T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/2105
KARAR NO: 2021/1615
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/05/2021
NUMARASI: 2021/280 Esas- 2021/283 Karar
DAVA: İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/12/2021
Taraflar arasındaki ihtiyati tedbire itirazın incelenmesi hakkında kararda yazılı nedenlerden dolayı itirazın reddine yönelik olarak verilen karara karşı süresi içinde itiraz eden ... AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
TALEP: İhtiyati tedbir isteyen vekili, karşı taraf ... A.Ş. ile ... A.Ş. (... Enerji Grubu) arasında, güneş enerjisinden elde edilen elektrik enerjisinin satışı konusunda anlaşma imzalandığını, bu anlaşmaya göre, ... AŞ. ürettiği elektrik enerjisini .. AŞ.''nin kardeş (bağlı, grup) şirketi ... A.Ş.'ye sattığını, ... A.Ş.'nin mevzuat gereğince kuruluşunu ... A.Ş. yapmış ise de, yine mevzuat gereği güneş enerjisi satış faturaları ... A.Ş.'ye kesilmekte ve ödemeler bu şirket tarafından yapıldığını, unvanlar farklı ise de, iki şirket arası organik bağ (bağlı şirket, grup şirket ilişkisi) mevcut olduğunu, satış faturaları aylık olarak kesilmekte ve ödemeler de aylık olarak yapıldığını, müvekkili ... Ltd. Şti. ile ... Enerji AŞ. arasında yapılan ekli anlaşma ve anlaşmaya ek belgeler ile, ... Şti.'nin, ... A.Ş.'den (ve dolayısıyla bağlı / grup şirketi ... A.Ş.'den) olan alacakları, müvekkil şirkete temlik edildiğini, bu temlik anlaşmasına göre; ... Enerji A.Ş.'nin, ... A.Ş.'den olan alacaklarının doğrudan müvekkil ... Şti.'ne ödenmesi gerektiğini, ancak karşı taraf ... A.Ş.'nin bu temliknameyi ... Elektrik Grubuna bildirmediği ve elektrik satışından tahakkuk eden gelirleri uhdesine geçireceği, ... A.Ş.'nin hisselerinin de dava dışı 3. kişilere (gayriresmi olarak) devredileceği ve böylece, temliknameye istinaden müvekkilime ödenmesi gereken elektrik satış bedellerinin müvekkilimden kaçırılacağının öğrenildiğini, ayrıca, karşı taraf ...Şti.'nin %100 hissesi de müvekkil şirketin tek ortağı olan dava dışı ...'a sözleşme ile devredilmesine karşın hisse devrinin şirket pay defterine ve ticaret sicil kayıtlarına tescil edilmediğinden, taraflarınca mahkemeye başvurularak İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/226 D. İş sayılı kararıyla ...Şti.'nin %100 hissesi üzerine ihtiyati tedbir konularak üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesine karar verildiğini, bu arada temlik sözleşmesine dayalı olarak ... Elektrik Grubuna yapılan başvurunun temliknamenin ... A.Ş. muhatap gösterilerek hazırlandığı, oysa fatura ödemelerini ... A.Ş.'nin yapacağı, bu hali ile temliknamenin nazara alınmasının mümkün olmadığı, temliknamede muhatabın ... A.Ş. olarak düzeltilerek yeniden getirilmesi gerektiği, aksi halde fatura bedeli ödemesinin ... A.Ş.'ye yapılacağının bildirildiğini, ... A.Ş. ile ... A.Ş. arasında bağlı şirket / grup şirket ilişkisi mevcut olup, temliknamede bu şirketlerden birinin unvanı yerine sehven diğerinin unvanının yazılmış olması, müvekkilinin alacağını ortadan kaldırmadığını, taraflar arasında hisse devrine dair ihtilaf mevcut olduğundan, yeni bir temlikname tanzim edilerek söz konusu muhatap unvanının düzeltilmesinin de mümkün olmadığını ileri sürerek karşı taraf ... Enerji Sistemleri San. Tic. A.