T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/833
KARAR NO: 2024/895
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/01/2024
NUMARASI: 2024/103 D.iş - 2024/115 Karar
DAVA: İhtiyati Haciz (Finans)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 06/06/2024
Taraflar arasında görülen değişik iş neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
TALEP: İhtiyati hacze itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle; İİK md. 265’te ihtiyati haciz kararına itiraz sebepleri sayılmış olduğunu, uyulması zorunlu bu sebepler şekli ve tahdidi olduğunu, aleyhine ihtiyati haciz istenen müvekkillerinin yerleşim yeri “... Mah. ... Cad. No:... Şişli İstanbul” adresi olmadığını, müvekkillerinin KKTC’de yerleşik kişiler olduğunu, müvekkili aleyhine Tesis Edilen İhtiyati Haciz Kararı’nın İİK md. 257’de Sayılan İhtiyati Haciz Şartları Bulunmadığını, Müvekkilleri, haricen öğrendikleri ihtiyati haciz kararıyla telafisi imkansız maddi ve manevi zarara uğradıklarını, ihtiyati haciz talep eden Banka’nın dayanak gösterdiği, genel kredi sözleşmesi ve ihtarnamenin de ne olduğu konusunu da anlamakta güçlük çektiklerini, müvekkilleri açısından dayanak gösterilen “genel kredi sözleşmeleri ve ihtarnameler” ifadesi son derece muğlak olduğunu, ihtiyati haciz şartları da oluşmadığını, İİK md. 258 uyarınca alacaklının alacağını ve ihtiyati haciz sebeplerinin varlığı hakkında Mahkemeye kanaat verecek deliller göstermesi gerektiğini, Biri 82 diğeri 89 yaşında, KKTC’de yerleşik müvekkilleri yönünden hangi delillere dayanılarak ne sebeple ihtiyati haciz kararı verildiğine dair kararda hiçbir gerekçe ve açıklık bulunmadığını, İhtiyati Haciz Kararı bu yönden de yasaya ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini, kaldırılması gerektiğini, talepte bulunan Banka’nın bu tutarda bir krediyi rehinle temin etmemiş olması hayatın olağan akışına ve bankacılık teamüllerine aykırı olduğunu, müvekkilleri söz konusu muğlak bir ifadeyle dayanak gösterilmiş “genel kredi sözleşmeleri ve ihtarnamelere” ilişkin hiçbir bilgi sahibi olmadıklarını, bu konuya ilişkin her türlü beyanda bulunmak hakkımız saklı kalmak kaydıyla, bu hususa da itirazlarını sunduklarını, ihtiyati haciz kararına itirazlarının kabulü ile müvekkileri açısından kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: İhtiyati haciz isteyen vekili itiraza karşı cevap dilekçesinde özetle: borçlunun itirazının süresinde yapılıp yapılmadığı dilekçesinden anlaşılamadığını, bu nedenle itirazın öncelikle süre yönünden incelenmesini ve itirazın 7 günlük yasal sürede yapılmadığı takdirde itirazın süre yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, yasada ihtiyati hacze itiraz sebepleri tahdidi olarak sayıldığını, bunların dışındaki sebeplere dayanılarak ihtiyati haciz kararına itiraz edilemeyeceğini, İhtiyati hacze itiraz dilekçesinde ... ve ...'in yerleşim adreslerinin “... Mah. ... Cad. No:... Şişli İstanbul” olmadığını, yerleşim yerinin KKTC olduğunu iddia ederek yetkisiz olarak verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep ettiklerini, yetki itirazları yerinde olmadığını, ... ve ...'ın mernis adresi "... Mah. ... Yolu Cad. No:... Şişli/İSTANBUL" olup iddia edildiği gibi borçluların yerleşim adresleri KKTC olmadığını, bu husus Mahkememiz değişik iş dosyasından alınan Nüfus Kayıt Örneği ile teyit edildiğini, Borçlu vekilinin yetki itirazı yerinde olmadığnı, itirazlarının reddi gerektiğini, hukuki ve fiili dayanaktan yoksun ve İ.İ.K. 265 nci maddesindeki koşulları taşımayan ihtiyati hacze itirazların reddine, Yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin itiraz eden borçluya yükletilmesine, karar verilmesini mahkememizden talep etmiştir. itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesi tarafından ihtiyati hacze itiraz hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda 12.03.2024 tarihli ek kararı ile "...İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, bu madde de ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. HMK'nın 6. maddesinde genel yetkili mahkemenin davalının ikametgahı mahkemesi olduğu belirtilmiştir. HMK'nın 10. maddesinde de; "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir." denilmiştir. TBK'nın 89. maddesinde "Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ve sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde, bunların dışındaki bütün borçlar ise doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde ifa edilir." şeklinde düzenleme yapılmış olup İtiraz edenler Kuzey Kıbrıs da oturduklarını iddia etmişlerse de dosya kapsamına alınan mernis belgeleri ile davalıların Şişli/ İstanbul adresinde kayıtlı oldukları da görülmüş Bu kapsamda mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmakla yetki itirazının reddi gerekmiştir. İhtiyati haciz kararına itiraz eden borçlular vekili; alacağın rehinle teminat altına alındığını, çok sayıda gayrimenkulün tapu bilgilerini ve halen devam eden ipotekli takip dosyasının numarasını bildirerek ihtiyati haciz kararına itiraz etmişlerdir. Mahkememizce ihtiyati haciz kararı verilebilmesinin ön koşulu "rehinle temin edilmemiş" olma şartı olup itiraz eden vekillerinin alacağın rehinle teminat alıtına alındığına dair belge ibraz ettiği görülmüştür. İİK'nın 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmektedir. Somut olayın incelenmesinde dosya kapsamında bulunan delillerin bu aşamada yaklaşık ispat için yeterli olmadığı, davacının vadesi gelmiş bir para alacağının bulunduğuna kanaat getirilmiş olmakla beraber, ihtiyati haczin gerekli olduğuna ve Mahkememizce ihtiyati haciz kararı verilebilmesinin ön koşulu olan "rehinle temin edilmemiş" bir alacak olma şartı olup itiraz eden vekillerinin alacağın rehinle teminat alıtına alındığına dair belge ibraz ettiği görülmekle; davacı iddialarının yerinde olduğuna ilişkin yaklaşık ispat ölçüsünde kanıt bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu hususlar, yargılama içinde toplanıp incelenecek deliller ışığında yargılama sırasında ortaya çıkacaktır. Anılan durum karşısında yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmediğinden ve ayrıca değişen durumlara göre yeniden ihtiyati haciz talep edilmesi de mümkün olduğundan, mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararına yönelik itirazın kabulü gerektiği anlaşılmakla borçlular ... ve ...'ın her ne kadar yetki itirazında bulunmuş iseler de yerinde olmayan yetki itirazının reddine, itirazın kabulü ile; Mahkememizin 19/01/2024 tarihli 2024/103 D.İş esas, 2024/115 D.İş karar sayılı ihtiyati haciz kararının ... Ve ... yönünden kaldırılmasına" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle: alacak rehinle temin edilmiş olduğundan itiraz eden müteselsil kefiller hakkında ihtiyati haciz kararı verilemeyeceği karar hukuki ve fiili dayanaktan yoksun olduğunu, taleplerinin İİK 257/1 maddesindeki tüm koşulları taşıdığını, alacağın ipotekle teminat altına alındığından bahisle kefiller (itiraz eden borçlular) aleyhine ihtiyati haciz talep edilemeyeceği itirazının yerinde olmadığını, itiraz dilekçesinde belirtilen ipoteklerin, asıl borçlunun teminatı olup, itiraz eden kefillerin kefalet borcunun teminatını teşkil etmediğini, müvekkili Bankanın dava dışı firma ... Ltd.'den alacaklı olduğunu, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... ve ... ise Genel Kredi Sözleşmesini müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, dava dışı ... Ltd. Üzerindeki alacaklarının teminatını teşkil etmek üzere Kıbrıs'ta kain 13 adet taşınmaz ipotek altına alındığını, Mahkeme dosyasında mevcut olan ipotek akit tablolarında da görüleceği üzere ... ve ... işbu ipotekli taşınmazlardan hiçbirinin maliki olmadığını, dava dışı borçlunun maliki olduğu taşınmazlar üzerinde firmanın kendi borçlarına teminat olarak ipotek tesis edilmiş olup işbu ipoteklerin kefil konumunda olan ... ve ...'ın sorumluluk tutarını değiştirmediğini, işbu ihtiyati haczin dayanağının borçlular ... ve ...'ın dava dışı asıl borçlu firma borcuna müteselsil kefil olmalarından kaynaklanan kefalet sorumluluğu olduğunu, firma teminatında ipotek olsa dahi bu ipoteklerin ... ve ...'ın kefalet borcunun teminatını teşkil etmediğini, İİK’nun 45. maddesi sadece asıl borçlu hakkında “rehne müracaat zorunluluğu” getirdiğini, müteselsil kefiller hakkında bu hükmün uygulanmasının söz konusu olmadığını, Mahkemece "davacının vadesi gelmiş bir para alacağı bulunduğuna" kanaat getirilmişse de yaklaşık ispat koşulunun sağlanamadığından bahisle ... ve ... hakkında verilmiş olan ihtiyati haciz kararının kaldırılmasının alacaklı bankayı telafisi imkansız bir zarara uğratacağını, bu nedenle Mahkeme kararının kısmen kaldırılarak ... ve ... hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Talep; ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin kararın kaldırılarak ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine karar verilmesi istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince 19.01.2024 tarihinde ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, karara karşı borçlu kefiller ... Ve ... tarafından mahkemenin yetkisiz olduğu, alacağın rehinle teminat altına alınmış olduğu ve ihtiyati haciz kararında ihtiyati haczin sebebinin açıklanmadığı gerekçeleri ile itiraz edilmesi üzerine ilk derece mahkemesince duruşma açılarak yapılan inceleme sonucunda 12.03.2024 tarihli ek karar ile borçlular ... ve ...'