T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1408
KARAR NO: 2023/671
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/12/2019
NUMARASI: 2017/582 Esas - 2019/1182 Karar
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 22/06/2023
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı ve davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 30.11.2016 tarihinde dava konusu aracı satın aldığını, araçtan beklenen faydayı sağlayamadığını, aracın teslim alındıktan 90 gün sonra 01.03.2017 tarihinde arızalandığını, yetkili servise teslim edildiğini, aracın serviste 19 gün kaldığını, davacının araçtaki arızayı kullanıcı hatası olarak belirtmesi ve garanti kapsamı dışında sayarak arıza bedeli olarak 13.483,85 TL talep ettiği ve davacının bunu işlerinin aksamaması için kabul edip ödeyerek aracı teslim aldıktan bir gün sonra 21.03.2017 tarihinde tekrar aynı arıza ile servise gittiğini, bu sefer aracın 24 gün serviste tamir edilmek için kaldığını, bu süre zarfında servis çalışanları ile sürekli email yazışmaları olduğunu ve üretici firmadan teknik destek beklediklerini söylediklerini, 13.04.2017 tarihinde aracın teslim alındığını, 19,04.2017 tarihinde 3.kez tekrar arızalandığını ve aynı davalı yetkili servise teslim edildiği, aracın 13 gün boyunca arızanın tamir edilmesi için beklendiğini ve 03.05.2017 tarihinde aracın teslim alındığı, bunun üzerine 25.04.2017 tarihinde davalılara noter kanalı ile ihtarname çekmek sureti ile tamirat için alınan paranın haksız yere olduğunu ve geri iadesi ile birlikte aracın misli ile değişim hakkını talep ettiğini, toplamda tamir için 56 gün serviste beklediğini ve zarar ettiğini ve 2,000 TL maddî zararı olduğunu belirterek aracın garanti kapsamında olması gereken 01/03/2017 tarihli ilk arızası sebebi ile müvekkilden tahsil edilen 13.483,85 TL'nin davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesini, toplamda 3 farklı arıza sebebi ile aracın tamirde geçen 56 günlük süre boyunca müvekkilinin bu araçtan ticari olarak beklentisini karşılayamadığı için 2.000,00 TL maddi zararlarının davalı yandan tahsili ile müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu aracın yolda kaldığını, çalışmadığını ve ekranda hiçbir uyarı lambasının yanmadığının tarafımıza bildirilmesi üzerine ilk tespitlerde aracın tekleyerek çalıştığını, kutup başının gevşek olduğunun görüldüğünü, buna bağlı olarak akü kutup başının 2, akü sökülerek gevşek bırakıldığını, sıkılmadığını bu nedenle 2, akü kutup başının ark nedeni ile erimiş olduğunun görüldüğünü, akünün değişmesi gerektiği tespit edilerek bunun ücretli olacağının müşteriye belirtildiğini, onay alındıktan sonra 2. akünün değiştirildiğini, arızalar silinip son kontroller yapıldıktan sonra motor arıza ikazını ve aracın tekleyerek çalışmasının devam ettiğinin görülmesi üzerine DAS ile enjektör hatları ve OHM değerlerinin kontrol edildiğini, bunun sonucunda kumanda kutusunda elektriksel arıza tespit edildiğini, bu sebeple ... garanti müşteri ilişkileri Teknik bölümünün bilgilendirildiğini, bu sebeple gevşek kutup başı sebebiyle meydana gelen ark izleri nedeni ile oluşan kumanda kutusu hasarlarının kullanım kaynaklı olarak garanti kapsamı dışında değerlendirilmesi üzerine ...kumanda kutusu parçasının değişiminin ücretli olacağını belirtildiğinden, davacı tarafından onay alınarak özel kodlanmış kumanda kutusu siparişi verildiğini, ancak siparişin 16.03.2017 tarihinde ellerine ulaştığı ...kutusu değiştirilerek arızanm giderildiğini, 19,04.2017 tarihinde benzeri bir arıza yüzünden servise giriş yaptığını, bunun üzerine ...kumanda kutusu, motor tesisatı, 6 adet enjektör setinin garanti kapsamında değiştirilerek 02.05.2017 tarihinde sorunsuz olarak davacıya teslim edildiğini, bu tarihten sonra davalı firma servisinde herhangi bir bakım/onarım kaydı açılmadığını, arıza giderim sürelerinin normal süreler olduğunu, yasal olmayan bir süreç işletilmediğini, bu durumun ... A.