T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1037
KARAR NO: 2022/1126
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/07/2019
NUMARASI: 2018/892 Esas - 2019/799 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/10/2022
Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari satıma ilişkin akdi ticari ilişki bulunduğunu, müvekkilinin davalıya sunduğu mal bedelinden kaynak-lanan borcun ödenmemesi nedeniyle davalı aleyhine Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takibe girişildiğini, davalının takibe ve borca itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamını, davalı tarafın %20 oranından az olmamak üzere icra/inkar tazminatı ile mahkumiyetini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 2014 yılında mal alım satımı yapıldığından zamanaşımını dolduğunu, ... Dudullu Şubesi'ne ait ... nolu 30/08/2014 tarihli 19.407,26 TL bedelli çek ile borç ilişkisinin sona erdiğini, bu çekin davacı şirket yetkilisine verildiğine dair tahsilat makbuzu sunduklarını, davacı şirkete hiç bir borçlarının bulun-madığını, beyanla davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "... Bankası A.Ş.'nin 15/05/2019 tarih ... nolu cevabi yazısı ile ekli çek görüntüsünden ; dava dışı keşideci ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin ... Bankası A.Ş. Dudullu Şubesi'ndeki ... IBAN nolu hesabına tanımlı ... nolu 30/08/2014 tarih 19.407,26 TL bedelli müşteri çekinin davalı ... Tic. Ltd.Şti tarafından ciro edilerek davacıya teslim edildiği, davacı tarafından 01/09/2019 tarihinde (süresi içinde) bankaya ibraz edildiği, hesap bakiyesinin 0,42 TL olduğu, sankanın sorumluluğu dahilinde 1.120,00 TL'lik ödeme yapıldığı ve çek aslının davacı şirketin yasal temsilcisine teslim edildiği, banka tarafından yapılan kısmı ödemenin davacının defterlerinde kayıtla olduğu ancak davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 18.518,19 TL bakiye alacağının olduğu, takip öncesi işlemiş faize ilişkin talebin yerinde olmadığı, davalının tespit olunan likit alacağa vaki haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiği gözetilerek..." davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalı taraf davacıya takip öncesi verilen çek ile TBK 133 ve 134 maddeleri gereği borcun yenileme nedeniyle sona erdiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılması gerektiğini, yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Eldeki dava taraflar arasındaki ticari satım ilişkisinden kaynaklanan bakiye cari hesap alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesinde dosyaya alınan bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın asıl alacak yönünden kabulüne, takip tarihine kadar işlemiş faiz yönünden ise reddine ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.Karara karşı davalı vekili tarafından yukarda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı tarafça davalı hakkında Büyükçekmece ... icra müdürlüğünün ... esas dosyası ile icra takibi başlatılmış, davalı tarafın süreside borca ve ferilerine yaptığı itiraz ile takip durmuş ve eldeki itirazın iptali davası açılmıştır.Davalı taraf davacıya takip öncesi verilen çek ile TBK 133 ve 134 maddeleri gereği borcun yenileme nedeniyle sona erdiği, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile istinaf talebinde bulunmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık ise, takipten önce verilen ancak karşılığının bulunmaması nedeniyle ödenmediği hususu banka ve ticari defter kayıtları ile sabit olan çek ile borcun yenilenip yenilenmediği noktasındadır.6098 sayılı TBK'nın 133. Maddesine göre; yeni bir borçla mevcut bir borcun sona erdirilmesi, ancak tarafların bu yöndeki açık iradesi ile olur. Özellikle mevcut borç için kambiyo taahhüdünde bulunulması tarafların açık yenileme iradeleri olmadıkça yenileme sayılmaz.Borçlunun temel borç ilişkisine dayalı bir borcun ödenmesi amacı ile kambiyo senedi düzenleyerek alacaklısına vermesi halinde temel borç ilişkisi varlığını devam ettirecek, buna karşılık kambiyo senedinin ifa uğruna değil de ifa yerine geçmek üzere düzenlenmesi halinde borcun yenilendiği kabul edilecektir. Kambiyo senedinin ifa uğruna düzenlemesi durumunda ise birisi temel borç ilişkisinden diğeri de kambiyo ilişkisinden doğan iki ayrı talep hakkı ortaya çıkacaktır. Davacı tarafından düzenlenen 07/03/2014 tarihli tahsilat makbuzunda 30/08/2014 vade tarihli 19.407,26 TL tutarlı çekin teslim alındığı belirtilmesine rağmen çekin "ifa yerine" verildiğine dair bir kayıt içermediği gibi davacıya verilen çekin borcun yenilenmesi amacıyla verildiğine dair tarafların açık iradelerini gösteren bir belge veya delilin davalı tarafça dosyaya ibraz edilmediği görülmektedir. Bu durumda borcun yenilendiğinden bahsedilemez. Alacaklı tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla hem temel ilişkide hem de kambiyo yoluyla alacağını talep edebilir. (Yargıtay 19. HD. 2016/14978 e. 2018/1132 K. Sayılı ilamı) Kaldı ki çek bir kıymetli evrak olup, ifa uğruna verilmektedir. Ancak çekin karşılığının ödenmiş olması halinde borç ifa edilmiş sayılır. (Yargıtay 11. H.D.'nin 28/02/2018 Tarih, 2016/10878 Esas ve 2018/1532 Karar sayılı İlamı). Bu duruma tarafların delilleri toplanıp, tarafların ticari defterleri üzerine yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya alınanan bilirkişi raporu ve ifa maksadıyla davacıya verilen çekin bankaca karşılanan 1.120 TL'lik yasal yükümlülük bedeli dışında kalan kısım yönünden karşılıksız olduğu da belirlenmiş olmakla davacının davalıdan bilirkişi raporu ile hesaplanan 18.518,19TL bakiye alacağı olduğu anlaşıldığından mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 316,24 TL harcın, alınması gerekli olan 1.264,97 TL harçtan mahsubu ile bakiye 948,73 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 13/10/2022