T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1163
KARAR NO: 2022/1218
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/09/2019
NUMARASI: 2017/628 Esas - 2019/803 Karar
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/07/2017
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 03/11/2022
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait işyerinde bulunan Friksiyon Pres Makinasının 11/07/2016 başlangıç tarihli, ... nolu, Makina Kırılması Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan Friksiyon Pres Makinasının 03/09/2016 tarihinde, operatör ... kontrolünde çalışması esnasında normalin dışında sesler gelmesi sebebiyle çalışmasının durdurulduğunu ve durumun makinanın imalatçısı ... Tic. Ltd. Şti'ne bildirildiğini, imalatçı firma yetkilileri tarafından yapılan inceleme sonucunda, presin aşağı yukarı hareket etmesini sağlayan ve kızıl somun olarak adlandırılan parçanın kırıldığının belirlendiğini ve makinenin yerinden sökülerek imalatçı firma tarafından tamir edildiğini, hasar sonrası müvekkili şirket taraından davalı sigorta şirketine müracat edildiğini ve davalı sigorta şirketi tarafından ... nolu hasar dosyasının açıldığını ancak davalı şirketi tarafından hasar bedeli ödenmeyeceğinin bildirildiğini, davalı sigorta şirketinin usulüne uygun müracaata rağmen haksız ve hukuka aykırı olarak ödeme yapmadığını, söz konusu hasar sebebiyle müvekkiline ait makinada KDV dahil toplam 123.605,00-TL tutarında hasar meydana geldiğini, ayrıca makinenin yerinden sökülmesi ve imalatçı firmaya nakliyesine ilişkin olarak da müvekkili şirket tarafından 28.320,00-TL masraf yapıldığını, Makina Kırılması Sigorta Poliçesi'nde dava konusu makinalar üzerinde ... Bank A.Ş. Beylikdüzü Şubesi'nin rehin hakkı gözükmekte olduğunu, rehin hakkının belirtilen banka tarafından 27/10/2015 tarihinde fek edildiğini beyanla fazlaya ilişkin her tür dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 60.000,00-TL sigorta alacağının 03/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının, İstanbul İli, ... Mahallesi,... Sokak, No:.., Arnavutköy adresinde yer alan muhtelif makinalarının müvekkili sigorta şirketi nezdinde 11/07/2016-2017 vadeli, Makine Kırılması Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, dava konusu 2015 model, 1500 ton, ... marka, 55 Kw friksiyon press makinesinin ise hasardan sonra 18/10/2016 tarihli zeyilname ile poliçe listesine ilave edildiğini, davacının zararının eksper raporuyla ve ticari kayıtlarıyla belirli olduğunu, bu nedenle belirsiz alacak davası açılmayacağını, hasarın sigorta poliçesinin tanziminden sonra meydana geldiğini, hasarın, makine kırılması sigortası genel şartları "teminat dışında kalan haller" başlıklı 3j maddesi uyarınca teminat dışı olduğunu, üretici firmanın hazırladığı raporda kızıl sarı somunun kırılma nedeni olarak gövdede meydana gelen kırılmanın gösterildiğini, davacı şirket tarafından makinenin düzenli bakımı yaptırılmış olsaydı ve gövdedeki çatlaklar giderilmeden makine çalıştırılmasa idi gövdede kırılma meydana gelmeyeceğini, bu nedenle ilgili genel şart hükmü ve sigorta poliçesinde yer alan kloz 591 bakım sözleşmesi özel şartı uyarınca dava konusu hasarın teminat kapsamı dışında olduğunu, davacının beyan yükümlülüğüne aykırı davrandığını, poliçe tanzim edilirken makinenin gövdesinde bulunan çatlakların müvekkiline bildirilmediğini, davacı tarafından bilinen ve müvekkiline bildirilmeyen bu durum ile hasarın meydana gelmesinde açık bir bağlantı olduğunu, Mahkemece hasarın poliçe teminatı kapsamında olduğunun kabulü halinde ise müvekkili şirketin ödemek durumunda kalacağı tutarın muafiyet ve sovtaj değerinin düşülmesinden sonra 67.922,79 TL olduğunu, davanın hasarlı makinanın üreticisi ... Metal San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye ihbarını talep ettiklerini beyanla haksız ve mesnetsiz davanın müvekkili sigorta şirketi yönünden reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...davacı tarafça, 2015 model 1500 ton, friksiyon pres makinesinde 03/09/2016 tarihinde hasar