T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1885
KARAR NO: 2023/148
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/09/2022
NUMARASI: 2022/241 D.İş - 2022/250 Karar
TALEP: İhtiyati haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 14/02/2023
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz isteyen vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
TALEP: İhtiyati haciz talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin borçludan ibraz edilen çekler nedeniyle alacaklı olduğunu, borcun vadesi gelmesine rağmen ödenmediğini, borçlunun mal kaçırma hazırlığı içinde olduğunu, alacağın rehinle temin edilmediği belirtilerek borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarı kadar ihtiyaten haczine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ 09/09/2022 TARİHLİ KARARI: Mahkemece; "Talep tarihinin 26/08/2022 olduğu, bugün itibariyle halen çek asıllarının mahkememize sunulmadığı, makul sürenin de geçmesi nedeniyle belge asılları sunulmadığından talebin reddine" karar verilmiştir.
İTİRAZ: İhtiyati haciz talep eden vekilinin 27/09/2022 tarihli dilekçesinde özetle; dava dilekçelerinde de dayandıkları üzere talebe konu; ... Bankası İstanbul/Bahçelievler Şubesine ait ... seri numaralı 28/07/2022 tarihli 250.000,00 TL bedelli, ... Mecidiyeköy Şubesine ait ... seri numaralı 30/07/2022 tarihli 50.000,00 TL bedelli, ... Bankası İstanbul / Bahçelievler Şubesine ait ... seri numaralı 10/08/2022 tarihli 125.000,00 TL bedelli çeklerin Bakırköy ... İcra Müdürlüğü"nün ... esas sayılı dosyasında, ... Bankası İstanbul / Bahçelievler şubesine ait ... seri numaralı 24/08/2022 tarihli 125.000,00 TL bedelli çekin Bakırköy ... İcra Müdürlüğü"nün ... esas sayılı dosyasında olduğunu, çek asıllarının icra müdürlüğüne teslim edilmesi ve müdürlüğün kasasında muhafaza edilmesinin İİK'nun 167/2 maddesi uyarınca mecburi olduğunu, kendilerince çekleri tekrar kasadan çıkarma hakları bulunmadığını, çek asılları dosyaya sunulmadan kambiyo senetlerine ilişkin icra takibi başlatılmasının söz konusu olmadığını, bu nedenle ilgili çeklerin suretlerinin dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, bu sebeple çek asıllarının dosyaya sunulmasının beklenemeyeceğini, çeklerden muaccel olan 345.000,00 TL tutarındaki alacakları için belge asıllarını dosyaya sunduklarını, mahkemenin bu kısma ilişkin taleplerinin gerekçe göstermeksizin reddedildiğini, ihtarname ve e-faturaların dosyanın içerisinde olduğunu ve süresi içerisinde sunulduğunu, ancak mahkemenin delilleri sunulan bu alacaklara ilişkin karar vermediğini, bu alacaklarına ilişkin olarak Bakırköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında takip başlatıldığını, bu icra takiplerinin dosyaya celbi yapılmadığını, bahse konu çeklerin birinin factoring nezdinde, diğer iki çekin ise henüz vadesi gelmediğinden bu iki çeke ilişkin de henüz icra takibi kesinleşip aciz vesikası alınarak icra ceza mahkemesinde borçlunun mallarını gizleme ve eksiltme yönündeki saik ispatlanamadığından bu konuya ilişkin ihtiyati haciz talep etmelerinin hali hazırda mümkün olmadığını, basit yargılama usulünde cevap süresinin dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta olduğunu, kendilerinin faturaların tamamını ve dilekçelerin sunulması mümkün olan suretlerinin ya da bulunduğu yerleri davanın açılış sürecinde dosyaya sunduklarını, dosya hakiminin dilekçede belirtilen dava ile ilgili olan belgelerin celbi hususunda ara karar kurarak belgelerin orjinallerinin ve eklerinin dosyaya celbini istemesi gerekirken kendilerinden ilgili icra