T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1867
KARAR NO: 2022/1422
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/07/2022
NUMARASI: 2021/115 Esas - 2022/1058 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 20/12/2022
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı/borçlu ... San. ve Tic. A.Ş. arasında alım satıma yönelik ticari ilişki olduğunu, bu kapsamda, ilk olarak taraflar arasında 05.02.2015 tarihli Satın Alma Sözleşmesi akdedildiğini, bu satın alma sözleşmesi kapsamında, borçlu ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından sipariş formları düzenlenerek verilen siparişlerin davacı .. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından üretilerek ve/veya tedarik edilerek, davalı/borçluya teslim edildiğini, sözleşme kapsamında, borçlu ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından sipariş formları düzenlenerek verilen siparişler, davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından üretilerek ve tedarik edilerek davalı/borçluya teslim edildiğini, taraflar arasındaki ticari ilişki cari hesap şeklinde devam etmekte olduğundan, davacı şirketçe satılan ve eksiksiz bir şekilde teslim edilen ve borçlu tarafça hiçbir itiraz ileri sürülmeksizin teslim alınan mallardan kaynaklı olarak davacının borçludan 604.082,00 Euro ve 96.396,60 GBP bakiye alacağı kaldığını, davalı/borçlu şirketin, borcu ödemekten imtina etmesi ve devamlı oyalamak yoluna gitmesi nedeniyle, davacı tarafından borçlu şirket aleyhine Çerkezköy İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattığını, bunun üzerine, borçlu/davalı tarafından, icra dosyası üzerinden gönderilen ödeme emrine karşı Çerkezköy İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2019/136 Esas sayılı dosyası üzerinden takibin ve ödeme emrinin iptali talepli dava açıldığını, mahkeme tarafından verilen 06.02.2020 tarih ve 2020/45 Karar sayılı karar ile borçluya gönderilen ödeme emrinin ekinde takip dayanağı faturalar ibraz edilmediği gerekçesiyle ödeme emrinin iptaline karar verildiğini, ödeme emri iptal edilmiş olmasına rağmen borçlu istinaf yoluna başvurmuş olup, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi’nin 17.07.2020 tarih ve 2020/1400 Esas, 2020/1567 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusu reddedildiğini ve karar kesinleştiğini, mahkeme tarafından verilen bu karar üzerine, davacı şirket vekili tarafından İcra Müdürlüğü’ne talepte bulunulmuş ve alacağın dayanağı olan 38 adet faturanın da eklenerek, yeniden borçluya ödeme emri tebliğ çıkarılması talep edildiğini, bunun üzerine, İcra Müdürlüğünce borçluya ödeme emri çıkarılmış ve borçlu tarafından süreci uzatmak amacıyla tekrar Çerkezköy İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2020/72 Esas sayılı dosyası üzerinden takibin ve ödeme emrinin iptali talepli dava açıldığını, yapılan inceleme neticesinde, mahkeme tarafından 10.09.2020 tarih ve 2020/207 Karar sayılı karar ile takip dosyası üzerinden gönderilen ödeme emrinde herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığından davanın reddine karar verildiğini, davalı/borçlunun, taraflar arasındaki alım-satım ve fatura alacağından kaynaklı takip tarihi itibariyle davacı şirkete toplamda 604.082,00 Euro ve 96.396,60 GBP borcu bulunduğunu, bu durumun ayrıca ticari defter ve kayıtları ile sabit olduğunu, dolayısıyla, davalı/borçlunun borcu olmadığı yönündeki takibe ve ödeme emrine itirazının haksız ve kötüniyetli olduğunu, öncelikli olarak, mahkeme tarafından teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesine, davalı/borçlunun Çerkezköy İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, alacağın faizi ile birlikte ödenmesine, davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra ve inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle huzurdaki davada davalı şirkete gönderilen mükerrer ödeme emri olduğundan esasa girilmeksizin dava şartı yokluğundan reddine, herhalükarda haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ... hazırlık