Ş. ilgilendirdiğini ve ihbar edilmesi gerektiğini iddia ederek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Davacı davalıdan satın almış olduğu ticari aracın birden çok defa arızalanması nedeniyle davalıya ödemiş olduğu onarım bedeli ile aracın serviste kalması nedeniyle mahrum kaldığı karı talep etmekte olup, davalı ise arızanın nedeninin iddia edilenden farklı olduğunu, süresinde ayıp ihbarı yapılmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir. Dosya arasına aldırılan bilirkişi raporu denetime elverişli bulunmuştur. Gerek tarafların iddia ve savunmaları ve gerekse toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu ... plaka sayılı, ... marka, 2016 model KAMYON'un 01.03.2017, 21.03.2017, 19.04.2017 tarihlerinde aynı arıza sebebiyle 3 kez arızalandığı ve ilk olarak 01.03.2017 tarihli arızada, davacıdan 13,483.85 TL tahsil edildiği ve toplamda 56 gün süre ile aracın tamir amacıyla serviste kaldığı, aracın son olarak 19.04.2017 tarihinde arızalanmış olması ve davacı tarafça Beyoğlu ... Noterliğinin 25.04.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ödenen bedelin iadesi ve aracın misliyle değişiminin talep edildiği, ihtarnamenin 27.04.2017 tarihinde tebliğ edildiği dikkate alındığında süresinde yapılmış bir ayıp ihbarının bulunduğu, zira araçta meydana gelen arızanın ...kumanda kutusu ve ona bağlı donanım elemanlarındaki arıza sebebiyle meydana geldiği ve bu durumun gizli ayıp niteliğinde olduğu, bu nedenle davacı tarafından ödenen ve davalı tarafça garanti kapsamına alınmayan tamirat bedelinden davalının sorumlu olduğu, bu kapsamda ödenen bedelin iadesinin gerektiği, davacı tarafca gönderilen ihtarnamenin 27.04.2017 tarihinde tebliğ edildiği dikkate alındığında davalının bu tarihte temerrüde düştüğü anlaşılmıştır. Diğer yandan her ne kadar aracın serviste kalması nedeniyle mahrum kaldığı kar da talep edilmiş ise de, zararı ispata yarar dosyaya yansıyan bilgi, belge ve delil bulunmadığı anlaşılmakla bu yöndeki talebin reddine karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine" dair karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıdan 30/11/2016 tarihinde fatura ile satın aldığı ... plakalı ... marka aracın birden fazla meydana gelen arızaları nedeni ile aracın serviste kaldığı 56 gün boyunca müvekkilinin aracı kullanmaktan mahrum kalması nedeni ile maddi zararın tazmini talep edildiğini, yerel mahkemece işbu taleplerinin zararı ispata yarar dosyaya yansıyan bilgi, belge ve delil bulunmaması nedeni ile reddedildiğini, dava konusu aracın 3 farklı tarihte aynı arıza sebebi ile ve toplamda 56 gün serviste tamir için beklediğini, 56 gün boyunca müvekkili davaya konu aracı bu sebep ile kullanamadığını, bu durumun bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, yerel mahkemece ticari faaliyetle uğraşan müvekkilinin yine ticari faaliyetinde kullanmak üzere satın aldığı aracın elinde olmaması nedeniyle ticari faaliyetinde yaşadığı aksaklığı gözardı etmesinin kabul edilemez bir durum olduğunu, bu hususun ispatı için de dosyaya ekstra bir belgenin sunulması gerekmediğini, müvekkilinin