T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/953
KARAR NO: 2022/942
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/06/2019
NUMARASI: 2014/608 Esas - 2019/614 Karar
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 15/09/2022
Taraflar arasındaki Alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalıdan 28.05.2013 tarihinde plaka tanıma yazılım lisansı satın aldığını, davalı tarafından tanzim edilen fatura tutarının 24.682,20 TL olduğunu, müvekkili tarafından davalıya, bu faturanın bedeline mahsuben banka aracılığı ile 18.000 TL ve ayrıca kredi kartı ile 2.010-TL ödeme yapıldığını, daha sonra davalıdan 9 adet daha yazılım lisansı satın alındığını, bu lisansların, müvekkiline teslim edildiğini, ancak, faturasının davalı tarafından tanzim edilmediğini, plaka tanıma yazılım lisansının etkili bir şekilde kullanılması için gerekli olan kurulum dosyalarından birkaçının davalı tarafından müvekkiline teslim edildiğini, diğerlerinin teslim edilmediğini, teslim edilenlerin de çalışmadığının tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından satın alınan lisansların, BK.219 maddesinde belirtildiği gibi ayıplı olduğunu, müvekkili tarafından davalının kalan bakiye alacağının davalıya ödenmediğini, davalı tarafından bakiye alacağın tahsili için müvekkili aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğümün ... Esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, haciz tehdidi altında yapılan takip için, müvekkili tarafından 14.204,57 -TL itirazi kayıtla ödeme yapıldığını ifade ederek, satışların iptali ile müvekkilinin kendi rızası ile ödediği 20.010 -TL ile haciz tehdidi altında ve itirazı kayıtla ödemiş olduğu 14.204,57 TL bedelin, her biri ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak, taraflarına iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin süre içinde davaya cevap dilekçesi sunmadığı, 24.12.2015 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sunduğu, müvekkilinin davadan yeni haberdar olduğunu, davaya ve rapora itiraz ettiklerini, bir kısım kurumlardan bilgi ve belgeler istenmesini, belgelerin gelmesi halinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Huzurdaki dava davacının davalıdan 28.05.2013 tarihinde plaka tanıma yazılım lisansı satın aldığı anlaşılmaktadır. Ancak davalı ile bu satışla ilgili olarak herhangi bir sözleşme yapılmadığı, yapılmış olsa bile dosya kapsamında yer almadığı görülmüştür. Bu ticari ilişki nedeniyle davalı tarafından tanzim edilen fatura tutarının 24.682,20 TL olduğu görülmektedir. Davacı tarafından davalıya, bu faturanın bedeline mahsuben banka aracılığı ile 18.000 TL ve ayrıca kredi kartı ile 2.010-TL ödeme yapıldığı sabittir. Davacının bilahare davalıdan 9 adet daha yazılım lisansı satın alındığı ve bu lisansların, davacıya teslim edildiğini, ancak, faturasının davalı tarafından tanzim edilmediğini, plaka tanıma yazılım lisansının etkili bir şekilde kullanılması için gerekli olan kurulum dosyalarından birkaçının davalı tarafından davacıya teslim edildiğini, diğerlerinin teslim edilmediğini, teslim edilenlerin de çalışmadığının tespit edildiğini, davacı şirket tarafından satın alınan lisansların, BK.219 maddesinde belirtildiği gibi ayıplı olduğu iddiası ile davalı tarafından bakiye alacağın tahsili için davacı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğümün ... Esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, haciz tehdidi altında yapılan takip için, davacı tarafından 14.204,57-TL itirazi kayıtla ödeme yapıldığını yaptığı ödemelerin satın aldığı ürünlerin ayıplı olması nedeniyle istirdadı için bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Teknik bilirkişi tarafından ürünler üzerinde yaptırılan incelemede Dava konusu olay olan plaka tanıma (Dpts) yazılımı ve lisansı olayı ile ilgili Dpts plaka okuma yazılımı kameranın tam açısından geçtiği halde, çoğu zaman okuma yapmadığı okuma oranının %40 olduğu ve kitlendiği tespit edilmiştir. Yazılım kurulduğu makinelerde (server veya pc,...) çok yoğun çalışıyormuş gibi göründüğü ve cihazların makinelerin yavaşlamasına sebep olduğu görüldü. Bu yönüyle programın kendisinden beklenen faydayı sağlayamadığı eksik olduğu ve % 40 randımanlı çalıştığı tespit edilmiştir, Yazılımlar üzerinde Muayene ile ortaya çıkan gizli ayıp kullanımla ortaya çıkan ayıptır kendi özel test ortamında kullanılmadığı müddetçe anlaşılamaz. Bu ayıp giderilemeyecek bir ayıp değildir. Tahminimizce bu işten anlayan iyi bir yazılımcıyla 1 ayda giderilebileceği tespitimizdir. Bununda maliyeti şuan itibariyle piyasada iyi bir yazılımcının günlüğü kadri maruf olmak üzere 150.