T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/43
KARAR NO: 2024/462
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/09/2020
NUMARASI: 2020/302 Esas - 2020/466 Karar
DAVA: Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 27/03/2024
Taraflar arasındaki Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı şirketin hukuka ve hakkaniyete açıkça aykırı olarak 22/07/2020 tarihli olağanüstü genel kurulda almış olduğu kararların iptaline, bahse konu kararların uygulanmasının bihakkın tedbiren durdurulmasına ve 30/11/2018 tarihinde Üsküdar ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesi ile diğer ortak ... tarafından müvekkile tüm şirket paylarına isabet eden 110.000,00 TL değerindeki paylarının devrinin tesciline, ... plakalı araçta bulunan müvekkile ait eşyaların davalı şirketten veya davalı şirket diğer ortaklarından alınarak müvekkile geri verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini; talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu edilen genel kurul ve alınan kararlar hukuka ve yasaya uygun olduğunu, genel kurulu toplantıya yasal olarak yetkili müdürle kurulu çağırdığını, iptali istenen, hisse devrinin reddine ilişkin genel kurul kararının, hukuka ve yasaya uygun olduğunu, genel kurulda oylar güncel ve gerçek pay durumuna göre kullanıldığını, davacının haklı olarak müdürlük görevinden alındığını, bu nedenlerle, genel kurul kararlarının icrasının geri bırakılması tedbir talebinin yaklaşık ispat koşuluyla dahi menfaati ispatlanamadığından reddine, bir kısım menkullerin iadesi talebi hakkında görevli asliye ticaret mahkemesi olmadığından davanın görevden eğer mahkeme objektif dava birleşmesi niteliğinde olduğu yönünde karar verilirse eksik harcın tamamlanmasına, aksi takdirde talebin usulden reddine, eksik harcın tamamlanması halinde davacının talebinin somutlaştırma yüküne aykırı olması ve genel ifadelerle ortaya koyduğu menkullerin davalı şirket tarafından el konulduğunun kanıtlanamaması nedeniyle esastan reddine, dava konusu 22/07/2020 tarihli olağanüstü genel kurulan yasada aranan hiçbir iptal sebebini barındırmadığı ve usul yasaya uygun olması nedeniyle iptal taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olması nedeniyle reddine ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "..davacının genel kurul toplantısında hazır olduğu gündeme geçilmeden önce davacının gündemin 2.maddesinin çıkarılması konulu bir dilekçeyi elden vermek istediği, bu talebin süresi içinde sunulmadığından bahisle davacının dilekçesinin işleme alınmamasına dair karar verildiği, sonrasında gündem maddelerinin tek tek oylandığı, davacının olumsuz oyu karşısında oy çokluğu ile karara bağlandığı belirlenmiştir. Genel kurulda, gündemde yer alan maddelerin oylanmasından sonra, davacının oy çokluğu ile alınan kararlara muhalefetine ilişkin herhangi bir kayda yer verilmediği, davacı tarafça da toplantı tutanağına ilave edilmek üzere ayrı bir yazılı muhalefet kaydının bulunduğu da hiç iddia ve ispat olunmamıştır. Davacı tarafça 22/07/2020 tarihli dilekçenin muhalefete ilişkin olduğu iddia edilmekle birlikte öncelikle dilekçe içeriğinin gündem maddesi değişikliğine yönelik olduğu, en önemlisi de gündem maddelerinin oylanmasından önce davacı tarafça bu dilekçenin sunulduğu, işleme alınmadığı, akabinde gündem maddelerinin oylandığı belirlenmekle içeriği itibariyle muhalefete ilişkin beyanların yer aldığı düşünülse bile karar oylaması öncesi sunulmakla peşinen yapılan muhalefet olduğu değerlendirilmiştir.Dava şartına ilişkin bu eksiklik nedeniyle genel kurul kararının iptali istemi yönünden davanın usulden reddine dair karar vermek gerekmiştir. Davacı vekilinin hisse devrinin tescili talebi yönünden genel kurul toplantısında hisse devrinin onaylanmamasına karar verilmiş olup, işbu davada da anılan genel kurul kararına yönelik iptal isteminin reddine karar verilmiş olmakla, davalı şirket ve 3.kişiler nezdinde sonuç doğurmamış hisse devrinin tescili mümkün olmadığından Mahkememizce tescile ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı vekilinin son istemi olan ... plaka sayılı araçta bulunan davacıya ait eşyaların davalı şirketten veya davalı şirket diğer ortaklarından alınarak davacıya geri verilmesi istemi yönünden ise davalının tüzel kişi olup, varsa dahi, davacıya ait eşyaları araç içinde, yedinde tuttuğunun düşünülemeyeceği, bu kapsamda eşyaların davacıya iadesi istemi yönünden de husumetinin bulunmadığı Mahkememizce