T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2001
KARAR NO: 2022/1473
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2022/583 Esas (Derdest)
ARA KARAR TARİHİ: 23/08/2022
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİH : 27/12/2022
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talep eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talep eden vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile keşideci şirket olan ... Tic. Ltd. Şti.arasında ticari ilişki bulunduğunu bu ticari ilişki nedeniyle ... şirketinin müvekkili şirkete ... Bankası A.Ş. Sultanhamam Mısır Çarşısı Şubesine ait ... seri numaralı 08.08.2022 keşide tarihli ve keşide yeri İstanbul olan 300.000,00-TL meblağlı çeki keşide ettiğini, çekin müvekkili şirkete ulaşmadan zayi olduğunu, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/281 E. sayılı dosyasıyla çek iptal davası açıldığını ve ödeme yasağı kararı alındığını, çek iptal davası devam ederken çekin davalı şirket tarafından bankaya ibraz edildiği ve ödeme yasağı nedeniyle ödenemediği, bunun üzerine davalı tarafından İstanbul 11. Asliye ticaret Mahkemesi 2022/255 D.iş dosyasından ihtiyati haciz kararı alındığı ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosya ile takibe geçildiği, takibin dayanağı olan çekin ciro silsilesinde bulunan imza ve kaşenin müvekkili şirkete ait olmadığını, davalı şirketin çekin iktisabında ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğunu, bu nedenle keşideci tarafından icra müdürlüğü dosyasına yatırılan paranın müvekkiline ait olduğundan bahisle ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Davanın vasıf ve mahiyeti, mevcut delil durumu, kambiyo hukuku ve ispat hukuku nazara alınarak yasal şartların oluştuğu yaklaşık olarak bu aşamada ispat edilemediğinden davacı vekilinin ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Çek üzerinde yer alan müvekkili şirket imzasının ve kaşesinin sahte olduğunu, sundukları imza sirküsünden gözle dahi görülmekte olduğunu, bu kadar emarenin birlikte mevcut olduğu halde somut uyuşmazlıkta tedbir kararı verilmemesinin hakkaniyetsiz olduğunu, icra veznesine yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesine ilişkin tedbir taleplerinin reddine karar verilmesinin taraflar arasındaki menfaat dengesini açıkça sarstığını, kendilerine ikame edilen çek iptal davasında çek bedelinin %20'si oranında teminat bulunması ve huzurdaki davada tedbir kararı verilmesi halinde depo edilecek teminat düşünüldüğünde alacaklının Yargılama sonunda haklı çıksa dahi uğrayacağı zararların tazmini kolaylıkla mümkün olduğunu, ancak müvekkili şirketin tedbir talebinin reddolması üzerine büyük hak kaybına uğradığını, ek üzerinde yer alan tüm cirantalar ve davalı hamil, eylem ve fikir birliği içerisinde kötü niyetle birlikte hareket etmekte olduğunu, işbu hususu destekler delillerin Mahkemeye sunulmuş olmasına rağmen bu deliller incelenmeden karar verildiğini, belirtilen sebepler neticesinde Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını ve Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
GEREKÇE: Talep,TTK 792 maddesi uyarınca açılan derdest çek istirdatı davasında keşideci tarafından icra veznesine yatırılan çek bedelinin alacaklı davacıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir ve davalının ihtiyati haciz kararı için yatırdığı teminat üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince ara kararı ile yaklaşık ispat gerçekleşmediğinden ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur. TTK 792. Maddesi uyarınca çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. 6100 Sayılı HMK 389 /(2) Maddesi uyarınca" Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." Aynı yasanını 390 Maddesi "tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." hükmünü içermektedir. İhtiyati haciz ise alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati haciz talep edebilmek için, İİK'nın 257/1.maddesine göre alacağın para alacağı olması, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması ya da İİK'nın 257/2.maddesindeki şartların bulunması gerekir.Ayrıca ihtiyati hacze karar vermenin ön koşulu İİK 258(1) maddesi ikinci cümlesinde de belirlendiği üzere ihtiyati haciz sebeplerinin varlığının talep eden tarafından mahkemede kanaat oluşturacak şekilde dosyaya sunulmalıdır. Geçici hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Yaklaşık ispat durumunda ise; hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte; zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu göz ardı etmez. Bu sebepledir ki; genelde geçici hukuki korumalara, karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür. Yaklaşık ispat ölçüsünde haklılığının bulunması halindeuyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir, muaccel bir para alacağı yönünden ise ihtiyati haciz, kararı verilebilecektir. Somut olayda , davacı taraf bir ticari ilişki nedeniyle keşidecinin düzenleyip kendisine kargo ile gönderdiği çekin kargoda çalındığını, çek arkasındaki kaşe ve imzanın kendisine ait olmadığını, çekin son hamili ve takip alacaklısının çekin iktisabında kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunu ileri sürmektedir. Çek zayi dava dosyası, ihtiyati haciz kararı, icra dosyası dosyaya sunulmuş olup davacının dava konusu çek de yetkili hamil olup olmadığı ve davacının elinden rıza dışı çıkıp çıkmadığı, yeni hamilin çeki kötüniyetle veya ağır kusurlu olarak iktisap edip etmediği hususunda dosyanın geldiği aşama itibariyle davacı haklılığının yaklaşık olarak ispatı ölçüsünde delil bulunmayıp ,davacının davalıdan muaccel bir alacağı var ise, yapılacak tahkikat neticesinde davalı savunmaları değerlendirildikten belirleneceğinden ilk derece mahkemesince koşulları oluşmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir -ihtiyati haciz isteminin reddinde karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle istinaf nedenleri yerinde görülmeyen davacı-ihtiyati haciz-tedbir isteyen vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1-İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1) f. maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.27/12/2022