T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/384
KARAR NO: 2023/241
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2023/21 D.İş - 2023/26 Karar
KARAR TARİHİ: 17/02/2023
DAVA: İhtiyati Haciz Kararına İtiraz
İTİRAZ TARİHİ: 25/01/2023
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/03/2023
Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talebine ilişkin ilk derece mahkemesince verilen kararın borçlu vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
TALEP: İhtiyati hacze itiraz eden vekili dilekçesinde özetle, Her iki borçlunun adresinin de Ayvalık olduğu, genel yetki kuralı gereğince Ayvalık Mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğunu, ayrıca mezkur çekte keşide yeri ve ödeme yerinin Ayvalık olduğunu, bu nedenle de Ayvalık Mahkemeleri ve icra daireleri yetkili olduğunu, çekteki imzanın müvekkil şirket yetkilisine ait olmadığını vekaletname örneğine bakıldığında çıplak gözle dahi imzaların uyuşmadığının görüldüğünü, bu nedenlerle ihtiyaten haciz kararının kaldırılmasına, masraf ve ücreti vekaletin ihtiyati haciz isteyene yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: İhtiyati haciz talep eden vekili itiraza cevap dilekçesinde özetle; alacaklı müvekkil şirket adresinin ''...,... CAD.NO... SARIYER/İSTANBUL'' olduğunu, alacaklının yerleşim yeri yetkili mahkemesi olduğu, icra takip dosyasının borçlusunun hukuki mesnetten yoksun itirazlarının reddi gerektiğini, ihtiyati haciz taleplerinin ve ihtiyati haciz kararlarına yapılan itirazların, sınırlı bir inceleme sonucunda karara bağlanacağının vurgulandığını, dolayısıyla itiraz eden tarafından, ilgili borç ilişkisinin esasına ilişkin iddialarda bulunulması ve bu sebeple de ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını istemesi hususları hukuki mesnetten yoksun olduğunu, bu nedenlerle karşı yanın ihtiyati haciz kararının kaldırılması talebinin hukuki mesnetten yoksun olması hasebi ile reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Tüm dosya kapsamının ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda, Yetkiye itirazın, aleyhinde ihtiyati haciz talep edilenlerden biri İstanbul ilinde yerleşik olduğundan, yetkiye yapılan itirazın reddine, imzaya itirazın ise esas yargılamanın konusu olabileceğinden reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; aleyhine ihtiyati haciz kararı alınan müvekkili şirketin yerleşim yeri adresinin Ayvalık olduğunu, diğer borçlu ...'ın yerleşim yerinin de Ayvalık olduğunu, çek takiplerinde çekin keşide yeri ve muhatap bankanın adresinde bulunan mahkemelerde yetkili olduğunu, takibe konu çeke bakıldığında gerek keşide yeri gerekse muhatap bankanın bulunduğu yerlerin de Ayvalık adresinin olduğunu, bu durumda mezkur çek nedeni ile açılacak takip ve ihtiyati hacizlerde tek yetkili mahkemenin Ayvalık Mahkemeleri olması gerektiğini, buna rağmen alacaklı vekilinin kanuna karşı hile yaparak borçlu ...'ın adresini Şişli olarak yazdığını, yerel mahkemeyi yanıltarak ihtiyati haciz kararı çıkarttırdığını, yerel mahkemenin kendilerince yapılan yetkiye itiraz neticesinde hiç araştırma yapmadığını, ...'ın adresinin İstanbul İli olduğu gerekçesi ile yetki itirazını reddettiğini, yerel mahkemenin ...'ın mernis adresi sorgulamasını yapmış olsaydı bu kişinin İstanbul İlinde değil Ayvalık'ta yerleşik olduğunu tespit edecek olduğunu, alacaklı vekili ihtiyati haczi müteakip esas takibe geçtiğinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında ...'ın Ayvalık adresinde tebligat yapıldığını, belirtilen sebepler neticesinde yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve yetki itirazlarının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesini ve dosyanın yetkili Ayvalık Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. İstinafa cevap veren ihtiyati haciz talep eden vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davada ihtiyati hacze konu borcun haricen tahsil edildiğini, bu sebeple huzurdaki açılmış olan ihtiyati hacze itiraz davasının konusuz kaldığını, davalı ... Ltd. Şti.'nin yetki itirazının yerinde bulunmadığını, yerel mahkemece verilen kararın usul ve Yasaya uygun olduğunu belirterek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