-$ ile 250.-$ arasında değişir, mahkememizce ortalama olarak 200.-$ X 3 gün = 600.-$ bu işin yapıla bileceği tespit edilmiştir. Davalı tarafından davacı adına; 28.05.2013 tarih ve ... no.lu, 32 adet Plaka Tanıma Yazılım Lisansı açıklamalı, 653,66 TL birim fiyatlı, 20.917,12 TL + 3.765,08 KDV olmak üzere toplam bedeli 24.682,20 -TL tutarlı fatura tanzim edilmiştir. Davalı ..., davalı adına tanzim etmiş olduğu 28.05.2013 tarih, ... no,lu ve 24.682.20-TL tutarlı fatura alacağının tahsili için; İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyası ile 11,475 TL asıl alacak için 13.10.2013 tarihinde takip başlattığı görülmüştür. Yapılan incelemede; takibe konu edilen 11,475 TL asıl atacağın; 32 adet faturalı Plaka Tanıma Yazılım Lisansı X 653,66 TL =20.917,12 TL + 3.765,08 TL KDV = 24.682,20 TL dir. 9 adet faturasız Plaka Tanıma Yazılım Lisansı X 653,66 TL = 5.882,94 TL + 1.058,93 TL KDV = 6.941,87 TL Teslim edilen lisans bedelleri toplamı = 24.682,20-TL + 6.941,87 TL= 31.624,07-TL dir Yapılan ödeme tutarı (icraya ödenen hariç) = 20.010 TL, Takibe Konu olabilecek kalan tutar = 31.624,07 TL - 20.010 TL = 11.614 TL Takip tutarı (asıl alacak) = 11.475-TL olarak belirlenmiştir. Yazılımların güncellenmesi için belirlenen 600.-USD takip tarihindeki kur olan 2,11-TL ile çarpılması sonucu davacının bu yazılımları kullanabilmek için harcayacağı bedel 1.266,00-TL olarak belirlenmiştir. İş bu davanın Kısmen Kabulü ile 1.266,00-TL nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla istemin ve sair istemlerin reddine, " kararın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından 28.05.2013 Tarihinde davalı firmadan '24.682,20 TL bedelli Faturayla Plaka Tanıma Yazılı Lisansı' satın alınmıştır. Fatura bedeline mahsuben banka aracılığıyla 18.000,00 TL ve şirket yetkilisi ...'ın kredi kartıyla 2.010,00 TL ödeme yapıldığını, daha sonra Müvekkil şirket davalı firmadan kurumlarda kullanılmak üzere 9 adet daha Plaka Tanıma Yazılı Lisansı satın almış ancak lisanslar müvekkili şirkete teslim edilmesine rağmen davalı firma tarafından fatura kesilmediğini, Plaka Tanıma Yazılı Lisansı satın ve teslim alındıktan sonra Müvekkili şirkete yazılıma ait kurulum dosyalarının teslim edilmediğinin fark edildiğini, müvekkili Şirketin ısrarcı tutumu karşısında davalı firma yetkilisi tarafından kurulum dosyaları adı altında birkaç dosya müvekkili Şirkete teslim edilmesine rağmen müvekkili şirket tarafından yapılan kontrolde bu dosyalarının çalışmadığını, davalı tarafından fatura ile teslim edilen plaka yazılım lisansından kalan bakiye ve faturasız teslim edilen 9 adet plaka yazılım lisansın bedeline ilişkin müvekkili şirket aleyhine İstanbul ... İcra Müd. ... Esas nolu dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, söz konusu icra dosyasının haciz tehdidi altında ihtirazı kayıtla ödenerek kapatıldığını, bilirkişi raporları ile de her ne kadar müvekkili şirket lehine raporlar sunulmuş olsada Mahkemenin bilirkişi raporlarını dikkate almadan karar verdiğini, müvekkili şirket ve davalı firma arasında yapılan satışların iptali ile, müvekkili şirket tarafından rızayla ödenen 20.010,00 TL(5.000TL+5.000TL+3.000TL+2.010TL) ile haciz tehdidi altında ve ihirazı kayıtla ödenmiş olan 14.204,57 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işyecek ticari avans fazi ile birlikte davalıdan alınarak tarafımıza iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, Ticari satıma konu mallardaki ayıp nedeniyle satılanın geri verilerek bedel iadesine