müdürlükleri nezdinde kasada bulunan ve alınması mümkün olmayan ve suretlerini sundukları çeklerin sunulmasının beklenmesinin yerinde olmadığını, bu nedenlerle ilgili muaccel olan çeklere dayalı Bakırköy ... İcra müdürlüğü ile Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nde takibi başlatılan alacaklarına ve e-faturalar ile sunulan banka dekontlarına dayalı Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'ndeki takibi başlatılan alacaklarına ilişkin ihtiyati haciz taleplerinin kabulü yönünde ilk derece mahkemesince verilen 09/09/2022 tarih ve 2022/250 sayılı kararın düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ 16/09/2022 TARİHLİ EK KARARI: "Mahkememizce verilen ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararın itiraz üzerine düzeltilmesi mümkün olmadığından talebin reddine" karar verilmiştir. İhtiyati haciz talep eden ilk derece mahkemesinin 2022/241 D. İş 2022/250 K sayılı 09/09/2022 tarihli kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ile karşı taraf arasında ticari ilişki bulunduğunu, talep dilekçesinde yer alan çeklerin vadesinde ödenmediğini, satın alınacak mala istinaden ödenen paraya istinaden mal teslim edilmemiş olmasına rağmen TMP tarafından para iadesi yapılmadığını, TMP'nin söz konusu ticari ilişkiden kaynaklı ancak kambiyo senedine bağlanmamış borçlarının da halen mevcut olduğunu ve ödenmediğini, TMP'nin müvekkiline karşılıklı hatır çeki yazmayı teklif ettiğini, müvekkilinin de aradaki ticari ilişkinin bozulmaması için teklifi kabul ettiğini, müvekkilinin TMP'den aldığı çeklerin vadelerinin gelmiş olmasına rağmen karşılıksız çıktıklarını, ... Çek seri nolu 28.07.2022 tarihli 250.000.-TL tutarında ... Bankası İstanbul/Bahçelievler Şubesine ait çek, bankanın garanti verdiği kısım olan 3.600.-TLlik kısmın banka tarafından çekin ibraz edildiği tarih olan 12.08.2022'de ödenmiş olup 246.400,00.-TL'lik kısmının, ... Çek seri nolu 30.07.2022 tarihli 50.000.-TL tutarında ... Bankası İstanbul/Mecidiyeköy Şubesine ait çek, bankanın garanti verdiği kısım olan 3.600.-TLlik kısmı banka tarafından çekin ibraz edildiği tarih olan 12.08.2022'de ödenmiş olup 46.400,00.-TL'lik kısmının, ... Çek seri nolu 10.08.2022 tarihli 125.000.-TL tutarında ... Bankası İstanbul/Bahçelievler Şubesine ait çek, bankanın garanti verdiği kısım olan 3.600.-TLlik kısmı banka tarafından çekin ibraz edildiği tarih olan 12.08.2022'de ödenmiş olup 121.400,00.-TL'lik kısmının, ... Çek seri nolu 24.08.2022 tarihli 125.000.-TL tutarında ... Bankası İstanbul/Bahçelievler Şubesine ait çek -çekin vade tarihi gelmiş olup, bankanın garanti verdiği kısım olan 3.600.-TLlik kısmı banka tarafından çekin ibraz edildiği tarih olan 25.08.2022'de ödenmiş olup 121.400,00.-TL'lik kısmının, ... Çek seri nolu 10.09.2022 tarihli 125.000.-TL tutarında Toplam : 935.600,00.-TL ( 4 adet vadesi gelmiş çekin bankadan alınmış garanti bedeli (3.600,00 x4= 14.400,00.-TL) hariç) çeklerin şirketler arasında hatıra dayalı olarak düzenlenmiş olduğunu, TMP'nin ise müvekkilinden almış olduğu ... Çek seri nolu 30.07.2022 tarihli 250.000.-TL tutarında ... Bankası İstanbul/Bakırköy Şubesine ait çeki, ... Çek seri nolu 16.08.2022 tarihli 125.000.-TL tutarında ... Bankası İstanbul/Bakırköy Şubesine ait çeki, ... Çek seri nolu 31.08.2022 tarihli 125.000.-TL tutarında ... Bankası İstanbul/Bakırköy Şubesine ait çeki, ... Çek seri nolu 31.08.2022 tarihli 125.000.-TL tutarında ... Bankası İstanbul/Bakırköy Şubesine ait çeki, ... Çek seri nolu 15.09.2022 tarihli 125.000.