ın yetki itirazının reddine, itirazın kabulü ile Mahkemenin 19/01/2024 tarihli 2024/103 D.İş esas, 2024/115 D.İş karar sayılı ihtiyati haciz kararının ... ve ... yönünden kaldırılmasına karar verilmiş, ihtiyati haciz kararının kaldırılması kararına karşı ihtiyati haciz isteyen vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; ihtiyati haczin şartlarının bulunup bulunmadığı noktasındadır.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257/1. Maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir. Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır. (Yargıtay 19.HD'nin 12/12/2019 Tarih, 2019/2300 E-2019/5531 K). Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 586/1. Maddesinde; Kefilin, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebileceği, ancak, bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olmasının gerektiği düzenlenmiştir. İİK'nın 45. maddesi uyarınca, ipotekle temin edilmiş alacaklar için kural olarak adi takip yoluna gidilemez. Ancak, TBK’nın 586/1. maddesi uyarınca, rehinle temin edilmiş alacak için ayrıca müteselsil kefil varsa, rehin alacaklısı müteselsil kefile karşı haciz yoluyla takip yapabilir. Bir başka ifadeyle İİK'nın 45. maddesi hükmü, müteselsil kefiller hakkında uygulanamaz. Somut olayda dosyaya ibraz edilen ipotek belgeleri incelendiğinde ipoteğe konu taşınmazlar talep dışı kredi borçlusu şirkete ve yine talep dışı başka bir şirkete ait olduğu gibi ipotek belgelerinde talebe konu kredi kefillerinin kefaletten kaynaklanan borçlarının teminatı olduğuna dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Aksine ipotek belgelerinde ipotek veren ... Ltd şirketinin asaleten ve kefaleten kullanacağı krediler için ipotek tesis edildiği belli olup, asıl borç için ipotek teminatı verilmesi müteselsil kefil hakkında ihtiyati haciz talebinde bulunulmasına engel teşkil etmez. İhtiyati haciz talep eden banka tarafından hesap kat edilerek kredi borçlusuna tebliğ edilmekle kredi borcu, ihtiyati hacze itiraz eden kefiller yönünden muaccel hale gelmiş ve ihtiyati haciz şartları gerçekleşmiştir.Açıklanan nedenlerle HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ihtiyati haciz isteyen vekilinin ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin ek karara karşı istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin 12.03.2024 tarihli ek kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulanmadığından dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle ihtiyati hacze itiraz eden ... ve ... yönünden ihtiyati hacze vaki itirazların reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu 19.01.2024 tarihli ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın kabulüne ilişkin İlk Derece Mahkemesinin 12.03.2024 tarihli ek kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,1-Borçlular ... ve ...'ın İHTİYATİ HACZE VAKİ İTİRAZLARININ REDDİNE 2-İhtiyati hacze itiraz aşamasında ihtiyati haciz talep eden tarafından yapılan posta ve tebligat gideri 30,00 TL yargılama masrafının karşı taraftan alınarak, ihtiyati haciz talep edene verilmesine, 3-İhtiyati haciz talep eden kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 5.900,00 TL vekalet ücretinin karşı taraftan alınarak ihtiyati haciz isteyene verilmesine, 4-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak;a-İhtiyati haciz talep eden vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,b-İhtiyati haciz talep eden tarafça istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 1.169,40 TL, posta ve tebligat gideri 190,00 TL olmak üzere toplam 1.359,40 TL yargılama masrafının karşı taraftan alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-f maddesi ve İİK'nın 258/3. maddeleri uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 06/06/2024