numaralı ve Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesinde 2020/5644 hazırlık numaralı dosyasında başlatılan adli soruşturmanın bekletici mesele yapılmasına, haksız ve hukuka aykırı olarak başlatılan icra takibi ve itirazın iptali davası nedeniyle takip tutarının %20'sinden az olmamak kaydıyla davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Yüksek Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bölge adliye mahkemelerinin hukuk daireleri arasındaki görev yönünden uyuşmazlığı gidermek üzere 25/03/2022 tarih 2022/509 Esas 2022/2410 Karar sayılı ilamında bölge adliye mahkemeleri hukuk daireleri arasındaki aynı nitelikteki uyuşmazlık yönünden uyuşmazlığın giderilmesi yönünde karar verilmiş, söz konusu kararda davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakmış oldukları derdest dava dosyalarını yeni kurulan ve yetki çevresi belirlenen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı veremeyeceği, asliye hukuk mahkemelerinin ( asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) görevli olduğu ifade edilmiş ve içtihat farklılıkları giderilmiştir. Dava konusu uyuşmazlıkta da davacı taraf davasını 23/12/20201 tarihinde açmış, Çerkezköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/604 Esas 2021/467 Karar sayılı dava dosyasında davaya asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla yargılamasını yaparak 01/09/2022 tarihli karar ile dava dosyasının mahkememize devrine karar verilmiştir. Yüksek Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 25/03/2022 tarih 2022/509 Esas 2022/2410 Karar sayılı ilamında bölge adliye mahkemeleri hukuk daireleri arasındaki aynı nitelikteki uyuşmazlık yönünden uyuşmazlığın giderilmesi yönünde karar verilmiş, söz konusu kararda davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakmış oldukları derdest dava dosyalarını yeni kurulan ve yetki çevresi belirlenen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı veremeyeceği, asliye hukuk mahkemelerinin ( asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) görevli olduğu ifade edilmiş ve içtihat farklılıkları giderilmiş olduğundan dava tarihi itibariyle Çerkezköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) görevli olduğundan Mahkememizin görevsizliğine, davanın görev nedeniyle usulden reddine, ..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; somut olayın "ticari dava" olması sebebiyle, mahkemece verilen görevsizlik kararının hukuka aykırı olduğunu, emsal kararlar ışığında ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 1.-114.-115.-20. İle “Asliye Hukuk Mahkemelerinin Görevi” başlıklı 2. Maddesi; 6335 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un ("6335 Sayılı Kanun") 2. maddesi ile değişik 6102 Sayılı Kanun'un 5. maddesinin 1. Fıkrası gözetilerek, görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğunu, bununla birlikte, davacı ... Tekstil tarafından ikame edilen işbu mükerrer nitelikteki ödeme emrinin hukuka aykırı olması ve iptal edilmesi nedeniyle huzurdaki davanın öncelikle dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı şirket ....Tekstil'in, ... Tekstil vasıtasıyla ciddi zararlara uğratılmış olup söz konusu zararlar tespit edildiğinde bu zararların ... Tekstil'den tahsili gerekecek olup, takip konusu edilen alacak iddiası nitelikli dolandırıcılık teşkil eden bir savcılık soruşturmasının konusu olduğunu, sonuç olarak davalının, davacı ...Tekstil'e karşı herhangi bir borcu bulunmamakta olup davanın reddine karar verilmesini gerektiğini, Çerkezköy İcra Müdürlüğü'nün 2019/3423 Esas sayılı icra takibini başlatmakta ve işbu itirazın iptali davasını ikame etmekte haksız ve kötü niyetli olduğunu ve davacı aleyhine kötü niyet tazmınatına hükmedilmesi gerektiğini, davalı şirketin borca itirazında kötü niyetli olmayıp, belirtilen alacak miktarının tespit edilmesi bakımından yargılamaya muhtaç olan işbu dava ile iddia edilen alacak likit olmayıp, davacının icra inkar tazminatı istemesi kötü niyetli olduğunu, bu itibarla, eksik inceleme sonucu kurulan Yerel Mahkeme kararı haksız ve hukuka aykırı olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava, ticari satım sözleşmesine dayalı faturadan kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, uyuşmazlığın çözümünde görevli olan mahkeme noktasındadır.Çerkezköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 01/09/2021 Tarih Ve 2020/604 E. - 2021/467 K. Sayılı kararı ile; Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kurulmasına ilişkin karar 01/09/2021 tarihi itibariyle uygulanacağından Asliye Ticaret Sıfatıyla bakılan dosyada Mahkememiz bu tarih itibariyle görevli olmayacağı, görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu ve her aşamada re'sen gözetilmesi gerektiği, davaya devam olunması sırasında Asliye Ticaret Mahkemesi kurulması nedeniyle iş bu kararın görevsizlik kararı niteliğinde olmayıp kesin nitelikte bir devir kararı olduğu bu itibarla derdest dosyalarda bu tarihten sonra Mahkememizce yapılacak değerlendirmelerin usul ve yasa yönünden hukuka uygun olmayacağı anlaşıldığından usul ekonomisi gereği duruşma günü beklenmeksizin dosyanın Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devredilmesine karar verilmiştir. Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nce de yukarıda anıldığı gibi mahkemenin faaliyete geçmesinden önce açılan ve mahkemenin kurulmasına binaen gönderme kararı ile gönderilen dosyaların açıldığı mahkemece çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 1. Maddesine göre, mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. Ticaret mahkemelerinin görevini düzenleyen TTK 5/2. Maddesine göre ise, bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir davanın özel görevli bir mahkemenin görevine girmesi ancak davanın açıldığı yerde özel görevli mahkemenin bulunmaması halinde dava özel görevli mahkeme sıfatıyla genel görevli asliye hukuk mahkemesinde görülerek karara bağlanır. Genel görevli asliye mahkemelerinin baktığı işlerin tür ve sayıca çoğalması üzerine zaman zaman uzman mahkemeler kurulmakta ve faaliyete geçirilmektedir. Bir özel görevli mahkemenin faaliyete geçirilmesi nedeniyle o yerdeki asliye hukuk mahkemesinin görev alanından çıkan davalara ilişkin derdest dosyaların, faaliyete geçirilen bu uzman mahkemeye devrine yönelik geçiş hükümleri konulabilmektedir.(Örneğin, aile mahkemelerinin kurulması gibi) Bu halde halen görülmekte olan dosyaların yeni özel görevli mahkemeye devredilmesi gerektiği izahtan varestedir. Yeni mahkemenin ihdasıyla birlikte işin devrine yönelik özel hüküm bulunmaması halinde ise, mevcut mahkemelerin elindeki dosyaları göndermeksizin esastan karar bağlaması tabii hakim ilkesinin de doğal sonucudur. Bu halde, özel görevli mahkemenin faaliyete geçirilmesi nedeniyle o yerdeki asliye hukuk mahkemesinin görev alanından çıkan davalara ilişkin derdest dosyalar, faaliyete geçirilen uzman mahkemeye devredilmeden görülmeye devam edilir. Somut olayda, dava tarihinde henüz Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi faaliyete geçirilmemiş olup, dava o tarihte görevli asliye hukuk mahkemesinde(asliye ticaret mahkemesi sıfatı ile) açılmıştır. Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin faaliyete geçirilmesi ve yargı alanının Tekirdağ İl sınırı olarak belirlenmesine ilişkin HSK'nın 08/07/2021 tarih ve 31535 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 07/07/2021 tarih ve 608 numaralı karar kararında daha önce Tekirdağ İl sınırı dahilindeki asliye hukuk mahkemelerinde açılmış ve görülmekte olan davalara ilişkin bir devir kararı bulunmamaktadır. Bu halde, Tekirdağ İl sınırları dahilinde asliye hukuk mahkemelerinde bulunan ve ticaret mahkemesi sıfatıyla bakılan davalara bu mahkemelerce bakılmaya devam edilmesi gerekir. Bu nedenlerle mahkemece davanın Çerkezköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesince görülmesi gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davalı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 20/12/2022