açık bir şekilde ticari faaliyette bulunan bir şirket olduğunu, şirketi için aldığı aracın elinde 56 gün boyunca bulunmamasının ticari faaliyetlerini etkilediğini, dosya üzerinde yapılacak incelemede de yerel mahkemenin gerekli araştırma ve incelemeleri yapmadan eksik inceleme sonucunda hüküm kurduğunun belirlenebileceğini, belirtilen sebepler neticesinde reddedilen kısım yönünden kararın kaldırılmasını, kararın reddedilen kısım yönünden bozulmasını ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece davacının zararını ispata yarar bilgi, belge ve delillerinin dosyaya yansımadığından, ispatlanmayan talebinin reddine karar verildiğini, davacı tarafın istinaf yoluna başvurduğunu, yerel mahkeme kararının isabetli olduğunu, davacı tarafın iddia ettiği mahrum kaldığı kara ilişkin, duraksamaya yer vermeyecek bir şekilde, kesin ve net bir delil ortaya koyamadığını, davacının iddia ettiği gibi aracının 56 gün serviste kalması davacının ticari olduğunu söylediği aracından mahrum kaldığına, kar kaybına uğradığına karine teşkil edemeyeceğini, davacının kardan mahrum kaldığı yolundaki maddi ve hukuki dayanaktan yoksun iddiasına dayalı olarak davalı müvekkilinin afaki bir meblağla sorumlu tutulamayacağını, ayrıca bilirkişi tarafından dava konusu aracın laboratuar ortamında incelenmediğini, bilimsel, teknik ve tereddütten uzak, kesin ve net inceleme ve sonuçlara dayandırılmaksızın, sadece dosyadaki iş emirleri üzerinden yorumda bulunulduğunu, bu şekilde bir değerlendirmenin hukuki dayanaktan uzak olduğunu, belirtilen sebepler neticesinde davacı tarafın istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini, yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür.
GEREKÇE: Dava; ticari satım sözleşmesi kapsamında ayıplı olarak teslim edildiği iddia oluna kamyon'un ayıbının giderilmesi için ödenen bedelin istirdadı ile tamir süresince mahrumiyet zararının tahsili istemine ilişkindir. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, sözleşmeye konu aracın ayıplı olup olmadığı, süresinde ayıp ihbarının yapılıp yapılmadığı, tamir süresince talep edilen mahrumiyet zararının ödenmesinin gerekip gerekmediği, makul sürenin aşılmış olması halinde davalının bu nedenle oluşan zarardan sorumlu olup olmadığı noktasındadır. Davacı şirket, davalıdan 30/11/2016 tarihinde ... modeli kamyon satın almıştır. Bu husus taraflar arasında ihtilaf konusu değildir. Dava konusu araç 01/03/2017 tarihinde araç çalışmıyor, motor ikazı yanıyor şikayeti ile servise geldiği, servis tarafından "akü kutup başı ark yaptığı, akü, kumanda kutusunun, enjöktörlerin tümü, motor yönetim kumanda kutusu ve kontrol ve testlerin ücretli olarak yapıldığı" aracın davacıya 20/03/2017 tarihinde teslim edildiği, aracın 1 gün sonra 21/03/2017 tarihinde motor ikazı yanıyor şikayeti ile servise geldiği, servis tarafından "kumanda kutusu ...değiştirildiği" ve bu işlemlerin garanti kapsamında ücretsiz yapıldığı, aracın 13/04/2017 tarihinde davacıya teslim edildiği, aracın bu sefer 19/04/2017 tarihinde "motor ikazı yanıyor şikayeti ile servise geldiği", servis tarafından "macun, kapak, kablo bağları, köşeli civata, yüksek basınç hatları, kumanda kartuşu, common rail enjöktörleri, motor elektrik tesisatları, elektrik kablo demetleri değiştirildiği, elektrik düzeninin kontrol edildiği" bu işlemlerin garanti kapsamında yapıldığı iş emirlerinden ve dosyaya sunulan beyan ve delillerden anlaşılmaktadır. Dosyaya alınan bilirkişi raporu ile; dava konusu ... plaka sayılı araçtaki ...kumanda