T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1270
KARAR NO: 2024/1215
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/07/2024
NUMARASI: 2024/284 D.İş 2024/280 Karar
TALEP: İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 12/09/2024
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz isteyen davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
TALEP: İhtiyati haciz isteyen davacı vekili dava dilekçesinde özetle; borçlular işbu borcunu vadesinde ödemediğini, müvekkili tarafından 08.06.2024 vade tarihli ve 22.06.2024 vade tarihli bonolar için borçlu şirket aleyhine ödememe protestosu çekildiğini, işbu bonoların vadesinde ödenmemesi nedeniyle 13.07.2024 vade tarihli 06.06.2024 düzenleme tarihli 400.000,00 TL bedelli bono da muacceliyet kesbetmiş bulunduğunu, aradan geçen zamanda yapılan görüşmeler sonuç vermediğini, borçlular tarafından bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, alacağın rehin yada başka bir şekilde teminat altında da olmadığından alacağın tahsili tehlikeye düştüğünü ve ihtiyati haciz talep etme gereği hasıl olduğunu, borçlular hakkında takibe başlayacağından ve icra takibinden haberdar olduğu takdirde, borçluların mallarını kaçırmasından endişe edildiğinden borçluların menkul ve gayrımenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...İhtiyati haciz talebinin ... Limited Şirketi yönünden kısmen kabulüne, talebe konu senetlerden 13/07/2024 vade tarihli 400.000,00 TL bedelli senedin vadesi gelmediğinden bu bedel yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine, kalan senetler yönünden talebin senet bedelleri toplamı 957.000,00 TL bedel üzerinden %15 teminat ile kabulüne, karşı taraf ... yönünden talebin, talebe konu senetler üzerinde işbu tarafın borçtan sorumlu olduğuna dair imzası yer almadığından bu borçlu yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine.." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... Limited Şirketi yönünden talebe konu senetlerden 13/07/2024 vade tarihli 400.000,00 TL bedelli senedin talep tarihinde vadesi gelmediği gerekçesi ile bu bedel yönünden ihtiyati haciz talebirir reddine karar verilmiş olması hatalı olduğunu, ihtiyati haciz talep edilen senetler sıralı senetler ve senetlerde muacceliyet kaydı bulunmadığını, müvekkil tarafından 08.06.2024 vade tarihli ve 22.06.2024 vade tarihli bonolar için borçlu şirket aleyhine ödememe protestosu çekildiğini, işbu bonoların vadesinde ödenmemesi nedeniyle 13.07.2024 vade tarihli 06.06.2024 düzenleme tarihli 400.000,00 TL bedelli bono da ihtiyati haciz talep tarihinde muacceliyet kesbetmiş bulunduğunu, mahkemece her ne kadar ... Limited Şirketi yönünden kısmen kabul kararı verilmiş ve 957.000,00 TL bedel üzerinden %15 teminat ile kabulüne karar verilmişse de verilen kabul kararı yönünden lehimize yargılama giderlerine hükmolunmamış olması hatalı olduğunu, karşı taraf ... yönünden talebe konu senetler üzerinde işbu tarafın borçtan sorumlu olduğuna dair imzası yer almadığı gerekçesiyle bu borçlu yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş olmasının hatalı olduğunu, borçlu şirket çift imza ile temsil edilmediğini, senedin ön yüzünde şirket yetkilisi ...'in kaşenin dışına atmış olduğu imza bizatihi kendisini sorumlu kılacağını, yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, dosya borçlusu ... Limited Şirketi yetkilisi ... aval veren konumunda olduğunu, açıklanan nedenlerle, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/284 D.İş ve 2024/280 K. Sy dosyasında verilen 10.07.2024 tarihli kısmen red kararının yapılacak istinaf incelemesinde bozularak ortadan kaldırılmasını ve istinaf mahkemesince taleplerin ihtiyati haciz talep dilekçesindeki gibi kabulüne kararı verilmesini, ihtiyati haciz kabul kararı yönünden yargılama giderlerine hükmedilmesini, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi halinde yeniden yapılacak yargılamada davanın talep gibi tam kabulüne karar verilmesini ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Talep; ihtiyati haciz isteminden ibarettir.