-TL tutarında ... Bankası İstanbul/Bakırköy Şubesine ait çeki, ... Çek seri nolu çekleri alarak ödemiş olduğunu, 15.10.2022 tarihli 150.000.-TL tutarında ... İstanbul/Güneşli Şubesine ait çekin, henüz vadesinin gelmediğini, toplamda 900.000,00.TL yukarıda görüleceği üzere müvekkilinin alacaklı olduğunu, ayrıca müvekkil yukarıda sayılı çeklerin karşılıksız çıkması öncesinde, şirket TMP'ye ... isimli kendi ofisini KDV dahil 110.000.-TL'ye devrettiğini, ofisin devrinden kaynaklı nedenlerle 30.06.2022 keşide tarihli ... çek numaralı ... Mecidiyeköy İstanbul şubeli çeki müvekkiline verdiğini, müvekkilinin vade tarihi geldiğinde işbu çekin karşılığını almış olduğunu, işbu ofisin devrinden kaynaklı olmak üzere TMP'nin müvekkil şirkete halen 60.000,00.-TL borcu bulunduğunu, taraflar arasındaki sözleşme gereği müvekkilinin para göndermesi halinde TMP'nin ürünleri 1 ay sonra müvekkiline teslim edeceği hususunda karşı yanca taahhütte bulunulduğunu, taahhüt edilen süre sonunda TMP'nin bahsi geçen ürün teslimatını yapmadığını, müvekkilinin de parasını iade etmediğini, müvekkilinin 21/07/2022 tarihinde Kartal ... Noterliğinden ihtarname keşide ederek gönderdiğini, TMP'nin müvekkiline 275.000,00 TL ürünler için ödediği para, 60.000,00 TL ... devrinden kaynaklı ve müvekkilinin bu ürünlere istinaden Çine yapacağı ihracat nedeniyle 10.000.00,00 TL KDF kesintilerinden doğan zararı olmak üzere 345.00,00 TL çeklerden bağımsız muaccel borcu bulunduğunu, ürünlerin taahhüt edilen süre sonunda müvekkiline teslim edilmemesine karşılık müvekkili tarafından önceden yapılan ödemenin geri verilmediğini, dolayısıyla bahsi geçen vadesi gelmiş çeklere dayanarak, faturaya dayalı olarak, mal alım sözleşmesinin yerine getirilmemesinden doğan iade edilmesi gereken para alacağı ve ihracata dayalı zarardan doğan alacak olmak üzere toplam alacağın 1.138.900,23 TL olduğu istinaf edilen işbu dosya açıldığı esnada muaccel olmayan alacak miktarının ise toplamda 275.00,00 TL olduğu karşı tarafın muayyen bir adresinin de bulunmadığı, zira icra takiplerinin tebligat kanunu madde 35 uyarınca yapıldığı, TMP'nin başka şirketlere olan borçları nedeniyle de tarafına haciz ihbarnamesinin geldiği, müvekkilinin TMP'nin ofisine gittiğinde TMP'nin mal kaçırmaya çalıştığını fark ettiğini, TMP firması yetkilisinin ...'ın müvekkili şirkete kendisine ait olan tıbbi cihaz listesini verdiğini, istinaf dilekçesinde TMP'ye ait olan ve hacizden kaçırılan mallarında listesini sunduklarını bu malların üzerine de ihtiyati haciz konulmasına yönelik taleplerinin bulunduğunu, Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... E, Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... E, Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... E, sayılı dosyaları üzerinden alacaklarına dayalı 3 adet takip başlatıldıklarını, söz konusu takibe ... çek seri nolu 25/08/2022 tarihli 125.000,00 TL tutarlı, ... çek seri nolu, 10/09/2022 tarihli, 125.000,00 TL tutarlı ... çek seri nolu, 10/10/2022 tarihli 150.000,00 TL tutarlı toplam 1.413.900,23 TL tutarındaki çeklerin dahil edilmediğini, ... çek seri nolu 25/08/2022 tarihli 125.000,00 TL tutarlı çekin faktoring şirketinde olduğunu, dolayısıyla dosyaya ibraz edilemediğini, ... çek seri nolu 10/09/2022 tarihli 125.000,00 TL tutarlı çek ile ... çek seri nolu 10/10/2022 tarihli 150.000,00 TL tutarlı çeklerin henüz vadesi gelmediğini, dolayısıyla bu çekler hakkında ihtiyati haciz taleplerinin bulunmadığını, bahsi geçen sebeplerle ilk derece mahkemesinin 27/09/2022 tarihli ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin Değişik İş kaldırılmasını ve talebin kabulüne karar verilmiştir.