Ş.'nin, 3. kişi ... A.Ş.'den (ve dolayısıyla bağlı / grup şirketi ... A.Ş.'den) olan elektrik satış faturalarından doğmuş ve doğacak alacaklarının karşı tarafa ödenmesinin önlenmesine tedbiren karar verilmesini talep etmiştir. Talep eden vekilince 06.05.2021 tarihli dilekçesinde, temlik sözleşmesine konu alacak bedeli geleceğe şamil olduğundan talep tarihi itibariyle tahakkuk eden 83.000 TL bedel üzerinden tedbire hükmedilmesini istemiştir. İlk derece mahkemesinin 06.05.2021 tarihli kararıyla; açılacak davada yargılama neticesi çözülecek olmakla birlikte, telafisi imkansız zararların doğmamasını teminen ve karşı tarafların uğrayabileceği zararlara karşılık %15 oranında (12.450,00 TL) teminat alınması karşılığında, HMK md 389-390 hükümleri ve sunulan deliller kapsamında talepte bulunan lehine yaklaşık ispat koşulunun oluşmuş sayılabileceği değerlendirilerek, taleple bağlı kalınmak suretiyle, karşı taraflardan ... AŞ nezdinde karşı taraf ...AŞ'nin tedbir karar tarihi itibariyle mevcut olabilecek 83.000,00 TL alacağının, alacaklı ...AŞ'ye ödenmesinin tedbiren önlenmesine, 83.000,00 TL'ye tekabül eden alacağın borçlu ... AŞ nezdinde ve hesabında tutulmasına tedbiren karar verilmiştir.
İTİRAZ: Karşı taraf ...Enerji.AŞ vekili, hisse devir vaadi ve tesis devir sözleşmelerinin hukuken ve fiilen tatbik edilemeyeceğini ve kesin olarak hükümsüz olduğunu, yasa ve yönetmeliklere aykırı olduğunu, ihtiyati tedbir talep edenin sözleşmedeki edimlerini yerine getirmediğini, sözleşmenin 5.1. ve 5/xviii maddesinde belirtilen ön koşulların gerçekleşmediğini, sözleşmenin tarafınca feshedildiğini, sözleşme geçerli kabul edilse dahi TBK. 28. maddesinde belirtilen aşırı yararlanma nedeniyle sözleşmenin bağlayıcı olmayacağını, yaklaşık ispat koşulunun bulunmadığını, temlik sözleşmesinde adı geçmeyen sözleşme dışı şirket (... AŞ) dahil edilerek onunla ilgili tedbir kararı verildiğini belirterek tedbire itiraz etmiştir.
İTİRAZA CEVAP: Talep eden vekili, sözleşmenin geçerliği veya geçersizliği hususunun esasa dair bir iddia olup yargılamayı gerektirdiğini, hem işletmenin devri sözleşmesi hem de işletmeden doğan alacağın temliki sözleşmelerinin bütünüyle hukuka uygun ve geçerli olduğunu, sözleşme geçersiz olsaydı bile, taraflarca infaz edildiğinden geçerlilik kazandığını, 3. kişi ... AŞ tarafından satın alınan enerjinin bedelinin müvekkiline mi yoksa karşı tarafa mı ödenmesi gerektiği hususunun yargılamayı gerektirmekte olduğu ve bu hakkın da tedbir kararıyla korunması gerektiğini, verilen tedbir kararından sonra karşı tarafın kanuna karşı hilede bulunarak ... Ltd. Şti. adıyla muvazaalı (paravan) bir şirket kurup işletmeyi oraya kaçırdığını, tedbire konu alacağın tahsili için İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı icra takipleri başlatıldığını, itiraz nedeniyle takiplerin durdurulduğunu, zorunlu arabulucuk dava şartı nedeniyle ... sayılı arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ve sürecin devam ettiğini, tedbir kararının ve dosyanın konusunun yalnızca ve yalnızca işletmeden doğan alacağın ne müvekkiline ve ne de karşı tarafa ödenmeyip 3. Kişi ... Satış AŞ uhdesinde muhafaza edilmesi isteminden ibaret olduğunu, karşı tarafın itirazlarının yargılamayı gerektirmekte olduğunu, tedbirin kaldırılmasını