ilişkindir. Taraflar arasında yazılı bir satış sözleşmesi bulunmamakla birlikte davalı tarafça davacı adına düzenlenmiş 28/05/2013 tarihli 24.682,20 TL bedelli bir adet fatura dosyaya ibraz edilmiştir. Bu faturanın 32 adet plaka tanıma sistemi yazılım lisansının davacıya satımına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Davacı davalıdan faturası kesilmeyen 9 adet daha plaka yazılım lisansı satın alındığını alınan ürünlerin ayıplı olduğunu iddia etmektedir. Davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporuna göre; davacı tarafça davalıya havale yoluyla 18.000,00 TL ödendiği, davacının 2.010,00 TL'nin şirket sahibinin kredi kartından ödendiğine yönelik iddiasının bulunduğu, dosyaya sunulan kredi kartı ekstresine göre davalıya yapılan 2.072,80 TL ödemenin beyan edildiği, icra dosyası üzerinde yapılan hesaplama sonucunda davacı iddiasında belirtilen faturadan kalan bakiye borcu ile fatura edilmeyen 9 adet program bedelleri ile icra takibine konu edilen miktar dikkate alındığında kredi kartından yapılan ödemenin davacı beyanıyla uyumlu olduğu belirlenmiştir. Davalı tarafça da bu ödemenin alınmadığına yönelik bir savunma getirilmemiştir.Teknik bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan bilirkişi kök raporuna göre; sistemin çoğu zaman okuma yapmadığı, okuma oranının %40 olduğu ve kitlendiği, yazılım kurulduğu makinelerde (server veya pc) çok yoğun çalışıyormuş gibi göründüğü ve cihazların makinelerin yavaşlamasına sebep olduğu, şeklinde ayıplar tespit edilmiştir. Önceki raporu veren bilgisayar mühendisinden ayıbın giderilebilir olup olmadığı yönünde ek rapor istenilmesi üzerine bilirkişi tarafından ayıbın giderilebilmesi çok zor bir durum olup maliyetinin aslını geçeceği komple yeni bir yazılımla sorunun çözülebileceği rapor edilmiştir. Mahkemece yeniden inceleme yapılmasına yönelik ara karar üzerine taraf vekillerinin de hazır bulunduğu mahallinde yapılan inceleme sonucu sunulan 12/02/2018 tarihli raporda programın %40 oranında okuma gerçekleştirdiği tespiti yapılmıştır. Bilirkişi kurulu tarafından sunulan 21/03/2019 tarihli raporda ayıbın kullanım ile ortaya çıkan gizli ayıp olduğu, özel test ortamında kullanılmadığı müddetçe ayıbın anlaşılamayacağı, ayıbın giderilmesi için iyi bir bilgisayar mühendisinin 30 gün çalışması gerektiği, günlük ortalama 200 USD ücret ödenmesi gerektiği, sonuç olarak kadri maruf olmak üzere 6.000 USD masraf gerektiği rapor edilmiştir. Davacının talebi satılanın satıcıya teslimi ile bedel iadesi istemidir. Mahkemece alınan bilirkişi raporu ile satılandaki ayıbın 30 gün süre ile ve 6000 USD masraf ile giderilebileceği yönünde rapor verilmiş olmasına rağmen, hakimin mesleki ve güncel hayat tecrübesiyle bilemeyeceği bu konuda bilirkişi raporundaki görüşten ayrılarak satılandaki ayıbın 3 günde giderilebileceği yönündeki mahkeme kabulü uygun değildir. Ayrıca bilirkişi raporunda da ayıbın giderilme bedeli ile satılanın bedeli arasında mukayese yapılarak TBK 227 md. düzenlemelerin mukayesesine esas olacak verilerin bulunmaması eksikliktir. Bu durumda mahkemece konusunda uzman bilişim alanında teknik bilirkişi ile mali müşavirden oluşan heyete dosyanın tevdi edilerek satılan malın bedeli ile ayıbın giderilmesi için gerekli masrafların mukayesesini içerir rapor alınması, rapor alındıktan sonra da mahkemece TBK 227. Md'nin 1/1. Bendi ile yine aynı maddenin 5. Bendi birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru bulunmamıştır Açıklanan nedenlerle hükme tesir edecek derecede delillerin toplanıp değerlendirilmediği sonucuna varıldığından;davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. Ayrıca dava dilekçesinde davalı olarak ... gerçek kişi olarak bulunmasına rağmen UYAP kayıtlarında ve gerekçeli kararın başlığında ... SES İŞLEME TEKNOLOJİLERİ- ... ve ayrıca ... olarak iki davalı bulunduğu bu hususun yerinde düzeltilebilecek hususlardan olduğu görülmekle bu duruma değinilmekle yetinilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,2-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.15/09/2022