kutusu ve ona bağlı donanım elemanlarındaki arızasının aracın ilk satın alınması sırasında belli olmayan, ancak aracın kullanılması sonucu ortaya çıkan, kullanıcı kaynaklı olmayan üretimden kaynaklı gizli ayıp niteliği taşıyan arızalardan olduğu, iş emrilerine göre ilk olarak davalının iddia ettiği kutup başının gevşek olması sebebiyle ...kumanda kutusunu arızalandığı ve değişiminin yapılarak kullanıcı hatası olması sebebiyle tamirat bedelinin davacıya yansıtılmasının gerçek arızayı yansıtmadığı, diğer bir değişle 2. arızada ...kumanda kutusu değişiminin tekrar yapılması ve garanti kapsamında sayılması ...kutusu değişiminin akü başı gevşekliğinden bozulmadığının bir kanıtı olduğu, dolayısıyla aslında araçtaki gerçek arızanın ...kumanda kutusu ve ona bağlı donanım elemanlarındaki arıza sebebiyle meydana geldiği, dava konusu aracın toplamda 56 gün serviste beklemesi üzerine 2,000 TL maddi zararını gösteren herhangi bir belge olmadığı, dava konusu aracın dosya içerisinde bulunan iş emirlerine göre 01.03.2017 tarihinde ücretli, 21.03.2017 ve 19.04.2017 tarihlerinde ise garanti kapsamında işlemlerin yapıldığı rapor edilmiştir. Bu durumda araçta meydana gelen hasarın gizli ayıp niteliğinde olduğu dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporu ile anlaşılmakla; davalının bu yöne ilişkin istinaf talepleri yerinde görülmemiştir. Davacının aracı her seferinde servise götürmesinin ayıp ihbarı niteliğinde olması nedeniyle davalının süresi içinde ayıp ihbarı yapılmadığı yönündeki itirazı ve istinaf gerekçesi de yerinde görülmemiştir. (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2020/5180 Esas - 2020/4973 Karar sayılı ilamı) Davacıya satılan aracın ayıplı olduğu, alıcının TBK 227 maddesi gereği seçimlik haklarından bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme hakkının bulunduğu anlaşılmakla davalının tahsil edilen ücretin iade edilmemesi gerektiğine yönelik istinaf istemi yerinde görülmemiştir. Davacı tarafça davalıya 27/04/2017 tarihinde tebliğ edilen ihtarname ile ödenen bedelin iadesinin talep edildiği anlaşılmakla, bu tarihten itibaren temerrüt faizi yürütülmesinde ve taraflar arasındaki ilişki her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren ticari iş niteliğinde olduğundan reeskont faizine hükmedilmesinde de bir isabetsizlik görülmemiş olmakla davalının bu yöne ilişen istinaf talepleri de yerinde değildir. Davacının araç mahrumiyet zararı talebinin reddine ilişkin karara yönelik istinafı yönünden yapılan değerlendirmede; dava konusu aracın davacıya ayıplı satıldığı, dosyaya toplanan deliller ile aracın ayıbının giderilme sürecini 56 gün olduğu, bu sürede davacının araçtan mahrum kaldığı, araç mahrumiyet zararının konusunda uzman bilirkişilerce belirlenebileceği bu hususta TBK 50. maddesinin de göz önünde bulundurulması gerektiği ilk derece mahkemesince eksik inceleme ile bu talebin reddine karar verilmesi isabetli görülmediğinden davacının bu yöne ilişkin istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; davalı tarafın istinaf taleplerinin reddine, davacının istinaf talebinin ise kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine,2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,3-Alınması gereken 921,08 TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 185,87 TL harcın mahsubu ile bakiye 735,21 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına 4-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine, 5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.22/06/2023