gerektirir yasal şartları taşımadığından itirazın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ:İlk derece mahkemesince yapılan duruşma sonucunda, tedbir kararı sonrası henüz açılmış bir dava bulunmadığından tedbir kararına itirazına incelemekle yetkili olunduğu, itiraz dilekçesinde ileri sürülen hususlar, İİK md 265'te tahdidi şekilde sayılan itiraz sebeplerinin hiç birine girmemekte olup, tüm iddia ve itirazların ancak tedbir kararı sonrası yasal süre içinde açılması gereken esasa ilişkin davada yargılama yoluyla tahkikat, tüm delillerin toplanması, incelenmesi ile karara bağlanabilecek iddia ve itirazlar niteliğinde olup, yaklaşık ispat kuralına göre verilen geçici hukuki koruma kararı niteliğindeki ihtiyati tedbir kararına itiraz aşamasında, itiraz eden vekilince ileri sürülen hususlarda mahkememizce delil toplanması- yargılama- tahkikat işlemi yapılması mümkün bulunmadığından, tedbir kararının verildiği tarih itibariyle değişik iş dosyasına tedbir talep eden vekilince sunulan deliller (imzası inkar edilmeyen tacir şirketler arasında akdedilmiş yazılı sözleşme, bu sözleşmenin 12.sayfasında yer alan 10.6-Temlik başlıklı bölümdeki "bu sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren tüm satılan enerji alacağının tedbir talep eden şirkete temlik edildiğine" dair hüküm, elektrik şirketlerinin kendi içindeki - perakende satış alanlarında işbölümü ve yapılanmasına ilişkin hukuksal durumlar vb.) kapsamında yaklaşık ispat koşulunun sağlandığı, tedbir kararında herhangi bir hukuka-usule aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı itiraz eden ... .AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ: İtiraz eden vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; talep eden ile imzalanan sözleşmelerin yasaya aykırı olduğunu, ayrıca sözleşmede belirtilen ön şartlar oluşmadığından geçersiz olduğunu, talep edenin edimlerini yerine getirmediğinden ve ayrıca gabin söz konusu olduğundan haklı nedenle sözleşmenin feshedildiğini, yaklaşık ispat koşulunun bulunmadığını, itirazın reddi kararı HMK 394 v.d. Maddelerine göre değerlendirmesi gerekir iken İİK 265. Maddesine göre şeklen değerlendirip yanlış bir sonuca ulaşıldığını, temlik sözleşmesinde adı geçmeyen sözleşme dışı şirket hakkında tedbir kararı verildiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE: Tedbir talep eden, karşı taraf ... AŞ. ile yapılan tesis devir sözleşmesinde, ... A.Ş.'den olan alacaklarının, talep eden ... Ltd Şti’ne temlik edildiğini, ancak bu temlikin gereğinin yapılmadığını, temliknamede ... A.Ş. muhatap gösterilmiş ise de, ... A.Ş. ile ... A.Ş. arasında bağlı şirket / grup şirket ilişkisi mevcut olduğunu, temliknamede bu şirketlerden birinin unvanı yerine sehven diğerinin unvanının yazıldığını, taraflar arasında hisse devrine dair ihtilaf mevcut olduğundan, yeni bir temlikname ile muhatap unvanının düzeltilmesinin de mümkün olmadığını belirterek ileride açılacak davaya esas teşkil etmek üzere, karşı taraf ... A.Ş.'nin, 3. kişi ... A.Ş.'den (ve dolayısıyla bağlı / grup şirketi ... A.Ş.'den) olan elektrik satış faturalarından doğmuş ve doğacak alacaklarından talep tarihi itibariyle 83.000 TL’ye tekabül eden kısım yönünden karşı tarafa ödenmesinin önlenmesine tedbiren karar verilmesini istemiştir.