değerlendirilmiş, davalı şirketin 22/07/2020 tarihli genel kurul kararının iptali istemi yönünden muhalefete ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle bu talebin usulden reddine, davacının hisse devrine ilişkin tescil talebi yönünden koşulları oluşmadığından reddine, ... plakalı araçta bulunan davacıya ait eşyaların davalı şirketten veya davalı şirket diğer ortaklarından alınarak davacıya geri verilmesi istemi yönünden davalı şirketin pasif husumeti bulunmadığından usulden reddine " karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;Mahkemenin, davalı şirketin 22/07/2020 tarihli genel kurul kararının iptali istemi yönünden muhalefete ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine ve müvekkilin hisse devrine ilişkin tescil talebi yönünden koşulları oluşmadığından reddine yönelik hükmünün eksik ve yetersiz bir inceleme ile verildiğinden işbu hükmün kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, muhalefet şerhinin karardan sonra verilebileceği gibi henüz karar alınmadan da verilebileceğini, müvekkilinin toplantı günü sunmuş olduğu dilekçesinde aslında iki adet talepte bulunmasına rağmen bu hususların toplantı tutanağına açıkça diğer ortaklar tarafından yansıtılmadığını ve mahkeme tarafından da bu durumun göz ardı edildiğini, taraflar arasında mahkeme dosyasına 23.09.2020 tarihinde sunulan beyan dilekçesinde de açıkça bildirildiği üzere birçok yargılama ve suç duyurularından kaynaklı husumet bulunduğundan müvekkilinin toplantı sırasında da baskı altına alındığını, 30.11.2018 tarihinde Üsküdar ...Noterliğinin ... yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesi ile ..., tüm şirket paylarına isabet eden 110.000 TL değerindeki davalı şirket paylarını müvekkiline devrettiğini, bu tarih itibariyle davalı şirket ortaklık yapısı, müvekkilinin 333.000 TL'ye, ...'ın ise 167.000 TL'ye isabet eder paylar şeklinde vukuu bulduğunu, 30.11.2018 tarihinden bugüne kadar müvekkili tarafından defaatle bildirilmesine rağmen davalı şirket karar defterine işbu devrin gerçekleştiğinin yazılması karar defterini yedinde bulunduran diğer ortak ... tarafından engellemeler yapılmak suretiyle işbu devir üçüncü kişilere tescil ve ilan olunamadığı gibi devre onay verilmesi maksadıyla genel kurul toplanmasının da önüne geçildiğini, bununla birlikte davalı şirket ortaklık yapısında herhangi bir ilişkisi bulunmamasına rağmen ... ve olağanüstü genel kurul toplamaya ilişkin kanuni pay sayısına sahip bulunmayan ...'ın bahse konu pay devri hiç yapılmamışcasına bir araya gelerek müdürler kurulu kararı ihdas ettiklerini, müvekkilinin müdürlük sıfatının düşürülmesi ve bahse konu pay devrinin onaylanmaması amaçlı toplantı gündeminden anlaşılacak hususları görüşme kararı aldıklarını, mahkemenin müvekkili hakkında ayrıca anılan genel kurulda müdürlük yetkisinin kabul anlamına gelmemekle birlikte şirketi borçlandırdığı yönünde haksız ve mesnetsiz ithamlarla sonlandırılmasına ilişkin itirazlarına dair inceleme dahi yapmadan davanın reddine karar verdiğini, müvekkilinin, bahse konu genel kurul tarihine kadar diğer ortaklarla birlikte davalı şirketi temsile ve ilzama yetkili müdürü olup, TTK'nın müdürlere ilişkin hükümlerinin gereği olarak davalı şirketi temsil etmiş yapılan tüm işlemlerle ilgili diğer ortakların da onayının alındığını, mahkemenin, davalı şirketin 22/07/2020 tarihli genel kurul kararının iptali istemi yönünden muhalefete ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine ve müvekkilin hisse devrine ilişkin tescil talebi yönünden koşulları oluşmadığından reddine yönelik kararlara ilişkin istinaf başvurularının kabulüne, işbu kararların istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, davalı şirketin hukuka ve hakkaniyete açıkça aykırı olarak 22.07.2020 tarihli olağanüstü genel kurulda alınan kararların iptaline, 30.11.2018 tarihinde Üsküdar ....Noterliğinin ... yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesi ile diğer ortak ... tarafından müvekkiline tüm şirket paylarına isabet eden 110.000 TL değerindeki paylarının devrinin tesciline, yargılama gideri ve ücret-i vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, davalı şirketin 22.07.2020 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararların iptali, 30/11/2018 tarihli Üsküdar .