T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/912
KARAR NO: 2022/1003
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/01/2019
NUMARASI: 2016/214 Esas - 2019/14 Karar
DAVA: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 27/09/2022
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sigortalısına ait emtianın 1 nolu davalı ... A.Ş. tarafından M/V ... gemisi ile Çin'den Mersin'e taşındığını, Mersin'de konteynerlerin boşaltma işinin 2 nolu davalı ... A.Ş, tarafından, sonraki kara taşıması işinin de 3 nolu davalı ... Limited Şirketi tarafından yapıldığını, 600 adet kapı panel ambalajı, 152 adet camlı panel, 325 adet düz panel ve 477 adet kapı kanatlarının hasarlı olduğunun ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, 12.390,00 TL hasar bedelinin sigortalısına ödenerek haklarına halef olduğunu beyanla 1 ve 2 nolu davalı aleyhine başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile davanın 3 nolu davalı aleyhine alacak davası olarak görülmesini talep etmiştir. talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Tic.AŞ. vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen hasarın konteynerlerin boşaltılması sırasında veya kara taşıması sırasında meydana geldiğini, hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelmiş olması durumunda bu durumun liman tutanakları ile tespit edilmesi gerektiğini, kara taşıma firması ile müvekkilinin hiçbir ilgisinin bulunmadığını, konteynerlerin boşaltılmasının da kendi müvekkili tarafından yapılmadığını, müvekkilinin forwarding şirketi olup asıl taşımanın ... tarafından yapıldığını ve davaya dahil edilmesi gerektiğini, müvekkilinin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddi ve lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi talep etmiştir.Davalı ... AŞ. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın bir yıllık zamanaşımı süresi içinde açılmadığını, aradan geçen 2 ay süre sonra düzenlenen ekspertiz raporunun tek taraflı olarak talep edilen ve özel şirketlerce tanzim edilen rapor olduğunu, davacı ödemesinin lütuf ödemesi olduğunu, hasarın gemiye yüklenmeden önce gönderen tarafından kullanılan forkliftin bıçak darbeleri olabileceğini, müvekkilinin 4 adet konteynerden yalnızca ikisinde forklift hizmeti sağladığını, hasarın hangi konteynerlerde meydana geldiğinin belli olmadığını, mal tesliminden 10 gün kadar sonra 28.05.2015 tarihli ihtarın da sadece 3 nolu taşıyıcıya gönderildiğini ve hasarın müvekkiline ihbar edilmediğini, geçerli bir hasar tespit tutanağı da düzenlenmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetki itirazında bulunarak yetkili Mahkeme'nin Mersin Mahkemeleri olduğunu, ekspertiz raporunda hasarın liman sahasındaki yükleme esnasında ve forklift darbelerinden sert istiflemeden meydana geldiğinin tespit edildiğini, oluşan hasarın Mersin Liman İşletmeleri sorumluluğunda gerçekleştiğini, davalının kusursuz olduğunu, yükleme ve boşaltma sürecinin davalı sorumluluğunda olmadığını beyanda davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI : İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " oluşan tüm hasarların 2 nolu davalı ... A.Ş.nin sorumluluğunda meydana gelmiş olacağı kanaatinin bulunduğu, ancak fiili ekspertiz çalışmasının, Mersin limanında değil nihai varış noktası olan alıcının Ankara'daki tesislerinde yapılmış olduğundan hasara ilişkin genel ifadeler kullanılmış ve hasarın hangi konteynerin boşaltılması sırasında olduğu raporda açık bir şekilde belirtilmediği, dosyada mevcut Muayene-Numune ve Terminal Hizmetleri Talep formu incelendiğinde; sadece ... ve ... no.lu 2 adet konteyner için muayene talebinde bulunulduğu diğer 2 adet konteynerin ise açılmaksızın varış yerine teslim edilmek üzere limandan çıkmış olduğunun tespit edildiği, ancak dosyada boşaltma - yükleme sırasında yükte meydana gelmiş bir hasara dair herhangi bir hasar tutanağının bulunmadığı, bu sebeple, ekspertiz raporunda yük zararının Mersin liman sahasındaki konteyner boşaltma ve kamyona yükleme işlemleri esnasında özensiz yapılan yükleme ve elleçleme neticesinde forklift çatalının çarpması sonucu meydana geldiği yönündeki kanaatini destekleyecek bir belge bulunmadığından davalı Mersin Liman İşletmelerinin zarardan sorumlu tutulamayacağı, 1 nolu davalı ... A.