T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1780
KARAR NO: 2022/1436
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/07/2022
NUMARASI: 2021/680 Esas - 2022/1071 Karar
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 20/12/2022
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün Davalı ... ve ... vekili ile Davalı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; muris ...'ün Malkara Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/193 Esas 2019/188 Karar 01/04/2019 tarihli mirasçılar belgesinde de belirtildiği gibi 26/03/2019 tarihinde vefatı sonucu kendisine mirasçı olarak davacılar ..., müşterek çocukları ..., ... ve davalılardan ... kaldığını, murisin ölümünden önce yaşlılığı ve bir takım rahatsızlıkları nedeniyle beden ve akıl sağlığı yerinde olmadığından Malkara Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/323 Esas sayılı dosyasından oğlu davalı ...'ün kendi isteği ile vasi olarak atandığını, vefatından sonra yine Malkara Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/192 Esas 224 Karar sayılı dosyasından vasiyetnamesi açılarak mirasçılara okunduğunu ve 2019/7. Ay sonunda da mirasçıların müşterek düzenleyip imzaladığı tüm mal varlığı, hak ve borçlarını gösterir "veraset ve intikal vergisi beyannamesi" gelir idaresi başkanlığı Malkara Vergi Dairesi Müdürlüğüne verildiğini, tahakkuk eden vergilerin de ödenmediğini, davalarının kabulü ile, Tekirdağ İcra Müdürlüğünün ... İcra sayılı takip dosyasına konu 18/05/2017 tanzim, 05/10/2017 vade tarihli, alacaklısının ..., borçlusunun ... olan 1.650.000,00 TL bedelli bononun iptaline, takip dayanağı bono iptali sonucu konusu kalmayacak olan Tekirdağ ... İcra Müdürlüğünün ... İcra sayılı takibinin yok sayılmasına veya iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ...'ün cevap dilekçesinde özetle; davacıların davalarının reddine, yapmış olduğu harcamaların ve tutacağı avukatının vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile tarafına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacıların hiçbir haklı nedene dayanmayan ve hukuki destekten yoksun dava ve taleplerinin esastan ve tümden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile %20 den az olmamak üzere cezai tazminatın davacılardan zincirleme olarak tahsili ile tarafına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...'nin cevap dilekçesinde özetle; asıl borçlular olan davacıların ve davalı ...'in senet borcunu her yönü ile ödemekle yükümlü olduklarının bilinmesi ve davacıların aralarındaki yükümlülüğü davalı ... ile halletmeleri yerine beni muhatap almalarının hiçbir haklılığı ve hukuki geçerliliği olmadığının da davacılarca bilinmesi gereğini arz ettiğini, davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Yüksek Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bölge adliye mahkemelerinin hukuk daireleri arasındaki görev yönünden uyuşmazlığı gidermek üzere 25/03/2022 tarih 2022/509 Esas 2022/2410 Karar sayılı ilamında bölge adliye mahkemeleri hukuk daireleri arasındaki aynı nitelikteki uyuşmazlık yönünden uyuşmazlığın giderilmesi yönünde karar verilmiş, söz konusu kararda davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakmış oldukları derdest dava dosyalarını yeni kurulan ve yetki çevresi belirlenen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı veremeyeceği, asliye hukuk mahkemelerinin ( asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) görevli olduğu ifade edilmiş ve içtihat farklılıkları giderilmiştir. Dava konusu uyuşmazlıkta da davacı taraf davasını 30/09/2020 tarihinde açmış, Malkara Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/517 Esas 2021/496 Karar sayılı dava dosyasında davaya asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla yargılamasını yaparak 03/09/2021 tarihli karar ile dava dosyasının mahkememize devrine karar verilmiştir. Yüksek Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 25/03/2022 tarih 2022/509 Esas 2022/2410 Karar sayılı ilamında bölge adliye mahkemeleri hukuk daireleri arasındaki aynı nitelikteki uyuşmazlık yönünden uyuşmazlığın giderilmesi yönünde karar verilmiş, söz konusu kararda davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakmış oldukları derdest dava dosyalarını yeni kurulan ve yetki çevresi belirlenen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı veremeyeceği, asliye hukuk mahkemelerinin ( asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) görevli olduğu ifade edilmiş ve içtihat farklılıkları giderilmiş olduğundan dava tarihi itibariyle Malkara Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) görevli olduğundan Mahkememizin görevsizliğine, davanın görev nedeniyle usulden reddine," karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ödeme emrine karşı da Tekirdağ icra Hukuk mahkemesine davacı borçlunun dava