GEREKÇE: Talep, çeke dayalı olarak verilen ihtiyati haciz kararının mahkemenin yetkisiz olması nedeniyle itirazen kaldırılması istemidir. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, mahkemenin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olup olmadığı noktasındadır. İhtiyati hacze dayanak teşkil eden keşidecisi ..., lehtarı ve ilk cirantası .... Gıda Ltd. Şti, sonraki cirantası ... A.Ş., bir sonraki cirantası ... A.Ş. olan ... Ayvalık şubesine ait 05/01/2023 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli çek, yetkili son hamil ... A.Ş tarafından muhatap bankaya ibraz edilmiş, muhatap banka tarafından çekin karşılıksız olduğu kaydı çek üzerine düşülmüştür. Bahsi geçen çeke dayalı olarak cirantalardan ... A.Ş. tarafından çek keşidecisine ve kendisinden önceki ciranta ... Ltd. Şti. hakkında ihtiyati haciz talebinde bulunulmuş, mahkemece talebin kabulüne karar verilmiş, karara karşı ciranta borçlu ... Ltd. Şti. vekilince mahkemenin yetkisine ve çek üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığı gerekçesi ile ihtiyati haciz kararına itiraz edilmiş, mahkemece verilen 17/02/2023 tarihli ek karar ile aleyhine ihtiyati haciz talep edilenlerden biri İstanbul İlinde yerleşik olduğundan yetkiye yapılan itirazın reddine, imzaya itirazın ise esas yargılamanın konusu olabileceğinden bahisle borçlu vekilinin itirazı reddedilmiştir. Borçlu vekili istinaf talebinde mahkemenin yetkili olmadığından bahisle istinaf talebinde bulunmuştur. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257/1. Maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nın 258/1. Maddesine göre de ihtiyati hacze İİK'nın 50. maddesi atfı ile Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümlerine göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir. Borçlu tarafından kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati hacze karşı İİK'nın 265/1. maddesine uyarınca, ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzurunda yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edilebilir. İİK'nın 265/3. Maddesinde ise, Mahkemenin, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddedeceği düzenlenmiştir. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde (6102 sayılı TTK'nın 781/2 fıkrası uyarınca çekte açıklık yoksa, muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır. Muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde, çek, ilk gösterilen yerde ödenir. Böyle bir açıklık ve başka bir kayıt da yoksa, çek muhatabın merkezinin bulunduğu yerde ödeme yeri sayılır.) ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Buna göre, talebe konu çekin düzenleme yeri Ayvalık, muhatap bankanın şubesi Ayvalık/Balıkesir, keşideci ...'ın UYAP'tan yapılan yoklamada yerleşim yerinin 01/12/2017 tarihinden beridir ihtiyati haciz talebi tarihi itibariyle ... Mahallesi, Ayvalık/Balıkesir olduğu, diğer ciranta ... Ltd. Şti'nin merkezinin ... Mahallesi, Ayvalık/Balıkesir olduğu belirlenmiştir. Bu durumda Ayvalık mahkemelerinin ihtiyati haciz bakımından yetkili olduğu, İstanbul mahkemelerinin yetkisinin bulunmadığı, hal böyle olunca borçlunun yetkiye ilişkin itirazının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; borçlu vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle ihtiyati haciz talebinin yetki yönünden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; İhtiyati hacze itiraz eden ... Tur. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/21 D. İş - 2023/26 Karar sayılı dosyası üzerinden verilen 17/02/2023 tarihli ek kararın HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 1-İtiraz eden ... Tur. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin ihtiyati hacze vaki itirazının KABULÜ ile, mahkemece verilen 17/01/2023 tarih ve 2023/21 D. İş - 2023/26 Karar sayılı ihtiyati haciz kararının borçlu ... Tur. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden tüm neticeleri ile birlikte KALDIRILMASINA,2-İhtiyati haciz kararı ile harç alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-İhtiyati hacze itiraz eden tarafça herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 4-İhtiyati hacze itiraz eden ... Tur. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. yargılama sırasında kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 3.000,00 TL avukatlık ücretinin ihtiyati haciz isteyenden alınarak, ihtiyati hacze itiraz eden ... Tur. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ye verilmesine, 5-Karar kesinleştiğinde, HMK gider avansı tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının ihtiyati haciz isteyene iadesine,6-İstinaf aşamasına ilişkin olarak;a-İhtiyati hacze itiraz eden ... Tur. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine, b-İstinaf kanun yoluna başvuran ... Tur. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan istinaf başvuru harcı 492,00 TL yargılama giderinin ihtiyati haciz isteyenden alınarak ihtiyati hacze itiraz eden ... Tur. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nun 362(1)-f maddesi ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca oy birliği kesin olarak ile karar verildi. 09/03/2023