T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/148
KARAR NO: 2024/440
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEME: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/09/2020
NUMARASI: 2018/345 Esas - 2020/406 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/03/2024
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili Küçükçekmece 4.Asliye Hukuk Mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin uzun yıllardır “...” üretimi ve satımı işiyle iştigal etmekte olduğunu ve davalı şirkete yağ satımı yapmış olduğunu, davacı şirket ile davalı şirket arasında bu satışa dayalı ticari ilişki nedeniyle davacı şirketin davalı şirketten alacağı mevcut olduğunu, işbu alacak sebebiyle İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası ile icra takibine başlanmış olduğunu, davalı-Borçlu şirketin başlatılan icra takibi ile ilgili olarak ödeme yapmamış olduğunu ve borç tutarının 54.866,86 TL'sini kabul etmiş olduğunu, bakiye kalan kısma, yetkiye ve bu kısma ilişkin faiz dahil her türlü fer1 iye haksız olarak itiraz etmiş olduğunu, yetki itirazı neticesinde dosyanın yetkili icra dairesi olan Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'ne tevzi edilerek ... Esas ile kayıt edilmiş olduğunu, ödeme emrinin davalı -borçlu şirkete tekrar tebliğ edilmiş olduğunu davalı-borçlu şirketin bu kez borcun 88.776,35.-TL'sini kabul etmiş olduğunu, 142.664,04.-TL borç tutan ferileri bakımından itiraz etmiş olduğunu ve itiraz edilen kısım için takibin durmuş olduğunu, davalı-borçlu İzmir'den gönderilen ödeme emrini tebliğ aldıktan sonra takibe itirazının yanında Bakırköy ... Noterliği 09.11.2017 tarih ... Y.nolu ihtarname ile taraflar arasında bir tedarikçi sözleşmesi olduğunu ve bu sözleşmeyi fesih etmiş olduklarını bu sözleşmeye göre malların iade alınmasını istemiş olduğunu, davacı şirket satış birimince mail ile iddia edildiği gibi bir anlaşma olmadığı ancak 6 aylık bir sürede ödemelerinin düzenli yapılmamış olduğunu ödenmemiş borcu biriktiğini ve durumun hukuka intikal ettiğini davalıya aktarılmış olduğunu ve mal iadesininde bir tahsilat olduğunu, markalarının icra depolarına düşmesinden daha iyi olduğu düşüncesi ile mal iadesi talebinin kabul edilmiş olduğunun davalıya bildirilmiş olduğunu, Davalı-borçlu şirketin İcra Müdürlüğü’ne itiraz etmediği kısım ile ilgili olarak 11.12.2017 tarihinde 10.118,18.-TL ve 91.000,00.-TL iki ayrı ödeme yapmış olduğunu, davalı-borçlu şirketin ödeme yerine mal iadesi yapmasının kabul görmüş olduğunu ve davacı şirketin markasını taşıyan tüm malların iade alınmış olduğu ve düzenlenen faturaların muhasebece kayıtlarının yapılmış olduğunu, bu iadelerin davalı-borçlu şirketin takip borcunu karşılamaya yeterli gelmemiş olduğunu, kendisinden ödeme yapmasuıın istenmiş olduğunu, ancak davalı-borçlu şirketin kötü niyetle raf bedeli, aktivasyon bedeli gibi açıklamalarla faturalar kesip göndermiş olduğunu, bu faturaların iade edilmiş olmasına rağmen tekrar gönderilmeye devam edilmiş olduğunu, nihayetinde noterden bir ihtarname keşide edilmiş olduğunu, sebepsiz ve mesnetsiz bu fatura kesimine bir son verilmesinin davalı-borçlu şirkete hatırlatılmış olduğunu, davalı-borçlu şirket itiraz dilekçesinde vadesi gelmeyen alacaklardan bahsetmişse de tüm alacaklarının muaccel olduğunu, takip tarihi itibari ile davalı-borçlu şirketin cari hesabının 231.440,39.-TL borçlu olduğunu, 30.06.2017 tarihinde yapılan mutabakat yazısı ile borcun 267.307,86.-TL.’sini, 31.07.2017 tarihinde yapılan mutabakat yazısı ile 266.08221- TL’sini ve 31.12.2017 tarihinde yapılan mutabakat yazısı ile 30.317,5 2. -Tl. sini kabul ederek d avali tarafın davacı şirkete borçlu olduğunu ve cari hesap kayıtlarının doğru ve uyumlu olduğunu imzaları ile kabul etmiş olduğunu, Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin bakiye borç miktarı üzerinden devamına, davalı-borçlu aleyhine haksız itiraz nedeniyle itiraz edilen kısım olan 142.664,04.