açmamış ve yetki itirazında bulunmamış olmakla, davanın davalılar ikametgahı ve icra takibinin bulunduğu yer mahkemesi olan yetkili mahkemenin Tekirdağ Mahkemeleri olduğu yolundaki ilk itirazımızın bulunduğu da dikkate alınarak Yetkisizlik kararı verilmesine ilişkin talep ile davanın tek mahkemede görülmesi yolundaki talebin karşılanmamış olduğunu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43 üncü Hukuk Dairesinin 17.03.2022 tarih ve 2022/293 esas,2022/292 karar sayılı ve 17.03.2022 tarihli kararı ile tefrik kararının hatalı olduğu ancak farklı sıfattaki mahkemeler arasında birleştirme kararı verilemeyeceğinden mahkemenin görevsizlik kararı verilmesinin sonucu itibarı ile bir isabetsizlik bulunmadığına görevsizlik kararı verilmesinin sonucu itibarı ile bir isabetsizlik bulunmadığına karar verildiğini, yetki itirazı konusunda Malkara Asliye Hukuk Mahkemesince bir karar verilmediğini, öncelikle yetkili mahkemenin tayin edilmesi gerektiğini, Tekirdağ mahkemelerinin yetkisinin kabul edilmesi durumunda dosyanın Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesinin gerekeceğini, Malkara Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince vaki itiraz esastan ret edilerek kesinleştiğini, bu durumda iki ayrı mahkemece verilmiş olumsuz yetki ve görev uyuşmazlığı mevcut olmakla, olumsuz yetki ve görev uyuşmazlığı konusunda dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine sevki ile uyuşmazlığın çözülerek yetkili ve görevli mahkemenin belirlenmesi gerekir iken,Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin daha önce yetkisizlik ve görevsizlik kararı veren Malkara Asliye Hukuk Mahkemesine doğrudan iade etmesinde haklılık ve isabet bulunmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen görevsizlik kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Bahse konu davanın bono iptali davası değil menfi tespit davası olduğunu, İcra İflas Kanunu Madde 72/son fıkrasına göre; İcra takibinden sonra açılacak Menfi tesbit ve istirdat davalarının, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılacağını, davanın asli unsuru olan yetki unsurunun yok sayıldığını, Malkara Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülen davadan itibaren yetki konusunda itiraz olmasına rağmen, bu yönde karar verilmeden sadece görev yönünden karar verildiğini, verilen kararın İstnabul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi tarafından verilen karar ile kesinleştiğini, Tekirdağ Ticaret Mahkemesi'nde de sadece görev yönüyle karar verilmiş ancak yetkili mahkemenin Tekirdağ Mahkemeleri olmasının göz ardı edildiğini, yetkili mahkemenin Tekirdağ Mahkemeleri olduğundan ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi 2022/293 esas 2022/292 karar sayılı kesinleşmiş ilamından cihetle, Malkara Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna ilişkin verilen kararı usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen görevsizlik kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava, kambiyo senedi(bono) nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti(menfi tespit) davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, uyuşmazlığın çözümünde görevli olan mahkeme noktasındadır. Dairemizin 17/03/2022 Tarih ve 2022/293 E. - 2022/292 K. Sayılı ilamı ile bu dosyadan tefrik edilen Malkara Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 23/11/2021Tarih ve 2021/267 E. - 2021/924 K. Sayılı kararının istinaf incelemesinde, ilk derece mahkemesinin tefrik kararı hatalı olup, davacının taleplerinin aynı dava dosyasında birlikte görülmesi gerekli ise de farklı sıfattaki hukuk mahkemeleri arasında birleştirme kararı verilemeyeceğinden, başka bir anlatımla Asliye Hukuk Mahkemesi Asliye Ticaret Mahkemesine doğrudan birleştirme kararı veremeyeceğinden mahkemenin görevsizlik kararı verilmesinde sonucu itibarı ile bir isabetsizlik bulunmadığına karar verilmiş olup, aynı hukuki ilişkiye ilişkin olarak tarafları ve konusu aynı olan ve temelinde aynı menfi tespit istemini barındıran dava dosyası bakımından Dairemizce verilen karar eldeki dava dosyası bakımından da hüküm ifade edecek olup, yetki itirazı da nazara alındığında uyuşmazlığın çözümünde Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Bu nedenle mahkemece Malkara Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemecehatalı değerlendirme ile görevsizlik kararı verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle Davalı ... ve ... vekili ile Davalılar ... vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davalılar ... ve ... vekili ile Davalı ... vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,2-Davalılar ... ve ... ile Davalı ... tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının istem halinde kendilerine ayrı ayrı iadesine, 3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 20/12/2022