meydana geldiği ve bu hasarın davalı tarafça düzenlenen makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında olduğu iddia edilerek hasar bedelinin tazmini talep edilmiş ise de, söz konusu makinenin hasar tarihi itibariyle mevcut ana poliçe kapsamına alınmamış olduğu, davacı tarafın ana poliçe kapsamında olan 2013 model makinenin aslında dava konusu makine olduğu, 2015 model yerine sehven 2013 model yazıldığı iddiasının yazılı belge olan poliçe karşısında ispat edilemediği ve hasarın poliçe teminatı kapsamında olmadığı anlaşıldığından ..." davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkiline ait işletmede hiçbir zaman 2013 model 1500 ton ... marka 55 kw friksiyon pres makinesi bulunmadığını, Müvekkilinin makinesinin 2015 model olup ana poliçeye, davalı şirketin acentesi tarafından makinenin modeli sehven 2013 model olarak yazıldığını, bu durumum eksper tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda da açıkça belirtildiğini, daha sonra düzenlenen zeyilname ile müvekkili şirkete ait nihai makine listesinin düzeltildiğini, Mahkeme tarafından bütün bu hususlar araştırılarak neticesine göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme neticesinde usul ve yasaya aykırı olarak hüküm kurulmuş olup kararın bu sebeple kaldırılması gerektiğini, talepleri gibi davanın kabulüne karar verilmesini ve İstinaf incelemesinin sonuna kadar Tehir-i İcra kararı verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, makine kırılma sigorta poliçesi kapsamında davacının davalıdan hasar tazminatı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda yazılı gerekçe doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı, davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru sebepleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık yönüyle re'sen yapılmıştır. İstinafa gelen uyumazlık hasar gören 2015 model 1.500 ton firiksiyon press 55 KW ... marka makinenin poliçe teminatında bulunup bulunmadığı, teminat kapsamında kaldığının kabulü halinde ise meydana gelen rizikonun poliçede teminat dışı olarak düzenlenen sebeplerden ileri gelip gelmediği hususlarıdır. Dosyaya sunulan 11/07/2016 tanzim tarihli, 11/07/2016-2017 tarihlerini kapsar makine kırılması sigorta poliçesinde teminat altına alınan makineler teminat turaları;."... 2013 MODEL 1500 Ton Exantirik Press 55 kw ... marka 160.000 euro,..".olarak belirlenmiştir. 04/08/2016 tarihli değişiklik zeyili ile; .."2013 M0DEL 1000 TON ... Marka Friskiyon Press 50.000 EURO Makinanın teminattan çıkartıldığı ,iş bu zeyilname ile 250.000 EURO değerinde 2016 ... Model 1700 TON Friksiyon Press makinasının teminat altına alındığı" kayıt ve not edilmiştir. 18/06/2016 tarihli değişiklik zeyli ile; "işbu seyilname ile 2012 MODEL 1000 TON ... Marka Friskiyon Pres 50.000 EURO makine" ilave edilmiş ve NİHAİ LİSTE AŞAĞIDAKİ GİBİDİR."....,-2015 model 1.500 ton Friskiyon Press 55 kw ... Marka 160.000 euro,...." olduğu belirtilmiştir. Bir önceki zeyilname ile teminat kapsamından çıkarılan 1000 tonluk pres makinesinin yeniden teminat kapsamına alındığı ve ek primlere ilişkin taksit tablosunun zeyilname ekinde bulunduğu ve nihai liste başlığı altında teminat altına alınan makinelere ilişkin bir liste olduğu görülmüştür. İlk derece mahkemesince kırıma uğrayan 2015 MODEL 1.500 TON Friskiyon Press 55 KW ... Marka makinenin poliçe kapsamında kalmadığından bahisle davanın reddine karar verildiği görülmekle öncelikle makinenin hasar tarihi olan 03/09/2016 tarihi itibarıyla poliçe kapsamında kalıp kalmadığının tespiti gerekmektedir. Asıl poliçede teminat altına 5 adet makine alınmış ve bu makine bedelleri üzerinden sigorta primi hesaplanmıştır. Asıl poliçede 2013 MODEL 1500 TON Exantirik Press 55 KW ... Marka 160.000 EURO teminat altına alındığı, 1. Ve 2. Zeyilnamalerin bu makineye ilişkin olmadığı görülmektedir. Buna rağmen 18/06/2016 tarihli değişiklik zeyilnamesinde kayıtlı nihai listede asıl poliçe ile teminat kapsamına alınıp pirim hesabında esas alınan bu makinenin bulunmadığı, bunun yerine asıl poliçe ve 2 