-11. üzerinden hesaplanacak “%20'den aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatına hükmedilmesine, dava vekalet ücretinin ve yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket yetkilisi ... ile davalı şirket arasında ... cari no ile 01.01.2017 tarihli tedarikçi satış sözleşmesinin akdedilmiş olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin bu sözleşme kapsamında yürütülmüş olduğunu, davalı şirketin kurumsal bir firma olduğunu ve tüm tedarikçi firmaları ile tedarikçi satış sözleşmesi akdetmekte olduğunu, davacı-alacaklı şirketçe sözleşme hükümlerine aykırı hareket edilmesinden ve davalı şirketçe görülen luzüm üzerine işbu sözleşmenin Bakırköy ... Noterliğince düzenlenen ... yevmiye nolu ihtarname ile feshedilmiş olduğunu ve alacaklı tarafa tebliğ edilmiş olduğunu, sözleşme hükümleri gereğince, sözleşmenin herhangi bir sebeple feshedilmiş olması halinde; tüm sözleşme süresi boyunca uygulanması gereken, anlaşmada ve aktivite takviminde yer alan tüm hak ve alacakların hesaplanarak alacaklı şirkete faturalandırılması gerektiği ve alacaklı şirketin, davalı şirketin stoklarında bulunan tüm ürünleri iade alması gerektiği ve daha sonra davalı şirketten bir alacağı kalması halinde hesap mutabakatı yapılması gerektiği hususların yer almış olduğunu, taraflar arasındaki 01.01.2017 tarihli sözleşme gereğince iade bedelleri, aktivite bedelleri ve vadesi gelmeyen borçların alacak tutarından dışlanması gerektiği, bu dışlanma işlemi akabinde ve davalı şirket tarafından icra dosyasına yapılan 101.118.18. -TL tutarındaki ödeme de dikkate alındığında davalı şirketin alacaklı tarafa herhangi bir borcu kalmamış olduğunu, İcra takibine konu alacağın likit olmayıp icra inkar tazminatına konu olmadığını, davacının dava dilekçesinde ne miktarda alacaklı olduğunu belirtmemiş olduğunu bu hususun dahi davacının davalıdan alacaklı olmadığının göstergesi olduğunu, bu sebeple davacının haksız icra inkar tazminat taleplerinin reddi gerektiğini, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "... Taraflar arasında ticari bir ilişkinin mcvcut olduğu, Taraf ticari defterlerinin HMK 222/ 2 maddesine göre delil teşkil ettiği her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarına göre dava tarihinde; davalının, davacıya 30.317,53.-TL borcunun olduğu, 19.01.2018 tarihinde davacının davalıya hesap mutabakat formu düzenlediği bu formda 31.12.2017 tarihinde davalıdan 30.317,54.-TL alacaklı olduklarını bildirdikleri, davacının kaşe ve imzasıyla bunu tasdik ettiği, davalının bu tarihten itibaren davacıya 43.776,24.-TL fatura (aktivasyon ve katılım bedeli adı altında) düzenlediği, davacının hesabına borç kaydettiği, daha sonra ters kayıt işlemi yaparak işlemi iptal ettiği, daha sonra tekrar 43.776,24.-TL borç kaydı girdiği, kendi hesaplarına göre davacıdan 29.06.2018 tarihinde 13.458,72.-TL alacağa geçtiği, ancak davacının bu faturaları kabul etmediği, mahkemece davacının haklı olduğunun tespiti halinde davacının davalıdan 30.317,54.-TL alacağı olduğu, davalı tarafından düzenlenen ancak davacının hesap ve kayıtlarına almadığı aktivasyon ve katılım bedelinin sözleşme hükümlerine uygun olduğunun tespiti halinde davacının davalıya 13.458,72.-TL borcu olacağı sonucuna ulaşıldığı açıklanmış, bilirkişi raporunda açıklandığı üzere taraflar arasındaki mevcut ticari ilişkiden kaynaklanan 30.317,54 TL davalının davacıya borçlu olduğu, 19/01/2018 tarihli mutabakat formuna göre 31/12/2017 tarihinde davalıdan bu miktar davacının alacaklı olduğu, davalının bu tarihten sonra davacıya 43.776,24 TL aktivasyon ve katılım bedeli faturası düzenlenip davacının hesabına borç kaydetmiş ise de, davalının daha sonra bu işlemi iptal edip bu miktarı borç kaydı olarak girdiği, davalının hesabına göre 29/06/2018 tarihinde davacıdan 13.458,72 TL alacaklı olduğu, ancak davacının bu faturaları kabul etmediği, davacının davalı aleyhine 29/11/2017 tarihinde takip yaptığı, davalının takibe kısmi itirazda bulunduğu, takibin durmuş olduğu, davalının 142.664,04 TL borca itiraz ettiği, ancak dava tarihine kadar davacıya ödemelerde bulunduğu ve 30.317,54 TL davacının alacaklı kaldığı subut bulduğundan, Davacı vekilinin davalı aleyhine açmış olduğu itirazın iptali davasının kabulü ile, davalı borçlunun Küçükçekmece ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin 30.317,54 TL asıl alacak üzerinden devamına" karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalının davacıdan 13.458,72 TL alacaklı olduğu sonucunun ortaya çıkacağı belirtildiğini, mahkemece aktivasyon ve katılım bedeline ilişkin 43.776,24- TL tutarlı faturanın taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine uygun olup olmadığını hiçbir şekilde değerlendirilmediğini, neden kabul edilmediği ise gerekçelendirilmediğini, dava konusu uyuşmazlığın, müvekkil şirket tarafından düzenlenen aktivasyon ve katılım bedeline ilişkin 43.776,24 TL tutarlı faturanın taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine uygun olup olmadığı hususuna ilişkin olduğu açık olduğunu fakat mahkeme bu hususu irdelemediğini, taraflar arasında akdedilen tedarikçi satış sözleşmesinde anlaşmanın sona ermesi halinde tüm sözleşme süresi boyunca uygulanması gereken, anlaşmada ve aktivite takviminde yer alan tüm hak ve alacakların hesaplanarak satıcıya faturalandırılacağı açıkça belirtildiğini, davacı şirketçe halihazırda kabul edilmeyen ihtilaf konusu fatura içeriği ile aynı mahiyetteki aktivite-katılım bedeli faturaları taraflar arasındaki cari hesap ilişkisi süresince daha önce pek çok kez davacı tarafından kabul edilip kayıtlara işlenerek bedelleri mahsup edildiğini, davacı taraf, müvekkil şirket tarafından sözleşmeye uyarınca düzenlenen faturayı kabul etmemek için, taraflar arasında bir sözleşme olmadığını iddia etse de bu iddiasının tamamen gerçek dışı olduğu aşikar olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme, defalarca mahkeme dosyasına sunulduğunu, mahkemece her ne kadar aleyhimize icra inkar tazminatına hükmedilmiş ise de; aksine müvekkil şirketin davacıdan alacaklı olduğu, taraflar arasındaki alacak ve borçların likit olmadığı ve davacının sözleşme hükümlerine aykırlık teşkil eder şekilde aktivite bedellerinin faturalandırılmasına fırsat vermeksizin icra takibi başlattığı dikkate alındığında davacının icra inkar tazminatına hak kazanmadığı aksine kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiği aşikar olduğunu, sözleşme hükümleri gereği öncelikle, sözleşmenin herhangi bir sebeple feshedilmiş olması halinde; tüm sözleşme süresi boyunca uygulanması gereken, anlaşmada ve aktivite takviminde yer alan tüm hak ve alacakların hesaplanarak alacaklı şirkete faturalandırılması gerektiği ve alacaklı şirketin, müvekkil şirket stoklarında bulunan tüm ürünleri iade alması gerektiği ve daha sonra müvekkil şirketten bir alacağı kalması halinde hesap mutabakatı yapılması gerektiği hususlarının mevcudiyeti tartışmasız olduğunu, bu minvalde icra takibine konu meblağ likit olmayıp; sözleşme hükümlerinin yorumlanması ve uygulanmasına göre belirlenecek bir alacak-borç ve icra inkar tazminatına konu olmadığını, zira davacı dahi dava dilekçesinde ne miktarda alacaklı olduğunu belirtemediğini, alacaklı taraf her ne kadar başlangıçta 231.440,39 TL alacaklı olduğunu iddia etmiş ise de; sözleşmenin feshi sebebi ile gerçekleştirilmesi gereken iadelere ilişkin bedeli ve vadesi gelmeyen borçları dışlamadan ve aktivite bedellerini dikkate almaksızın haksız olarak fazlaca alacak talebinde bulunmuş olup, sonradan bu talep tutarını düşürdüğünü, kaldı ki müvekkil şirketçe de haksız ve dayanaksız şekilde başlatılan takiplerin tamamına itiraz edilmediğini, borçlu olunan kısım ödenmiş, bakiye kısımlar için ise fatura süreçlerinin tamamlanması ve de vadelerin gelmesi beklenildiğini, aktivite bedeli ve iadeye ilişkin sözleşme hükümlerini dikkate almaksızın ve vadesi gelmemiş borçları talep etmek sureti ile haksız şekilde icra takibi başlatan davacı taraf kötü niyetli olup; davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerekirken, müvekkil aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi tamamen haksız olduğunu, tüm bu sair sebeplerle davalı müvekkil, davacı taraftan sözleşme gereği aktivite ve katılım bedellerine karşılık olarak kesilen 43.776,24 TL'lik fatura gereği 13.458,72 TL alacaklı konumunda olduğundan mahkemece hükmü tamamen haksız ve hukuka aykırı olup; istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE :Dava; ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan (açık hesap) alacağın istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ile davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; davalının davacı adına düzenlediği aktivasyon bedeli açıklamalı olup davacı tarafça iade edilen fatura bedellerinin davacı alacağından düşülmesinin gerekip gerekmediği noktasındadır.Davacı alacaklı tarafından, davalı hakkında, İzmir .... İcra müdürlüğünün ... E. dosyası ile 01/11/2017 tarihinde "01/11/2017 tarih, 231.440,39 TL bedelli 1 adet cari hesap " borcun sebebi gösterilerek 231.440,39 TL alacağın tahsili istemiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlunun borca kısmi itirazı ile birlikte yetki itirazında bulunduğu, dosyanın gönderildiği Küçükçekmece .... İcra müdürlüğünün ... E. Dosyası ile borçluya gönderilen ödeme emri üzerine borcun 142,664,04 TL'lik kısmına itiraz edilip 88.776,35 TL kısmının kabul edildiği, itirazın iptali davası açılmadan önce kısmi ödemeler yapıldığı, eldeki davanın 21/02/2018 tarihinde 30.317,52 TL bakiye alacak kaldığı iddiasıyla açıldığı görülmektedir. Tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu dosyaya kazandırılan bilirkişi raporlarına göre; davalının davacıya düzenlediği 6 adet toplam bedeli 43.776,24 TL tutarlı faturalar dışında defter kayıtlarının birebir uyumlu olduğu, taraflar arasındaki mutabakatsızlık sebebi olan 6 adet faturanın temel fatura senaryosuna göre düzenlendiği, davalı tarafça düzenlenmesi üzerine davacı tarafça süresinde itiraz edilerek iade edildiği, bu şekilde taraflar arasıda bir kaç defa aynı faturaların iade olarak düzenlemiş olduğu görülmektedir. Davalının dayandığı bu faturalar davacı defterleride kayıtlı değildir. Davalı taraf bu faturaların taraflar arasında düzenlenen 2017 tarihli tedarikçi anlaşma formu gereği davacının sözleşme şartlarına uymaması sebebiyle sözleşmenin feshedildiği ve sözleşme hükümlerince geriye yönelik olarak davacıdan alınması gereken aktivite ve katılım bedeline ilişkin alacağı bulunduğunu bu bedellerin davacı alacağından düşülmesi ile davacının herhangi bir alacağı bulunmadığı, bilakis kendilerinin 13.458,72 TL alacaklı olduklarını savunmaktadır. Davacı taraf ise davalı ile böyle bir sözleşmeleri bulunmadığını, davacının dayandığı sözleşmede ismi bulunan firma çalışanlarının sözleşme yapmaya yetkili olmadığını, davalının düzenlediği faturaların kaynağının bulunmadığını iddia etmektedir. Taraflar arasındaki mutabakatsızlık bu faturalardan kaynaklanmaktadır. Dosyaya 19/01/2018 tarihini taşıyan ve tarafların 31/12/2017 tarihi itibarıyla 30,317,52 TL alacak miktarı için mutabık olunduğuna ilişkin yazışma örneğinin sunulduğu, görülmektedir. Her ne kadar davalı tarafça dava tarihinden sonra 11/04/2018 de davacıya hitaben 13.458,72 TL kendilerinin alacaklı olduğna dair mutabakat yazısı gönderilmiş ise de davacı tarafça bu yazıya "mutabık değiliz" kaydı düşülerek davalıya gönderildiği belirlenmiştir. Somut olayda Davalı tarafın mutabakatsızlığa dayanak yaptığı faturaların taraflar arasında sağlanan mutabakat öncesi düzenlendiği, davacı tarafça bu faturaların iade edildiği, taraflar arasındaki 19/01/2018 tarihli mutabakat ile davacının takip miktarı kadar alacağı olduğu yönünde taraflar arasında mutabakat oluştuğu anlaşılmaktadır. Davalı tarafın mutabakat yapıldıktan sonra aynı faturaların yeniden düzenleyip alacak iddiasında bulunması mümkün değildir. Ayrıca davalı tarafça dava öncesi yada davaya cevap süresi içinde usulünce takas definde bulunulmadığı gibi davacıdan olan alacak iddiasına ilişkin açılmış bir karşı dava da bulunmamaktadır. Bu durumda ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gibi alacak likit itiraz haksız olmakla davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesinde de bir isabetsizlik yoktur. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davalı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 517,74 TL harcın, alınması gerekli olan 2.070,99 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.553,25 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 26/03/2024