GEREKÇE: Talep, İİK'nın 257 vd. maddeleri uyarınca, bir kısmı kambiyo senedine ve bir kısmı ise e-fatura ihtarname şeklindeki belgelere dayalı olarak öne sürülen ihtiyati haciz istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, bu karara karşı talep eden vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Alacaklı borçlusuna karşı takip yapmadan önce ihtiyati haciz talebinde bulanabileceği gibi borçluya genel haciz yolu ile takip yaptıktan sonra takip kesinleşmeden önce aynı alacak için ihtiyati haciz talebinde bulnabilir. (Prof.Dr Baki Kuru İcra İflas Hukuk El Kitabi 2013-sayfa 1074) İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır.İtiyati haciz talep edebilmek için, İİK'nın 257/1.maddesine göre alacağın para alacağı olması, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması ya da İİK'nın 257/2.maddesindeki şartların bulunması gerekir. İİK'nın 258/1.maddesinin ikinci cümlesinde "Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebebi hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." şeklinde yapılan düzenleme ile alacaklının ihtiyati haciz talep edebilmesi ve ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve istenebilir olduğunun tam ve kesin olarak ispat edilmesi gerekliliği aranmamış olmakla birlikte bu konuda mahkemeye kanaat getirecek delillerin sunulması gerektiği kabul edilmiştir.Talep dilekçesine ekli ... Çek seri nolu 28.07.2022 tarihli 250.000.-TL, ... Çek seri nolu 10.08.2022 tarihli 125.000.-TL, ... Çek seri nolu 30.07.2022 tarihli 50.000.-TL, ... Çek seri nolu 24.08.2022 tarihli 125.000.-TL, ... Çek seri nolu 10.09.2022 tarihli 125.000.-TL tutarındaki, ... çek seri nolu 25/08/2022 tarihli 125.000,00 TL tutarındaki ve ... seri nolu 10/10/2022 tarihli 150.000- TL tutarlı çekin dosya içerisinde fotokopileri bulunmakla söz konusu çeklerin bazılarının arka yüzlerinin fotokopilerinin de dosyada yer aldığı ancak söz konusu arka yüz fotokopilerinin çeklerin ön yüzleri ile ilişkilendirilmemiş olmasından ötürü arka yüz fotokopilerinin hangi çeklere ait olduğunu tam olarak anlaşılamadığı, yine ihtiyati haciz isteğinin dosya içerisindeki beyan dilekçelerinde ... Çek seri nolu 28.07.2022 tarihli 250.000.-TL, ... Çek seri nolu 30.07.2022 tarihli 50.000.-TL,... Çek seri nolu 10.08.2022 tarihli 125.000-TL tutarlı çeklere ilişkin olarak Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası üzerinden müvekkili tarafından takip başlatıldığı, ... Çek seri nolu 24.08.2022 tarihli 125.000.-TL tutarlı çeke ilişkin olarak ise Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığına ilişkin beyanlarının olduğu, dosyada mübrez çek ön ve arka yüz fotokopilerinin haricinde talepte bulunanın 345.000,00 TL tutarındaki alacağına ilişkin olarak alacağına ispat noktasında ihtarname ve e-fatura sunduğu, ... çek seri nolu 25/08/2022 tarihli 125.000,00 TL tutarındaki çekin ise factoring şirketi nezdinde olduğunun açıkça beyan edildiği anlaşılmaktadır. Çek hamili, fotokopiyle kambiyo senetleri hakkındaki takip usullerine başvurabileceği