T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/334
KARAR NO: 2021/1537
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/12/2018
NUMARASI: 2018/521 Esas - 2018/1313 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 16/12/2021
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün Davacı - Karşı Davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 03/05/2017 tarih ve ... nolu fatura bakiyesi 20.000,00 TL ve Üsküdar ... Noterliği'nin 12/09/2017 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi 182,96 TL alacağının ödenmemesi alcaklarının tahsili amacıyla üzerine davalı - karşı davacı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı - karşı davacının takibe itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, davalı - karşı davacının itirazının haksız olduğunu, davalı - karşı davacının söz konusu faturalara süresi içinde itiraz etmediğini beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına, davalı - karşı davacı aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı - karşı davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı-karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davacı - karşı davalının müvekkiline 2. el ürün sattığını, ürünün arızalı olması nedeniyle iade edildiğini, arızalı çıkan ürünün davacı - karşı davalı şirket yetkilisi ... tarafından geri alındığını, davacı - karşı davalının bahse konu cihazın arızalı olduğunu kabul ederek işbu cihazın Almanya'ya gönderilerek arızanın giderileceğine ilişkin tutanak düzenlendiğini, 04/08/2017 tarihinde müvekkili çalışanı ...'a teslim edildiğini, ancak yapılan testler ve incelemeler sonucunda işbu cihazın da arıza bulunduğunun tutanak altına alındığını, 08/08/2017 tarihinde cihazır geri alınması için mail gönderildiğini ancak cihazın geri alınmadığını, Beşiktaş ... Noterliği'nin 11/08/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bahse konu ürünün geri alınmaması alınmadığı takdirde sorumluluk alınmayacağının ihtar edildiğini, müvekkilinin arızalı çıkan ürün için ... Bankası vasıtası ile 8.500,00 TL havale gönderdiğini, müvekkili ile davacı - karşı davalı arasında sağlanan anlaşmanın yeni cihaz alım - satımı ile ilgili olduğunu, davacı - karşı davalının müvekkiline 2. el ürün sattığını, 03/05/2017 tarihli faturanın faturanın değişim faturası olarak düzenlenmesinin bunun açık ispatı olduğunu, müvekkilinin Beşiktaş ... Noterliği'nin 15/09/2017 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile düzenlenen faturanın değişim faturası olduğunu bu nedenle cihazın yeni olmadığının ortaya konulduğunu, üretici firmanın garantisi talep edilmesine rağmen garanti belgesinin kendilerine teslim edilmediğini, davacı - karşı davalının beyan ve iddialarının hukuki bir temele dayanmadığını, bu nedenle ispat yükünün davacı - karşı davalıda olduğunu, müvekkilinin davacı - karşı davalıya 8.500,00 TL ödediğini, karşılığında alınan cihazın arızalı olması nedeniyle geri alındığını, ödemiş oldukları 8.500,00 TL'nin iadesini, cihaz bedelinin temerrüt tarihi olan 18/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davacı - karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve karşı dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Satıcının ayıptan sorumluluğu TBK'nın 219-231.maddeleri arasında düzenlenmiştir. TBK'nın 229.maddesi düzenlemesi ile de ayıp halinde alıcının seçimlik hakları düzenlenmiş olup bu kapsamda davalı alıcı Beşiktaş ... Noterliğinin 15/09/2017 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarı ile sözleşmeyi sonlandırarak ödemiş bulundu kısmi satış bedelinin iadesini talep ettiği anlaşıldığından davacının icra takibine konu ve ayıplı olması nedeniyle iade edilmiş bulunan cihazın satış bedelinden kaynaklanan alacağa yönelik borçlu itirazının iptaline yönelik davasının reddi ile karşı dava kapsamında iadesi suretiyle davacı satıcıdan tahsili talep edilen 8.500,00 TL'nin 18/09/2017 temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı 2/2.maddesinde öngörülen avans faiziyle birlikte davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine, ..