T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/239
KARAR NO: 2023/493
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/05/2019
NUMARASI: 2016/557 Esas - 2019/502 Karar
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/05/2023
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili bulunduğu bankanın Nişantaşı Şubesi ile ... İç ve Dış Ticaret A.Ş. arasında imzalanmış bulunan "Üye İşyeri Sözleşmesi" kapsamında kredi kartı POS cihazı tahsis edildiğini, davalı firmanın Ankara'da bulunan 5000 üyeye sahip şubesini kapattığını ve 01.07.2015 tarihinden itibaren hizmet vermediğini, bu nedenle kredi kartı POS cihazı üzerinden ödeme yapmış ancak hizmet alamamış müşterilerinden harcama itirazlarının geldiğini, dava dilekçesi ekindeki listede bulunan müşterilerden gelen harcama itirazlarının bankalarınca değerlendirildiğini ve Uluslararası Charg Back (Ters İbraz) kuralları gereğince hizmetin alınmadığı ve iade talebinin karşılanmadığı şeklindeki itirazların kabul edilerek ödemelerin kart hamillerine yapıldığını, davalı firmanın üye işyeri sözleşmesinin 3.2.10 maddesi ve bankacılık hizmetleri sözleşmesi gereğince Uluslararası ... Ve ... kuralları gereğince bankaya bildirilen harcama itirazlarının olumlu sonuçlanması halinde kart hamillerine ödenen tutarları bankaya ödemek zorunda olduğunu, ancak ödeme yapmaktan kaçınan firmaya 39.063,70 TL alacağın ödenmesi için Beyoğlu ... Noterliği'nin 06.10.2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini ve ihtarname tebliğ edilmesine rağmen ödeme yapılmadığını, bunun üzerine Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasından ve daha sonra gelen charge back itirazları için de Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyalarından haciz yolu ile icra takiplerinin yapıldığını, davalı firma tarafından yapılan takiplere haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiği ve takiplerin durduğun beyan etmiş, borçlu tarafından icra takiplerine yapılan itirazların iptalini, haksız itiraz nedeni ile borçlu aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı taraf cevap dilekçesi vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Dosyada mevcut tüm delillerin incelenerek değerlendirilmesinde; taraflar arasında bankacılık işlemleri olarak üye işyeri sözleşmesi imzalandığı, davacı bankanın sözleşme gereği davalıya POS kredi kartı ile satış cihazları verdiği, davalının 01/07/2015 tarihinde Ankara'daki 5000 üyeli şubesini kapattığı, davalının müşterilerinden kredi kartından tahsil ettiği ancak hizmetini vermediği bedelleri davacı bankanın üyelere ödediği, davacı banka tarafından davalıya Beyoğlu ... Noterliği'nden 06/10/2015 tarihinde ihtar çekilerek sözleşmenin fesh edildiği ve ödenen üyelik bedellerinin iadesinin istendiği, davalı tarafından ödeme yapılmaması işyeri aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyaları ile takibe geçildiği, bankacı bilirkişiden alınan kök ve ek raporlara göre davacının davalı aleyhine başlattığı takipler nedeniyle alacaklı olduğu, ancak icra inkar tazminatı talebinin yargılamayı gerektiren bir husus olması nedeniyle koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, ..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili banka'nın başlatmış olduğu takibin konusu üye işyeri sözleşmesinden doğan likit( belirli) alacak türüne ilişkin olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen 2 (C) no.lu bentte yer alan red kararının kaldırılmasını ve icra inkar tazminat talebinin kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava, banka üyelik sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin şartlarının oluşup oluşmadığı noktasındadır. İcra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için takibe konu alacağın likit olması zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut olduğunda ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. Davacı tarafça açılan dava, davalı üye işyeri müşterisi ... Hizm. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin Ankara'da bulunan, yaklaşık 5000 üyeye sahip şubesini kapatarak 01.07.2015 tarihinden sonra üyelerine hizmet vermediği, bu nedenle bankaya ait P.O.S cihazı üzerinden ödeme yapmış ancak karşılığında hizmet alamamış müşterilerden harcama itirazları geldiği, bu müşterilerin harcama itirazları değerlendirilerek Uluslararası Chargeback (Ters İbraz) kuralları gereği harcama itirazları kabul edilip ödemeler yapıldığı iddiasına dayalıdır. Davaya konu alacak, davalı üye iş yerinin bankaya ait P.O.S cihazı üzerinden tahsil ettiği ancak hizmet vermediği müşterilere ilişkin olup, bu haliyle alacak likit (belirlenebilir) olup, mahkemece hükme esas alınan miktar üzerinden davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesinin şartları oluşmuş bulunmaktadır. Hal böyleyken mahkemece icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Mahkemece icra inkar tazminatı talebinin yargılamayı gerektiren bir husus olması nedeniyle koşullarının oluşmadığından bahisle icra inkar talebinin reddine karar verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 1(A - Davalı/takip borçlusunun, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının İPTALİNE, takibin 64.046,29 TL asıl alacak 5.837,68 TL yıllık %54 temerrüt faizi ve 293,36 TL faizin %5 i oranında BSMV olmak üzere toplam 70.207,03 TL üzerinden yapılmak üzere devamına, (B)-Fazlaya Dair talebin reddine, 2(A)-Davalı/takip borçlusunun, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının İPTALİNE, takibin 10.553,59 TL asıl alacak 938,22 TL yıllık %54 temerrüt faizi ve 46,91 TL faizin %5 i oranında BSMV olmak üzere toplam 11.538,32 TL üzerinden yapılmak üzere devamına,(B)-Fazlaya Dair talebin reddine,(C)Her iki takip yönünden kabulüne karar verilen alacağın %20'si olan 16.349,07 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Başlangıçta peşin olarak alınan 667,12 TL harcın ve icra takibi peşin harcı 57,94 TL'nin, alınması gerekli olan 5.584,02 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.858,96 TL karar ve ilam harcının davalı 'dan alınarak hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu posta ve tebligat gideri 134,00 TL, bilirkişi ücreti 1.000,00 TL olmak üzere toplam 1.134,00 TL yargılama masrafının, davacı yan davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 1.123,00 TL yargılama masrafına, peşin harç 667,12 TL eklenerek sonuç olarak 1.790,12 TL'nin davalı 'dan alınarak davacı tarafa verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 11,00 TL yargılama masrafının davacı yan üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 9.289,63 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 6-Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 791,91 TL avukatlık ücretinin davacı taraftan alınarak davalıya verilmesine, 7-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa iadesine, 8-Karar kesinleştiğinde İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının merciine iadesine,9-Karar kesinleştiğinde İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının merciine iadesine,10-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak;a-Davacı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,b-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 162,10 TL, posta ve tebligat gideri 66,50 TL olmak üzere toplam 228,60 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a. maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.11/05/2023