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesinin tescili, ... plakalı araçta bulunan eşyaların davalı şirketten veya davalı şirket diğer ortaklarından alınarak geri verilmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda açıklanan gerekçelerle, davalı şirketin 22/07/2020 tarihli genel kurul kararının iptali isteminin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davacının hisse devrine ilişkin tescil talebi yönünden koşulları oluşmadığından reddine, ... plakalı araçta bulunan davacıya ait eşyaların davalı şirketten veya davalı şirket diğer ortaklarından alınarak davacıya geri verilmesi istemi yönünden davalı şirketin pasif husumeti bulunmadığından usulden reddine karar verilmiş; bu karara karşı davacı vekili tarafından yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinafa konu uyuşmazlık temelde, genel kurul kararı iptal şartları ile hisse devrine ilişkin tescil şartlarının oluşup olmadığı noktasındadır.Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) "kanunun anonim şirket genel kurul kararlarının butlanına ve iptaline ilişkin hükümlerinin, kıyas yoluyla limited şirketlere de uygulanacağı"na ilişkin 662. maddesi atfıyla TTK'nun 445.maddesinde toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten kişilerin, kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabileceği düzenlenmiştir. TTK'nın 447. Maddesine göre de genel kurulun, özellikle (...) pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını, kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlandıran,(...) kararlarının batıl olduğu hüküm altına alınmıştır. Davaya konu genel kurul kararlarında ise anılan madde kapsamında alınmış herhangi bir karar bulunmamaktadır. Bunun dışında başkaca bir butlan sebebinin bulunduğu da iddia ve ispat edilmiş değildir. Davanın, iptal davası için aranan üç aylık hak düşürücü süre içinde 05/08/2020 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. TTK'nın 446. maddesindeki yasal düzenleme ile yerleşmiş Yargıtay içtihadı uyarınca, toplantıda hazır bulunup karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirten pay sahibinin iptal davası açma hakkı vardır. Diğer bir deyişle, olaya uygulanması gereken TTK'nın 446. maddesi genel kurul kararlarının iptalinin şartlarını ve usulünü düzenlemiş olup, anılan maddede toplantıda hazır bulunup karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirten pay sahibinin iptal davası açabileceği belirtilmiş olup, bu husus dava şartıdır. Ayrıca bir karara muhalefet olunması ve muhalefetin tutanağa geçirilmesi yolundaki dava şartının gerçekleşebilmesi için muhalefetin alınan karardan sonra tutanağa geçirilmesi gerekmedir. Bu görüş, karara peşinen muhalefet olmaz şeklinde açıklanabilir (Bkz. Yargıtay 11. HD, 08.12.2015 tarih, 2014/18887; 2015/13122 E.K sayılı ilamı) Davacı tarafından davalı şirkete hitaben yazılan 21/07/2020 tarihli dilekçede 30.11.2018 tarihli Üsküdar ...Noterliğinin ... yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesi ile ...'ın tüm şirket paylarına isabet eden 110.000 TL değerindeki payların devrine 22.07.2020 tarihinde toplanacak olan olağanüstü ortaklar genel kurulunda onay verilmesi gerektiği belirtilerek davacının da içinde bulunduğu bir ortaklar kurulu kararı alınmadan davacının müdürlük yetkisinin görüşülmesine dair gündem maddesine ihtirazı kayıt bildirmekle birlikte bu hususun gündemden çıkarılmasının talep edildiği , TTK'nın 411.maddesi gereği noter aracılığıyla genel kurula çağrı ilanının Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanmasına ilişkin ilan ücretinin yatırılması tarihinden önce dilekçenin genel kurula ulaşmadığı gerekçesiyle davaya konu genel kurul toplantısında gündemin görüşülmesine geçilmeden önce dilekçenin işleme alınması talebinin oy çokluğu ile reddine karar verildiği görülmüştür. Davalı şirketin 22/07/2020 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantı tutanağının incelenmesinde 1. maddenin toplantı başkanlığı ve yazmanlık seçimi ile olağanüstü genel kurul tutanaklarının imzalanması için başkanlık divanına yetki verilmesine, 2.maddenin Üsküdar ... Noterliği ... yevmiye no. ile 30.11.2018 tarih ... ile ... arasında yapılmış olan hisse devrinin TTK 595. maddesi uyarınca şirket genel kurulunun (Ortaklar Kurulu) onaylanmayarak reddedilmesine, devamla Üsküdar ... Noterliği ... Yevmiye 01.07.2020 tarih ... ve ... arasında yapılmış olan hisse devrinin kabul edilmesine, 3. maddenin şirket müdürü ve münferiden imza yetkilisi ...'