudaki istinaf itirazı isabetli değildir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda (KTK) manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda (TBK) manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır. TBK'nin "manevi tazminat" başlıklı 56/1. maddesine göre, "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir."TBK’nin 56/1. maddesi gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminat takdir edilirken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir.Bu açıklamalar çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta kazanın oluş şekli, kusur durumu, davacının yaralanmasının mahiyeti ve iyileşme süresi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, TBK'nın 56/1.maddesi kapsamında davacılar lehine verilen manevi tazminat miktarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun olmadığı kanaatine varılmıştır. Bu nedenle davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazı kabul edilmemiş, davacılar vekilinin istinaf itirazının kabulüne karar verilmiştir.Davaya konu trafik kazasına sebep olan davalı sigorta şirketine trafik sigortalı araç ticari nitelikte olduğundan İlk Derece Mahkemesince kabul edilen tazminat bakımından temerrüt faizi olarak, dava dilekçesinin sonuç kısmında ve ıslah dilekçesinde belirtildiği üzere avans faize hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :A-Davalı... AŞ vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı ilk derece mahkemesinin hükmüne yönelik istinaf başvurusunun, HMK'nin 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine, B-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile,Yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, Buna göre:Davanın kısmen kabulü ile,1-Maddi tazminat davası yönünden; a)136.430,37 TL iş göremezlik tazminatının davalı ... Şirketi yönünden 16/07/2015 dava tarihinden, davalı ... Şirketi ile davalı ... AŞ yönünden 18/07/2014 olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Şirketi, ... Şirketi ve davalı ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, b)2.268 TL bakıcı giderinin davalı ... Şirketi yönünden 16/07/2015 dava tarihinden, davalı ... Şirketi ile davalı ... AŞ yönünden 18/07/2014 olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılar ... Şirketi, ... Şirketi ve davalı ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, c)Davacı ...'in yol, konaklama, gıda, yiyecek, içecek masraflarına ilişkin taleplerinin reddine,d)Davacı ...'in tedavi giderlerine ilişkin talebinin reddine,e)Davacı ...'in ilaç ve medikal giderlere ilişkin talebinin reddine,2-Manevi tazminat davası yönünden: a)100.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Şirketi ile ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, b)30.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Şirketi ile ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine,c)20.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Şirketi ile... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, d)20.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ...Şirketi ile ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, e)20.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Şirketi ile ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, f-)Davalı ... Şirketi yönünden manevi tazminat talebinin reddine, 3-Davalı ... AŞ yönünden açılan davanın reddine, 4-Harçlar Kanunu'na göre maddi tazminat davası yönünden alınması gereken 9.474,48 TL ilam harcından peşin alınan 2.493 TL ve 461 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 6.520,48 TL harcın davalılar ... Şirketi, ... Şirketi ve ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 5-Harçlar Kanunu'na göre manevi tazminat davası yönünden alınması gereken 12.978,90 TL ilam harcından peşin alınan 922,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 12.056,40 TL harcın davalılar ... Şirketi ve... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 6-Peşin, başvuru ve ıslah harcı toplamı 3.904,20 TL'nin davalılar ... Şirketi ve ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, 7-Davacılar tarafından sarf edilen bilirkişi ücreti ve davetiye giderinden oluşan toplam 1.540,52 TL yargılama giderinin davalılar ... Şirketi, ... Şirketi ve ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına, 8-Davalı ... AŞ tarafından sarf edilen 70 TL yargılama giderinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı ... AŞ'ye verilmesine, 9-Davalı ... AŞ tarafından sarf edilen 81 TL yargılama giderinin adı geçen davalı üzerinde bırakılmasına,10-Maddi tazminat davası yönünden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) uyarınca hesaplanan 17.126,35 TL vekâlet ücretinin davalılar ... Şirketi ve davalı ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davacı ...'e verilmesine, 11-Reddedilen maddi tazminat davası yönünden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1 ve 3/2. maddeleri uyarınca belirlenen 4.080 TL vekâlet ücretinin davacı ...'den alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davalılar ... Şirketi, ... Şirketi ve davalı ... AŞ'ye verilmesine, 12-Maddi tazminat davası yönünden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1 ve 3/2. maddeleri uyarınca belirlenen 4.080 TL vekâlet ücretinin davacı ...'den alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davalı ...a AŞ'ye verilmesine,13-Manevi tazminat davası yönünden Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 30.000 TL vekâlet ücretinin davalılar ... Şirketi ile ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davacı ...'e verilmesine,14-Manevi tazminat davası yönünden Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 30.000 TL vekâlet ücretinin davalılar... Şirketi ile ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davacı ...'e verilmesine, 15-Manevi tazminat davası yönünden Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 20.000 TL vekâlet ücretinin davalılar ... Şirketi ile ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davacı ...'e verilmesine, 16-Manevi tazminat davası yönünden Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 20.000 TL vekâlet ücretinin davalılar ... Şirketi ile ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davacı ...'e verilmesine, 17-Manevi tazminat davası yönünden Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 20.000 TL vekâlet ücretinin davalılar ... Şirketi ile ... Ticaret AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davacı ...'e verilmesine,18-Manevi tazminat davası yönünden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/2. maddesi uyarınca 8.600 TL nispi vekâlet ücretinin (davacılardan ...'in sorumluluğu 4.080 TL, davacılar ..., ... ve ...'in her biri için ayrı ayrı olmak üzere sorumlulukları 4.000'er TL ile sınırlı olmak kaydı ile) davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı ... Şirketi ile davalı T...esine, 19-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine, C-İstinaf İncelemesi Bakımından: 1-Davacılar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından iadesine, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 14.939,29 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin yatırılan toplam 3.734,85 TL istinaf karar ve ilam harcı mahsup edilerek, bakiye 11.204,44 TL istinaf karar ve ilam harcının davalı ... AŞ'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf aşamasında davacılar tarafından yapılan 97,48 TL posta ve tebligat gideri ile 162,10 TL istinaf başvuru harcının davalı ... AŞ'den tahsili ile davacılara verilmesine, 4-Davalı ... AŞ'nin istinaf kanun yolu başvuruları nedeniyle harcadıkları yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,5-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 6-İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran taraflara iadesine,Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 31/10/2024