T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/541
KARAR NO: 2021/600
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/01/2021
NUMARASI: 2021/68 Esas - 2021/57 Karar
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 20/05/2021
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzeri dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkili şirkete ait 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ilişkin yevmiye, defteri kebir ve envanter defterlerinin şirket yetkilisi ... adına kiralanan araçta park halindeyken 11/01/2021 tarihinde meydana gelen hırsızlık üzerine çalındığının anlaşıldığını belirterek TTK 82. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece, davacının saklamakla yükümlü olduğu defterlerini özenle korumadığı, basiretli bir tacir gibi davranmadığı, zayi belgesi verilebilmesi için tacirin kendisine kusur izafe edilemeyecek olan ve iradesi dışında meydana gelen olayların girebileceği, ayrıca defter ve belgelerini şirketin merkezinde bulundurması ve korunması için gerekli tedbirleri alması gerekirken davacının defterlerinin araç içerisinden hırsızlıkla çalındığını beyan etmesine göre TTK 82. maddesindeki hallerin somut olayda gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesiyle; TTK 82. maddesine göre, hırsızlık sebebiyle zayi belgesi verilmesi için dava açılabileceği, müvekkilinin olay nedeniyle Polis Merkezine verdiği ifadesi ile şikayetçi olduğu, mahkemenin hırsızlık sebebine dayalı olarak zayi belgesi verilmeyeceği gerekçesinin yerinde bulunmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın mahkemesine gönderilmesini veya davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi istemine ilişkindir. Davacı 2018,2019,2020 yıllarına ait yevmiye, defteri kebir ve envanter defterlerinin zayi olduğunu iddia etmiş, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Somut olayda; davacı şirkete ait defterlerin park halindeki araçtan çalındığı ileri sürülmüş ve şirket yetkilisinin hırsızlık nedeniyle müşteki sıfatıyla karakolda verdiği ifade tutanağı ibraz edilmiştir. Tacirin TTK 82. maddesi gereğince zayi belgesi alabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Davacı taraf, şirket merkezinde bulunması ve muhafazası gereken ticari defterlerin aracın içinde hangi sebeple bulunduğunu açıklayamadığı gibi karakolda verdiği ifadesinden anlaşıldığı üzere, şirkete ait defter ve belgelerinin bulunduğu çantanın araç koltuğundan çalındığı, özenle saklanması gereken ticari defterlerin bulunduğu çantanın araç içerisine görünebilecek şekilde konulmasına göre, TTK'nun 82. maddesi uyarınca, defterlerin muhafazasında gerekli dikkat özen ve ihtimamı göstermediği anlaşılmakla mahkemece davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2--Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a. maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 20/05/2021