zeyilnamede de kayıtlı olmayan 2015 MODEL 1.500 TON Friskiyon Press 55 KW ... Marka 160.000 EURO makinesinin nihai listede teminat kapasında olduğu kaydı bulunmaktadır. Nihai listede yer olan 2015 model makinenin asıl poliçede ve 2 adet zeyilnamede de yer almadığı görülmektedir. Davacının iddiası asıl poliçede teminat kapsamına alınan ve model yılı 2013 olarak kaydedilen ... marka 1500 tonluk pres makinesinin model yılının 2015 olduğu, poliçe tanzim edilirken sigorta acentesinin model yılının 2015 yerine sehven 2013 olarak poliçeye geçirdiğini, işletmesinde hiçbir zaman 2013 model ... marka pres makinesinin bulunmadığı yönündedir. Poliçelerdeki evsafı belirtilen her iki makine arasındaki tek farkın model yılı olduğu, diğer tüm vasıfların ve teminat tutarının aynı olduğu görülmektedir. Dosyaya sunulan Acareks sigorta ekspertizlik Limited Şirketi tarafından hazırlanan ekspertiz raporunun sonuç bölümünde " nihai Makina listesinin incelenmesinde ise poliçe üzerinde kayıtlı bulunan toplam 5 adet makineden 4 adetinin ek belgede bulunan nihai Makina listesine geçirildiği, sadece 2013 model 1.500 ton ... marka 55 kVA eksantrik pres olarak belirtilen makinanın nihai listede bulunmadığı, bunun yerine hasara konu 2015 model 1500 ton ... Marka 55 kVA Friksiyon Press makinesinin kayıt edildiği, bu durum üzerine acente yetkilisiyle yapılan görüşmede sigortalı işletmede 2013 model eksantrik pres bulunmadığı, poliçe tanzim tarihinde ana poliçe üzerindeki makine listesine sehven "2013 model Eksantrik Press" yazıldığı, doğru presin hasara konu "2015 model friksiyon pres" olduğu beyan edilmiştir." değerlendirmesi ve bilgisi bulunmaktadır. 22/07/2019 düzenleme tarihli sigorta bilirkişisi tarafından düzenlenen raporda; hasar gören makinenin model yılının 2015 yerine sehven 2013 yazıldığı iddiası karşısında makinenin poliçe kapsamında kaldığının tespiti yönünden; davaya konu poliçelerin tanzimi için acente ile yapılan yazışmaların, poliçeye dahil edilecek makinelerin hangisi olduğu konusundaki acenteye verilen talimatları, acentenin poliçe tanzimi için yaptığı fiyat araştırması ve davalı sigorta şirketi ile yaptığı yazışmaların , davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ile 2013 model 1500 ton ... marka friksiyon press ve 2015 model 1500 ton ... marka friksiyon press makinelerin faturalarının irdelenmesi, davacının bu makinelerden hangisine sahip olduğu tespit edilmesi ile poliçede sehven hata yapılıp yapılmadığı, dolayısıyla meydana gelen rizikonun poliçe teminatı kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususları açıklığa kavuşturulabileceği rapor edilmiştir. Dosyaya alınan makine mühendisi bilirkişi raporunun davaya herhangi bir katkısı olmadığı bilirkişiden mahkemece istenen hususların aydınlatılmadığı görülmüştür. Bu durumda ilk derece mahkemesince sigortacı bilirkişi ile heyete dahil edilecek yeni bir makine mühendisi bilirkişiden oluşan heyetten ; 22/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen eksiklerin giderilerek hasarın teminat kapsamında kalıp kalmadığı tereddüde yer vermeyecek şekilde aydınlatılacak şekilde ve hasarın teminat kapsamanda kaldığının tespit edilmesi halinde davalı savunmalarında geçen makinenin gövdesinde hasar öncesi bulunduğu bildirilen çatlakların sözleşme imzalanmadan önce bulunup bulunmadığı, sözleşme devamı sırasında ortaya çıkmış ise önemli hususlardan sayılıp sayılmayacağı, bu çatlakların hasarın oluşmasına etki edip etmediği hususlarını açıkılığa kavuşturacak şekilde alınacak bilirkişi raporu ve genel şartlar 3-J maddesi ile bakım sözleşmesi özel şartları ile beyan yükümlülüğüne ilişkin düzenlemelerde de nazara alınarak varılacak uygun dairesinde bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hatalı değerlendirme ve eksik inceleme ile karar verilmesi doğru bulunmamıştır Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, 2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, 3-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine, 4-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.03/11/2022