Ş. yönünden, konişmentonun üzerinde bulunan "Shipper's load, count and sealed" klozundan, sigortalı emtianın içinde bulunduğu karton kolilerin, konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, sayımı, sabitlenmesi ve bilahare konteyner kapılarının mühürlenmesi işlemlerinin bizzat yükleten satıcı ... Ltd. tarafından gerçekleştirilmiş olduğunun anlaşıldığı, kapalı bir kutu görünümünde ve kapıları mühürlü olan konteynerlerin, taşıma sırasında açılması da mümkün olmadığından teslim alındığı gibi nakil ve teslim edileceği, konteynerin içerisinde bulunan yükün ne şekilde yüklendiği ve devrilmesini önlemek için gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığının, gemi kaptanı/taşıyan tarafından kontrol edilebilmesi mümkün olmadığından davalı taşıyanın zarardan sorumlu tutulamayacağı, 3 nolu davalı ... Tic. Ltd. Şti. Yönünden de dava dosyasında hasarın, limandan alıcının Ankara'da bulunan tesislerine kadar olan son karayolu taşımasını gerçekleştiren 3 nolu davalının sorumluluğunda gerçekleştiğine dair bir bilgi, belge ve tutanağa rastlanılmadığından 3 nolu davalının sorumluluğundan bahsedilemeyeceği, neticeten dosyadaki bilgi ve belgelerden hasarın hangi aşamada meydana geldiğinin tespit edilemediği, ispat yükünün davacının üzerinde olması karşısında, davacının emtianın hangi aşamada hasarlandığını da ispat etmesi gerektiği kanaatine varıldığından davacının davasının reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; konşimentoda "..." kaydının bulunduğu ve bu sebeple konteyner içi yüklemenin yükleten tarafından yapıldığı gerekçesiyle taşıyanın sorumlu olmadığı yönünde verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, kaptan, her durumda yükleme ve boşaltmaya nezaret etmekle yükümlü olup kaldı ki 1 numaralı davalı, 06.05.2015 tarihli fatura gereğince tahliyeden sorumlu olduğunu, hasarın özensiz yükleme ve elleçleme neticesinde meydana geldiği Danıştay kararı uyarınca hukuken geçerli belge niteliğini haiz ekspertiz raporu ile tespit edildiği halde bu durumu destekleyecek belge olmadığı gerekçesiyle 2 numaralı davalının sorumlu tutulamayacağı yönünde verilen kararın açıkça hukuka aykırı olup, ekspertiz raporu, sigortacılık kanunu uyarınca görev yapan tarafsız ve bağımsız eksper tarafından düzenlenmiş olup Danıştay kararı uyarınca hukuken geçerli belge niteliğini haiz ve haklı davamızı ispat için yeterli olduğunu, davayı ispatlayan ekspertiz raporundaki tespitler gözardı edilerek tutanak olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olup sigortalı emtia, alıcı firmanın Ankara'daki deposuna hasarlı olarak teslim edildiğinden davalıların tamamının oluşan zarardan sorumlu olduklarının beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :Dava, taşıma sırasında oluşan hasar bedelini sigortalısına ödeyen sigorta şirketinin, ödediği bu bedeli taşıyan taraftan rücuen tahsili istemli alacak davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, hasarın deniz/kara taşıması sırasında veya liman sahasında meydana gelip gelmediği, hasar ihbarının yapılıp yapılmadığı, davalı tarafın hasardan sorumlu olup olmadığı noktasındadır. Dava konusu taşımaya ilişkin ... numaralı Konşimento, 08/04/2015 tarihinde, davacının sigortalısı ... Ltd. Şti.'nin .... Ltd.'den ithal ettiği MDF panel emtiasının, ...- ...- ...-... ve ... no.lu konteynerler ile Ningbo/Çin limanından Mersin limanına Mayssan isimli gemiyle taşınmasına ilişkin olarak, taşıyıcı sıfatıyla ... Ltd. tarafından düzenlenmiş ve bu konşimentoda ... Tic. A.Ş. Forwarding Agent olarak gösterilmiştir. Konişmento üzerinde " ..." klozu bulunmaktadır.Aynı taşımaya ilişkin CNNB0742303 numaralı konşimento ise, 08/04/2015 tarihinde, göndereni ... Ltd., alıcısı ... Tic. A.Ş. olarak, taşıyan sıfatı ile ... tarafından düzenlenmiştir. Konişmento üzerinde " CY/CY = container yard to container yard" klozu bulunmaktadır.Davalı ... A.Ş. 06/05/2015 tarihinde davacının sigortalısı ... Ltd. Şti.'nin hakkında ithalat navlun ücreti açıklaması ile 3900,00 Euro bedelli faturayı düzenlemiştir.