gibi, icra mahkemesine şikâyette bulunurken dilekçesine bu fotokopiyi ekleyebilir ve bunu icra daireleri ile mahkemelerde ispat aracı olarak kullanabilir. Ancak aslına uygunluğu tasdik edilen ön ve arka yüzleri ile birlikte bütünlük arz eden çek fotokopisi ihtiyati haciz talebinde bulunmaya da yeterlidir. Talep eden vekili, bir kısım çeke ilişkin olarak takip başlatıldığını öne sürerek icra dosyası bilgilerini yazılı olarak beyan etmiştir. İhtiyati haciz geçici hukuki koruma niteliğinde olup aynı alacak için başlatılan kesinleşmemiş takip ihtiyati haciz kararı verilmesine engel teşkil etmez.İhtiyati hacze karar vermenin ön koşulu İİK 258(1) maddesi ikinci cümlesinde de belirlendiği üzere ihtiyati haciz sebeplerinin varlığının talep eden tarafından mahkemede kanaat oluşturacak şekilde dosyaya sunulmasıdır. Bu anlamda ihtiyati haczin olağan haciz yolu olmaması nedeniyle her vadesi gelen alacak ya da ilamla hükmedilmiş bir alacak doğrudan ihtiyati haciz kararına konu olmaz. Talepte bulunanın alacağın varlığı ile borçlunun mal varlığına önceden el konulmasını gerektiren nedenlere ilişkin ikna edici nitelikte ihtiyati haciz sebeplerini bildirmesi ve bu konudaki delil ve belgeleri sunması gerekir. Dava açılışında çeklerin onaylı suretleri yer almamakla birlikte talebin reddinden sonra bir kısım çek fotokopileri sunulmuştur. Ancak bu halde dahi çeklerin ön yüzü ve arka yüzü arasında da irtibat kurulamamaktadır. Kaldı ki, ilk derece mahkemesi talebi reddederken dosyada mevcut bulunmayan çek fotokopilerinin bazılarının sonradan dosyaya ibraz edilmesi ilk derece mahkemesi kararını hukuka aykırı hale getirmeyecektir. Ayrıca factoring şirketi nezdinde olduğu açıkça beyan edilen ... çek seri nolu 25/08/2022 tarihli 125.000,00 TL tutarındaki çekin hukuki dayanağını ortaya koyacak fatura ve factoring sözleşmesi niteliğindeki belgeler de dosyada halen mevcut değildir. İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf başvurusunda bir kısım alacaklarının yaklaşık ispat düzeninde muaccel olduğunun dosyadaki mübrez belgelerle anlaşılacağını ileri sürmektedir. Ancak dosyaya sunulan e-mail çıktıları, ihtarname, eft yolu ile yapılan ödemelere dair dekont çıktıları ve e-faturalar, İİK 258/1. maddesi anlamında davacının alacağının varlığına kanaat getirici belge ve delil olarak kabule elverişli değildir. Dosyanın kapsamına ve mevcut delil durumuna göre varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden yaklaşık ispat düzeyinde kanaat oluşmamıştır. Buna göre, sonuç itibariyle ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddedilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık yoktur. Bahsi geçen sebeplerle, ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;1-İhtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-İhtiyati haciz isteyen tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-İhtiyati haciz isteyen tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)f maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.14/02/2023