ın müdürlük görevinin ve imza yetkisinin sona erdirilmesine ilişkin olduğu, kararların 223.000 oya karşılık 277.000 oyla alındığı, genel kurul toplantı tutanağında davacının muhalefet beyanının bulunmadığı anlaşılmıştır.Somut olayda davacının genel kurul toplantısından bir gün önce hazırladığı dilekçenin üzerinde "22.07.2020 tarihinde 11.30 da ... tarafından teslim alındı"ğı yazılı ise de söz konusu dilekçede davacının açıkça "...görüşüleceğine dair gündem maddesine itirazlarının.." ibarelerini kullandığı, bu dilekçede yer alan ifadelerin oylama yapılmadan ve karar alınmadan öncesine ilişkin beyanlar olduğu, davacının genel kuruda karar alınmasından sonra karara muhalif kaldığına dair beyanın tutanağa geçirilmediği gibi toplantı sırasında veya toplantının sonunda muhalefet beyanının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda genel kurul kararlarının iptali istemi yönünden dava şartının gerçekleşmediği gözetildiğinde mahkemece davalı şirketin 22/07/2020 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların iptali isteminin usulden reddine karar verilmesi isabetli olmuştur. Bu nedenle davacının bu yönlere ilişkin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Diğer yandan pay devrinin yapıldığı tarihte 6102 sayılı TTK yürürlüktedir. 6102 sayılı TTK da limited şirket pay devri, esas sermaye payının geçişi hâlleri/ devir başlıklı 595.maddesinde düzenlenmiştir. Anılan maddede "(1) Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır. Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri; rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus, önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşullara da belirtilir. (2) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Devir bu onayla geçerli olur.(3) Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse, ortaklar genel kurulu sebep göstermeksizin onayı reddedebilir.(4) Şirket sözleşmesiyle sermaye payının devri yasaklanabilir. (5) Şirket sözleşmesi devri yasaklamış veya genel kurul onay vermeyi reddetmişse, ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklı kalır.(6) Şirket sözleşmesinde ek ödeme veya yan edim yükümlülükleri öngörüldüğü takdirde, devralanın ödeme gücü şüpheli görüldüğü için ondan istenen teminat verilmemişse, genel kurul şirket sözleşmesinde hüküm bulunmasa bile, onayı reddedebilir.(7) Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onayı vermiş sayılır." denilmiştir. TTK'nın olağan karar alma başlıklı 620. Maddesinde kanun veya şirket sözleşmesinde aksi öngörülmediği takdirde, seçim kararları dâhil, tüm genel kurul kararlarının, toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğu ile alınacağı belirtilmiştir.Somut olayda, davaya konu pay devri, noterden düzenleme şeklinde yapılmıştır. Pay devir sözleşmesinde yasanın aradığı yazılılık ve imzaların noterce onanması koşulu gerçekleşmiş ise de davalı şirketin 22/07/2020 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan 2 nolu karar ile dava konusu hisse devrinin onaylanması isteği oyçokluğuyla reddedilmiştir. Her ne kadar davacı, 30.11.2018 tarihinden sonra davalı şirket karar defterine devrin gerçekleştiğinin yazılması isteğini diğer ortaklara karşı dile getirdiğini belirtmiş ise de 21/07/2020 tarihli dilekçe haricinde davalı şirkete başvuru yaptığı yönünde herhangi bir delil sunmadığından TTK'nın 595/7.maddesi gereği davalı şirket devre onay vermiş de sayılamaz.Buna göre TTK'nun 595.maddesinde belirtilen usule uygun olarak gerçekleşmiş geçerli bir hisse devri bulunmadığı anlaşılmakla mahkemece davacının hisse devrine ilişkin tescil talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.Bu nedenle davacının bu yönlere ilişkin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Her ne kadar davacı, istinaf dilekçesinde "devrin gerçekleştiğinin yazılması karar defterini yedinde bulunduran diğer ortak ... tarafından engellemeler yapılmak suretiyle işbu devir üçüncü kişilere tescil ve ilan olunamadığı gibi devre onay verilmesi maksadıyla genel kurul toplanmasının da önüne geçildiğini, İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/215E. Sayılı dava dosyasında müvekkil tarafından ikame edilen karşı davada da diğer ortak ...'ın bahse konu menfi davranışlarının dava konusu edildiğini, İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/215 Esas sayılı dosyasının yargılama açısından önem arz ettiğinden celbini talep ettiğini" beyan etmiş ise de ilk defa istinaf aşamasında ileri sürülen bu iddianın ve ilgili dosyanın HMK'nın 357. Maddesindeki düzenleme karşısında incelenmesi mümkün değildir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 27/03/2024