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı-karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; borçlu şirketin söz konusu faturalara ilişkin olarak süresinde itiraz etmediğini, diğer yandan davalı taraf ile yapılan Whatsup mesajlaşmasında Dr. ... tarafından açıkça 7-8 vakada ürünün böyle olmaması gerektiği ancak mekanizmasının bozulduğunun ifade edildiğini, ürünün arızalanması nedeni ile iade edilen ürünün incelenmek üzere teknik servise gönderildiği ... Marka ... Seri no’lu tıbbi cihaza ilişkin olarak gerek ürün imalatçısı ve Türkiye mümessili ... ve müvekkili bölge bayiisi ... tarafından hazırlanan teknik raporlar gereğince , üretici firma ..., ürünlerine; Üretim/üretim esnasında meydana gelen işçilik ve montaj hatalarına karşı garanti verildiğini, Üreter- Fibereskop cihazında meydana gelen arıza, üretim ve üretim esnasındaki işçilik, montaj vb. hatalardan kaynaklanmaması nedeni ile üretici firmanın garanti şartlarını karşılamadığını, açıklanan nedenlerle kullanıcı hatasından kaynaklanmış olması nedeni ile garanti kapsamı dışında kaldığını, bunun üzerine müvekkili tarafından Üsküdar ... Noterliği'nin 13 Eylül 2017 tarih ve ... Yevmine numaralı ihtarnamesi ile ürünün davalı yanca ihtarnamenin tesliminden 3 gün içerisinde alınması ihtar edilmiş olmasına rağmen ürünün davalı tarafça alınmadığını, tüm bu ihtarlara rağmen ürünün bilinçli bir şekilde davalı tarafça alınmayıp halen müvekkili şirkette bulunduğunu, bilirkişi tarafından takibe konu faturaların açıkça Ticaret Kanunu gereği tarafların ticari defterlerine işlendiğini belirtmiş ise de hukuki yoruma girmiş olması nedeniyle raporun kabul edilir niteliğe haiz olmadığını, raporun karar vermeye elverişli olmaması, bilirkişi kendisine verilen görevi yerine getirmekte aciz kalması nedeni ile yeniden ancak başka bir bilirkişi tarafından rapor alınmasına karar verilmesi gerekirken hatalı olarak düzenlenen rapor gereğince karar verilmesinin hukuk ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Asıl dava, tıbbi cihaz satısına ilişkin faturadan kaynaklanan alacak bakiyesinin tahsisli istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali; karşı dava ise satım bedeli olarak ödenen bedelin iadesi davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, satışa konu cihazın ayıplı olup olmadığı ve davacının ayıptan sorumlu olup olmadığı noktasındadır. Davacı-karşı davalı ... tarafından, davalı-karşı davacı ... hakkında 03.05.2017 tarih ve ... nolu, ... kodlu 1 adet ... değişimi seri no: ... açıklamalı faturayı 28.500,00 TL bedelli olarak düzenlemiştir. 04.08.2017 tarihli tutanağa göre cihaz konsinye amaçlı teslim edilmiştir. 04/08/2017 tarihli tutanak ile de ... marka ... seri no ... flesible üreteroskop ameliyat sahasına getirildiğinde kendiliğinden hasarlı olduğu ve açı hareketini çift yönlü devam ettiremediği tutanak altına alınmıştır. ... tarafından davacı karşı davalıya çekilen Beşiktaş ... Noterliğinin 11/08/2017 tarihli ihtarnamesi ile ... marka ... seri no ... flesible üreteroskop cihazının arızalı çıktığı, bu sebeple cihazın teslim alınması gerektiği ihtar edilmiştir. 17/08/2017 tarihli iade tutanağı ile de söz konusu cihaz iade alınmıştır. Bundan sonra davalı karşı davacı tarafından davacı karşı davalıya keşide edilen Beşiktaş ... Noterliği'nin 15.09.2017 tarih ve ... YN'lu ihtarnamesi ile de cihaz bedeli olarak ödenen 8.500,00 TL'nin iadesi talep edilmiştir. Davacı-karşı davalı ... ve ...entek firması tarafından hazırlanan teknik raporlarda, ... marka, ... katalog ve ... imalat numaralı ... cihazın "hareketli uç kısım rubberda burulma meydana geldiği ve doğru açılarda yönlendirme yapılamadığı, görüntü fiberlerinin hasarlı olduğu ve kullanımda işlevini tam olarak yerine getiremediği tespit edilmiş ancak üretimden kaynaklı hata olmadığından garanti şartlarını karşılamadığı ifade edilmiştir. Teknik raporlardan sonra davacı karşı davalı tarafından davalı karşı davacıya çekilen karşı ihtarname ile cihazın garanti kapsamı dışında kaldığı belirtilerek