T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/780
KARAR NO: 2022/457
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/04/2018
NUMARASI: 2017/1178 Esas - 2018/365 Karar
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 14/04/2022
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... tipi 2006 model Kırıcılı Eskavatör İş Makinesinin 27/12/2013 tarihli kira sözleşmesi ile ... Ltd. Şti'ne kiralandığını, kiralanan iş makinesinin 19/07/2014 tarihinde mülkiyeti diğer davalı ...'a ait olan ... çekici ... plakalı ... araca, müvekkilinden habersiz ve yetkili operatör olmadan başka bir yere nakledilmek üzere yüklendiğini, nakil sırasında taşıyıcı aracın üzerindeki lobette bulunan müvekkiline ait iş makinesinin Bursa Orhangazi ... köyü otoyol üsl geçidinin kolonlarına çarpması sonucu iş makinesinde çok ciddi hasar meydana geldiğini, hasarın meydana gelmesinde kiracı sıfatı ile ... şirketi ve taşıyıcı sıfatı ile Makyol şirketinin asli ve tam kusurlu olduğunu, her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla, araçta oluşan zarar için şimdilik 20.000,00-TL'nin ve belirlenecek tazminat miktarının taleplerinden fazla olması durumunda olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan kusur oranına göre müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 20/04/2015 tarihli dilekçesiyle dava değerini arttırarak 91.232,60 TL'ye çıkarmıştır.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu kira sözleşmesinin tarafı olmaması sebebi ile husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddiaları, savunmaları, toplanan deliller İstanbul Anadolu 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/110 E., 2016/826 K. Sayılı kararı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Diaresi'nin 2017/466 E. 2017/549 K. Sayılı 20/09/2017 tarihli kararı bir bütünlük içerisinde değerlendirildiğinde, davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlığın davacı tarafından dava dışı şirkete kiralanan iş makinesinin hasara uğraması nedeni ile davacının davalıdan tazminat talep etme hakkının bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı tespit edildi. İstanbul Anadolu 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/110 E. Sayılı dosyasında bilirkişi incelemesi yapılmış olduğu, davalı ... Tic. A.Ş. Yönünden davanın reddine karar verilmiş olduğu görüldü. 15/03/2018 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7101 Sayılı Kanun'un 61. maddesi ile değişen 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2 maddesine göre dava değeri itibariyle 100.000-TL altında kalan davaların basit yargılama usulüne tabi olduğu düzenlendiğinden, Sulh Hukuk mahkemesi tarafından yapılan işlemler mahkememizce de yerinde görülmüş, dosya kapsamı, davacı vekilinin duruşmadaki, yeniden bilirkişi incelemesi taleplerinin olmadığı, davalı tarafla aralarında herhangi bir sözleşme olmadığı, dava konusu iş makinesinin dava dışı ... Ürünlerine kiraladıkları ve dava konusu iş makinesini üçüncü şahsa sattıkları yönündeki beyanları dikkate alınarak, kira sözleşmesi nedeni ile sorumluluk hususu üzerinde durulmuş, kısa karara aykırı hüküm kurulamayacağından davalı ... sözleşmeye taraf olmasa da haksız fiil nedeni ile vermiş olduğu zarardan sorumlu olabileceği hususu değerlendirilmemiş, davacı ile dava dışı ... Ürünleri arasında imzalanan kira sözleşmesine istinaden davacının sadece ... Ürünlerinden talepte bulunabileceği değerlendirilerek davalı yönünden davanın reddine," karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; daha önce istinaf aşamasında davalı ile müvekkili arasındaki ilişkinin haksız fiil ilişkisi olduğu belirtilmiş olmasına rağmen yerel mahkemenin bu karara aykırı olarak karar verdiğini, davalı ... açısından açılan davanın hiçbir aşamasında, sorumluluğun dayanağı olarak kira sözleşmesinin gösterilmediğini, sorumluluğun dayanağı olarak Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) haksız fiil hükümleri başta olmak üzere, TBK'nun 60. Maddesi uyarınca en uygun giderim imkanı taşıyan hükümleri hangisi ise o hükümlerin uygulanmasının talep edildiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava, haksız fiil nedeniyle tazminat davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davalının eyleminin haksız fiil teşkil edip etmediği ve davalının zarardan sorumlu olup olmadığı noktasındadır. Davacıya ait 2006 model ... marka iş makinesi ... Ltd. Şti. firmasına 27.12.2013 tarihinde kiralamıştır. 19.07.2014 davalıya ait ... plakalı çekiciyle taşınan iş makinesinin üst geçide çarpması sonucu kaza meydana gelmiştir. Davacı taraf, iş makinesinde meydana gelen hasarın tazmini istemiyle .... Tic. Ltd. ...ve ... A.Ş.'ye karşı eldeki davayı açmıştır. Davanın görüldüğü İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/6 E. Sayılı dosyasında Sulh Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmiş, İstanbul Anadolu 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/110 esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda davalı ... yönünden davanın kabulüne, davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Sulh Hukuk Mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul BAM 14. HD'nin 2017/466 E- 2017/549 K sayılı kararında, davalı ...'un haksız fiil hükümleri çerçevesinde davacıya karşı sorumlu olduğu, bu sorumluluğun koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğini değerlendirmek her iki tarafın tacir olması nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanında olduğunu açıklandıktan sonra davalı ... Şirketi hakkında ileri sürülen istinaf başvurusunun reddine, davalı ....Ltd. Şti. hakkında ileri sürülen istinaf başvurusunun kabulüne ve bu doğrultuda davalı ....A.Ş. hakkındaki dosyanın görevli istanbul anadolu nöbetçi asliye ticaret mahkemesine fiziken ve UYAP üzerinden derhal aktarılmak üzere, dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.İstinafın bu kararından sonra davalı ... hakkındaki dava istinaf incelemesine konu ilk derece mahkemesinin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir. Mahkemece yapılan yargılamada kira sözleşmesi üzerinde durulmuş ancak davalının haksız fiil sorumluluğuna ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu husus mahkemenin gerekçeli kararında "... kira sözleşmesi nedeni ile sorumluluk hususu üzerinde durulmuş, kısa karara aykırı hüküm kurulamayacağından davalı ... sözleşmeye taraf olmasa da haksız fiil nedeni ile vermiş olduğu zarardan sorumlu olabileceği hususu değerlendirilmemiş" şeklinde ifade edilmiştir. Bir davada olayları açıklamak, maddi vakıaları ileri sürüp kanıtlamak taraflara, hukuki nitelendirme ve uygulanacak kanun hükümlerini belirleme ise hakime aittir. Taraflar arasında sözleşmesel ilişki bulunmamakla birlikte Borçlar Kanununda haksız fiil sorumluluğu da borcun kaynakları arasında düzenlenmiştir. Bu halde mahkemece davalının eylemlerinin haksız fiil niteliğinde olup olmadığı üzerinde durularak yargılamaya devam olunması ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması doğru olmamıştır. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
KARAR :Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,2-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 14/04/2022