İstinaf konusu ise; ihtiyati haciz isteminin reddedilen kısmı hakkındadır. İİK'nın 257/1. maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel, bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2. maddesinde ise; "Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenleme yapılmıştır. İİK'nun 257/1. maddesinde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para borçlarının alacaklısının ihtiyati haciz talep edebileceği belirtilmiştir. Vadesi gelen senet açısından yasa mal kaçırma ve adresini terk etme gibi ek şartlar aramamış ancak vadesi gelmeyen alacaklar açısından ise mal kaçırma hazırlığı veya muayyen bir yerleşim yerinin yokluğunu ek şart olarak düzenlemiştir. İhtiyati haciz talebine dayanak 5 adet bono incelendiğinde; lehdarı ... Anonim Şirketi, keşidecisi ... Ltd. Şti. Olduğu, senetlerin ön yüzünde şirket yetkilisi ...'in hem keşideci şirket adresi üzerinde hem de kaşe dışında imzasının bulunduğu görülmüştür. Somut olayda ihtiyati haciz talep eden taraf, talebe dayanak senetlerin sıralı senetler olduğunu ve senetlerde muacceliyet kaydı bulunduğunu belirterek borçlu şirket yönünden reddedilen kısım bakımından istinaf isteminde bulunmuş olup talep dayanağı bono metinlerinde vadesinde ödenmediği takdirde müteakip bonoların muacceliyet kesbedeceği yönünde kayıt bulunması bu senetlerin kambiyo senetleri olma niteliğini etkilemez. Bu gibi kayıtlar yazılmamış sayılır. Muacceliyet koşulu ayrıca bir sözleşmede belirlenmedikçe anılan kayıt ilgililer yönünden hiçbir sonuç doğurmaz (Özten, Fırat; Kıymetli Evrak Hukuku, 2. Baskı. S: 487,1002). Buna göre, bono haricinde düzenlenen ve bonoya açık atıf yapılan bir sözleşme ile belirlenen muacceliyet koşulu geçerlidir. (12 HD esas no: 2016/596 karar no: 2016/14023) Taraflar arasında bir muacceliyet sözleşmesinin bulunduğu iddiasında da bulunulmamıştır. Bu durumda talep tarihi itibariyle vadesi gelmeyen senet açısından ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Borçlu ... Ltd. Şti. yönünden talebin kısmen kabulüne karar verilmiş olması yerinde olmakla birlikte kabul kararı gözetilmeksizin ihtiyati haciz talep eden lehine yargılama giderleri bakımından yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamıştır. Bu nedenle ihtiyati haciz talep eden vekilinin bu hususa ilişkin istinaf isteminin kabulüne karar verilmiş ve hükümde gerekli düzeltme yapılmıştır. Borçlu ... yönünden ise; Şirket yetkilisinin şirket kaşesi dışında senet üzerine attığı imza bizatihi kendisini sorumlu kılar. Keşideci imzası dışında bononun ön yüzüne konan her imza aval şerhi sayılır. Aval için sadece imza yeterli olup ayrıca ad soyadının yazılması gerekli değildir. Şirket yetkilisi lehine aval verdiği kişi gibi borçtan sorumludur. Bu durumda ilk derece mahkemesince vadesi gelen senetler yönünden şirket yetkilisi bakımından da ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar vermesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile talebin reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle itiraz eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının yargılama gideri ve borçlu ... yönünden kaldırılması ve ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 1-İhtiyati haciz talebinin ... yönünden talebe konu senetlerden 13/07/2024 vade tarihli 400.000,00 TL bedelli senedin vadesi gelmediğinden bu bedel yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine, kalan senetler yönünden talebin senet bedelleri toplamı 957.000,00 TL alacak yönünden ihtiyati haciz talebinin, alacağın % 15 'ine tekabül eden 143.550,00 TL teminat (nakit veya kesin-süresiz banka teminat mektubu) karşılığında KISMEN KABULÜ ile borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İHTİYATEN HACZİNE, 2-17/01/2022 tarih ve 2022/50 D.iş-2022/74 karar sayılı ihtiyati haciz kararında belirtilen teminatın borçlu ... yönünden de geçerli olmasına, ayrıca yeniden teminat alınmasına yer olmadığına, 3-İİK 261.maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararının uygulanması, verildiği tarihten itibaren on gün içinde talep edilmediği takdirde, tedbir kararının kendiliğinden kalkacağının İHTARINA, 4-Teminata ilişkin ara kararın yerine getirilmesi ve kanuni süresi içerisinde kararın uygulanmasının talep edilmesi halinde kararın yetkili İcra Müdürlüğünce infaz edilmesine, 5-İlk derece yargılamasında, alacaklı tarafça yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 704,50 TL peşin/nispi harç ve 535 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 1.667,10 TL yargılama masrafının borçlulardan alınarak alacaklıya verilmesine, 6- İhtiyati haciz isteyen yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Uyarınca 4.700,00-TL avukatlık ücretinin borçlulardan alınarak ihtiyati haciz isteyen tarafa verilmesine 7-İstinaf yargılamasına ilişkin olarak; a-İstinaf kanun yoluna başvuran alacaklı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının talep halinde yatırana iadesine, b-Alacaklı tarafından istinaf aşamasında yapılan 1.169,40 TL istinaf başvuru harcı, posta ve tebligat gideri 175 TL olmak üzere toplam 1.344,40 TL yargılama giderinin borçlulardan alınarak alacaklıya verilmesine, 9-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nun 362(1)-f maddesi ve İİK'nın 258/3. maddeleri uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 12/09/2024