cihazın teslim alınması ihtar edilmiştir. Davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu hakkında İstanbul ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında fatura bedeli bakiyesi açıklaması ile 20.000,00 TL asıl alacak ve 182,96 TL noter masrafının tahsili istemiyle ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz edilmesi üzerine icra takibi durdurulmuştur. Davacı karşı davalı tarafından fatura bedeli bakiyesinin tahsiline yönelik olarak itirazın iptaline karar verilmesi istemli eldeki dava açılmıştır. Karşı dava ise cihazın ayıplı olması nedeniyle cihaz bedeline ilişkin olarak ödenen kısmın iadesi istemlidir. Satış sözleşmesinde, satıcı zapttan ve ayıptan ari bir şekilde satılanın, mülkiyetini geçirmek amacıyla, zilyetliğini alıcıya devretmekle yükümlüdür. 6098 sayılı TBK'nın 207. Maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretmesi ücret alacağı doğar. Taşınırlarda mülkiyet zilyetliğin devri ile geçer(TMK m. 763/1). Davaya konu cihaz davalı-karşı davacıya devir ve teslim edildiğine göre mülkiyet geçmiş durumdadır. Bu halde davacı satıcı ücrete hak kazanır. Ancak davalı alıcı cihazın ayıplı olduğunu savunmaktadır ve cihaz hali hazırda satıcıdadır. Cihaz satıcı olmakla birlikte gerek davalı karşı davacı tarafından davacı karşı davalıya keşide edilen Beşiktaş ... Noterliği'nin 15.09.2017 tarih ve ... YN'lu ihtarnamesinde cihazın incelemeye alınmak üzere iade alındığının belirtilmiş olması gerekse de davacı satıcı tarafından çekilen ihtarnamede cihazın garanti kapsamı dışında kaldığı belirtilerek cihazın teslim alınmasının ihtar edilmiş olması karşısında mülkiyetin halen davalı alıcıda olduğunun kabulü gerekir. Ayrıca davalının kendi ticari defterlerinde davacıya 20.000,00 TL borç bakiyesi bulunmaktadır. Bu halde uyuşmazlığa malın iadesine ilişkin hükümler değil ayıba karşı tekeffül hükümlerinin uygulanması gerekir. Öğretide ayıp satılanda, hasarın geçtiği anda, vaad edilen nitelikleri bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır. Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır(Yargıtay HGK'nın 24.05.2017 tarih, 2017/19-1633 E.- 2017/1013 K. Sayılı kararı). Satıcının ayıba karşı tekeffül borcunun doğabilmesi için ayıbın sözleşmenin kurulduğu anda mevcut olması, ayıbın önemli olması, alıcının sözleşmenin kurulduğu anda ayıbın varlığından haberdar olmaması ve en nihayetinden alıcının kendisine düşen muayene ve ihbar yükümlülüklerini yerine getirmiş olması gerekir. Aksi halde satılan, alıcı tarafından mevcut haliyle kabul edilmiş sayılır. Cihazın inceleme ve garanti şartları yönünden davacı satıcı tarafından teslim alınması nedeni ile ayıp ihbarının süresinde yapılmış olduğu kabul edilmelidir. Mahkemece tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi vasıtasıyla inceleme yapılmış ve iki tarafın defterine göre de davacının 20.000,00 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Ancak mahkemece davalının ayıp iddiası yönünden inceleme yapmamıştır. Tarafların ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin olan mali müşavir raporu ise hüküm vermeye elverişli değildir. Bu nedenle mahkemece eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verilmesi isabetli görülmemiştir. Bu halde mahkemece alanında uzman bir bilirkişiden cihaz üzerinde inceleme yapılarak ve davacı tarafından sunulan teknik raporlarda değerlendirilerek rapor alınıp, davaya konu cihazın ayıplı olup olmadığı, var ise ayıbın onarılıp onarılamayacağı, ayıbın giderilmesi/onarılması için gerekli olan masraf tutarı, ayıbın niteliği ile cihazın misli ile değiştirilmesi ya da bedel iadesi talebinin orantılı/makul olup olmadığı, ayrıca ayıp oranındaki indirim tutarının tespiti suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle Davacı - Karşı Davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı - Karşı Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, 2-Davacı - Karşı Davalı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine, 3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 16/12/2021