İlk derece mahkemesince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, tedbir talebin kabulüne karar verilmiş, tedbir kararına itiraz üzerine açılan duruşma sonucunda, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, itirazın reddine karar verilmiştir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. HMK 389.maddesi uyarınca, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyat tedbir kararı verilebilir. İhtiyati tedbir, hukuksal niteliğinden dolayı uyuşmazlığı esastan çözmeyen geçici hukuki koruma olup, ileride açılacak bir davanın veya açılmış bir davanın sonucunun etkisiz veya anlamsız kalmasını önlemeye yarar. Buna karşılık kesin hukuki koruma ise ancak açılan bir dava üzerine yapılan yargılama sonucunda verilen karar ile sağlanabilir. HMK 390/3.maddesinde, tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünde kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Dosyaya sunulan, ... AŞ ile ... Danışmanlık..Ltd Şti arasında akdedilen 17.04.2019 tarihli “Tesis Devir Sözleşmesi”nin konusu, taşınmaz üzerinde kurulacak olan güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisinin devreden ... şirketi tarafından devralan ... şirketine, sözleşmede yer alan hüküm ve şartlar altında devrinin öngörüldüğü, tesis devrinin ön koşullarının sözleşmenin 5.1 maddesi altında ayrıntılı olarak bentler halinde belirtilmiş olduğu, nitekim “Alacağın Temliki” başlıklı, 5.1/xv bendinde; “Devreden, ... ile sistem kullanım anlaşması imzaladığı tarihte, şekil ve içeriğine Ek-6’da yer verilen alacağın temliki sözleşmesini yüklenici ile imzalamak suretiyle bu tarihten itibaren tesiste üretilen elektriğin UEDAŞ’a satışından doğacak alacaklarının tamamını devralana temlik edecek ve bu kapsamda ... nezdinde her türlü işlem ve bildirimi yapacaktır.” denilmiş ve bu kapsamda, yine aynı tarihli temlik eden ... şirketi tarafından “temlik bildirimi” isimli temlik sözleşmesinin imzalanmış olduğu, anılan temlik sözleşmesinde de, tesiste üretilen elektriğin ...’a satışı kapsamındaki tüm alacakların temlik alan ... şirketine devir ve temlikinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Bu açıklamalar ışığında, somut olaya gelince, taraflar arasında düzenlenen elektrik üretim tesisi devir sözleşmesinde kararlaştırılan ön koşullardan birinin devreden şirketin ... nezdinde doğacak alacaklarının devralan ... şirketine temliki olduğu ancak sözleşmedeki tesis devir önkoşulların yerine getirilmediği ileri sürüldüğünden talebe konu alacağın temliki sözleşmesinin uyuşmazlığa konu tesis devir sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi yargılamayı gerektirmekte olup, yaklaşık ispat olgusunun gerçekleştiğinden söz edilemez. Öte yandan, temlik sözleşmesinin konusu, muhatap ... nezdinde doğmuş ve doğacak alacaklar olmasına karşın, temlik eden şirketin ... AŞ’den olan alacakları hakkında tedbire karar verilmesi de usul ve yasaya aykırı olmuştur. Açıklanan bu nedenlerle itiraz eden ...AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; İhtiyati tedbire itiraz eden ...AŞ vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesinin 14/07/2021 tarihli ek kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 1-İtiraz eden ... Sist.AŞ vekilinin tedbire itirazının kabulü ile; ihtiyati tedbirin kabulüne ilişkin 06/05/2021 tarihli tedbir kararının kaldırılmasına, 2-AAÜT gereğince takdir olunan 1.405,00-TL avukatlık ücretinin talep eden ... Ltd Şti'den alınıp itiraz eden ...AŞ'ne verilmesine, 3-Yapılan giderlerin talep eden üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak; a-İhtiyati tedbire itiraz eden davalı ...AŞ tarafından yatırılan istinaf karar harcının istem halinde kendisine iadesine, b-İstinaf aşamasında sarf edilen 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma giderinin talep eden ... Ltd Şti'den alınıp itiraz eden ...AŞ'ne verilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)-f maddesi uyarınca KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.