İç(kara) taşımaya ilişkin olarak 28/05/2015 tarihli ihtarname kara taşımasını gerçekleştiren davalı ... Limited Şirketi'ne gönderilmiştir.Davaya konu taşımalar davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanmış olup, hasar ihbarında bulunulması üzerine, ekspertiz raporu alınmış ve tespit edilen hasar bedeli 12.890,00 TL olarak 22/07/2015 tarihinde sigortalıya ödenmiştir. Ayrıca 13/07/2015 tarihli ibraname ile sigortalısın haklarını temlik almıştır. Davacı tarafça, taşıma sırasında hasarlanan emtia nedeniyle sigortalısına ödediği tutarın rücuen tahsili eldeki dava açılmıştır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 1178/2. maddesine göre; taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur. TTK'nın 1185/1,4. maddesine göre, zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır, ancak zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. Buna karşın eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir.Davaya konu taşımaya ilişkin oluşan hasar ile ilgili olarak herhangi bir hasar tutanağı bulunmamaktadır. Sadece davalı ... Limited Şirketi'ne 28/05/2015 tarihli ihtarname çekilmiştir. Ancak iç taşımanın davalı .... A.Ş.'nin sorumluluğunda yapıldığına ilişkin bir herhangi bir ispat bulunmamaktadır.Bu nedenle kara taşımasını gerçekleştiren tarafa çekilen ihtarın deniz taşıması bakımından ihbar/bildirim olarak kabulü mümkün değildir. Bu halde davacının, deniz taşıması bakımından zararın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiğini ispat etmesi gerekir. Yaptırılan ekspertiz çalışmasında, hasarın sebebi olarak Mersin Limanındaki boşaltma ve yükleme işlemleri sırasında hasar aldığı belirtilmiştir. Ancak ekspertiz raporunda bu tespitin sigortalı beyanına dayalı olduğu belirtilmiş ve kıymetlerin Ankara'da boşaltma işlemleri sırasında fotoğraflandığı ifade edilmiştir. Dosyada mevcut Muayene-Numune ve Terminal Hizmetleri Talep formuna göre ... ve ... nolu konteyner için muayene talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Ekspertiz raporunda muayene talebinde bulunulan konteynerdeki emtianın hasarlı olduğuna ilişkin bir tespitte bulunmamaktadır. Konişmento üzerinde Shipper's load & count & seal klozu yeralmakta olup buna göre taşımaya konu emtianın konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, sayımı, sabitlenmesi ve bilahare konteyner kapılarının mühürlenmesi işlemlerinin bizzat yükleten satıcı firma tarafından gerçekleştirilmiştir. CY/CY (container yard to container yard) klozuna göre ise taşıyan sadece yükleme limandaki konteyner sahasından tahliye limanındaki konteynır sahasına kadar olan taşımadan sorumludur. Bu hususlar nazara alındığında eksper raporu hasarın deniz taşıması veya liman sahasında meydana geldiğini ispata elverişli değildir. Kaldı ki konteyner gönderici tarafından yüklenmiş olup, taşıyıcının konteyner yüklemesine nezaret etmesi beklenemez. Deniz taşıması bakımından ispat yükü üzerinde olan davacı tarafından, zararın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiğini veya liman sahasında meydana geldiğini ispata yarar başkaca bir delil de dosyada mevcut değildir. Davacının dayandığı eksper raporu sigortalının beyanına göre ve onun tesislerinde yapılan tespitlere göre hazırlanmış olması nedeniyle, bahsi geçen ekspertiz raporu davacının iddialarını ispata elverişli değildir.Davaya konu taşımaya ilişkin olarak tespit edilen hasarla ilgili, deniz taşıması bakımından taşıyıcı tarafa süresinde yapılmış bir ihbar bulunmadığından ve hasarın deniz taşıması sırasında veya veya liman sahasında meydana geldiği de ispat olunamadığından, Mahkemece taşıyıcı ve liman işletmesi bakımından davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Kara taşıması yönünden ise, TTK'nın 875/1. Maddesi uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Bununla birlikte TTK'nın 889/1. Maddesine göre, eşyanın zıyaı veya hasara uğramış olduğu açıkça görülüyorsa, gönderen veya gönderilen en geç teslim anına kadar zıyaı veya hasarı bildirmezlerse, eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiği varsayılır. Bu durum zıya veya hasarın açıkça görünmemesi ve eşyanın tesliminden sonra yedi gün içinde bildirilmemesi hâlinde de geçerlidir. Taşımaya konu emtia 19/05/2015 tarihinde alıcıya teslim edilmesine rağmen hasar ihtarı 28/05/2015 tarihinde düzenlenmiştir. Hasar ihbarı süresinde olmadığından "eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiği" şeklindeki karinenin aksini davacı tarafın ispatlaması gerekir. Davacı tarafça hasarın forklift bıçağı darbesi ile meydana geldiği iddia edilmekle birlikte dava dosyası kapsamında kara taşımasını gerçekleştiren davalının konteynerin içini yükleme ve boşaltma sorumluluğunu üstlendiğine dair bir belge veya kayıt bulunmamaktadır. Bu haliyle hasarın kara taşıması sırasında meydana geldiği de ispat edilebilmiş değildir. Bu nedenle kara taşıması bakımından da, Mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 27/09/2022