T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1407
KARAR NO: 2023/746
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/11/2019
NUMARASI: 2017/275 Esas - 2019/873 Karar
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 14/07/2023
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı ... Bankası Anonim Şirketi vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... İnş. A.Ş.’nin, ... Bankası A.Ş. Gazi Caddesi Şubesi’ne olan kredi borcunun teminatını teşkil eden ve ...’a ait taşınmazın bir başka alacaklı tarafından yürütülen takip kapsamında satılması üzerine ilgili icra dairesince ... Bankası Elazığ Şubesi’ne gönderilen 13.018 TL satış bedelinin ... yerine kredi borçlusu ... İnş. A.Ş. adına açılan hesaba aktaran ve anılan şubenin müvekkil bankaya devrine kadar ilgili hesap üzerinde işlem gerçekleştiren davalı Tasfiye Halinde ... Bankası A.Ş. olmasına rağmen, ... tarafından dava, 13.018.-TL’nin ve (ıslah yoluyla) 60.000.-TL manevi tazminatın tahsili talebiyle Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2010/625 E sayılı dosyası ile müvekkil bankaya karşı açıldığını, Ankara 18. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 04.04.2013 tarih 2011/81 E., 2013/89 K. sayılı dosyası ile görülen dava, davacının alacak talebinin kabulü ile 13.018,00.-TL’nin 19.03.1999 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davacıya verilmesi, manevi tazminat talebinin ise reddi ile sonuçlandığını, söz konusu karar derecattan geçerek 24.04.2015 tarihinde kesinleştiğini, dava dışı ... tarafından anılan ilama dayalı olarak yapılan takip kapsamında, müvekkili banka tarafından Ankara ... İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı dosyasına 25.06.2015 tarihi itibariyle 102.247,65 TL ödeme yapıldığını, söz konusu dava müvekkili banka tarafından davalılar Tasfiye Halinde ... Bankası A.Ş.’ye ve ... İnş. A.Ş ‘ye ihbar edildiğini, karara konu işlemlerden davalı ... İnş. A.Ş.’nin ... Bankası A.Ş. Gazi Caddesi Şubesi’ne olan kredi borcunun teminatını teşkil eden ...’a ait taşınmazın bir başka alacaklı tarafından yürütülen takip kapsamında satılması üzerine ilgili icra dairesince ... Bankası Elazığ Şubesi’ne gönderilen 13.018 TL’nin davacı yerine kredi borçlusu şirket adına açılan hesaba aktaran ve anılan Şubenin müvekkil bankaya devrine kadar ilgili hesap üzerinde işlem gerçekleştiren davalı Tasfiye Halinde ... Bankası A.Ş.' nin sorumlu olduğunu, nitekim adı geçen banka tarafından hatalı olarak işlem yapılmamış olsa idi ...’ın herhangi bir zararı oluşmayacak ve söz konusu dava kapsamında bir tazminat sorumluluğu gündeme gelmeyeceğini, ancak dava safahatında müvekkili banka tarafından husumet itirazında bulunulmasına karşın itirazları mahkemesince kabul görmediğini, müvekkil banka ile anılan davalı banka arasında aktedilen ve Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurumunun uygun görüşü ile yürürlüğe giren “4684 Sayılı Kanun Gereğince ... Bankası A.Ş.’nin ... Bankası A.Ş. Ve ... Bankası A.Ş. Tarafından Devralınmasına İlişkin Protokol” ün incelemesinden de açıkça anlaşılmaktadır ki; müvekkil banka, ... Bankası A.Ş.’yi tüm aktif ve pasifleri ile devralmadığından anılan bankanın külli halefi olarak kabul edilemeyeceğini, gerçekten anılan protokolde, ... Bankası A.Ş.’nin başta devir bilançosunda bulunan kanuni takip hesaplarına intikal etmiş alacakları olmak üzere; bazı varlık, hak ve alacakları devir kapsamı dışında bırakıldığını, açıklanan nedenlerle dava sebepleri hususunda ek açıklama yapma hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili banka tarafından ödenmek zorunda kalınan 102.247,65 TL’nin (fazlaya dair haklar saklıdır) ödeme tarihi olan 25.06.2015’den itibaren 3095 sayılı Kanun’un 2/2. maddesi gereğince işletilecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı Tasfiye Halinde ... Bankası A.Ş vekili cevap dilekçesinde; öncelikle iş bu davaya konu rucuen tazminat talebi yasal süresi içerisinde açılmadığını, açılan dava zamanaşımına uğradığını, öncelikle zamanaşımı nedeni ile davanın reddi gerektiğini, ayrıca Ankara 18.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/81 Esas,2013/89 Karar sayılı ilamında söz konusu işlemler hakkında, bankaları Tasfiye Halinde ... Bankası A.Ş. yönünden her hangi bir sorumluğu bulunmadığı için ... Bankası A.Ş.'nin itirazlara rağmen davalı sıfatı ile davaya dahil edilmediğini, iş bu karar deraceten geçerek kesinleştiğini, kesinleşen bu karara rağmen tekrar bankaları yönünden dava açılması usul ve yasaya aykırı bir durum olduğunu, bankaları ... Bankası A.Ş.nin bankacılık yapma işlemleri 20/06/2001 tarih ve 4684 sayılı yasanın geçici 3.maddesi ile kaldırıldığını, ... Bankası A.Ş.yeniden yapılandırma çalışmaları sürecinde bankanın her türlü Bankacılık hizmetleri ile Bankacılık iş ve işlemlerinden ve Bankalara olan yükümlülüklerinden doğan taahütleri ve Bankacılık ile ilgili sabit kıymetler dahil kanuni takibe intikal etmiş alacaklar ile 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1.maddesi ile devri öngörülen ... Bankası A.Ş.nin varlıkları hariç tüm aktifleri Bankanın yönetim kurullarının kendi aralarında düzenleyecekleri protokol doğrultusunda ,protokole konu bütün hak ve alacaklarının rızası ve sair bir işleme gerek kalmaksızın ... Bankası A.Ş.ve ... Bankası A.Ş.ne devredilir hükmünün mevcut olduğunu, bankaları Mülga ... Bankası Elazığ Şubesi yapılan devir neticesi ... Bankası Elazığ Şubesine devredildiğini, rucuen tazminat davasına konu ... Bankası Elazığ Şube borçlusu ... A.Ş.ne ait tüm hesaplarda yapılan devir protokolü doğrultusunda ... Bankası Elazığ Şubesine devredildiğini, rucuen tazminat davasına konu Ankara 18.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/81 Esas 2013/89 Karar sayılı dosyasından ibraz edilen hükme esas, bilirkişi raporları incelendiğinde hesap hareketlerinin ve yapılan ödemelerin tamamının devir sonrası ... Bankası A.Ş.tarafından yapıldığı tespit edildiğini, söz konusu hesaplar 2002 yılında 36.229.25.TL ye ulaştığını, hesap numarasının ... olarak değiştiği ve bu hesabın faiz tahakkukları ile 11/03/2003 tarihinde 45.836.72.TL ye ulaştığı tespit edildiğini ve bu hesaplarda bulunan meblağların dönem dönem gerek ... A.Ş.ve temlik alacaklısı ..., ...'a ve ...a davacı ... Bankası A.Ş. tarafından ödendiği bilirkişi raporlarında tespit edildiğini, açıklanan tüm bu nedenlerle açılan davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... İnşaat A.Ş. 'ne dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen bu davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Tüm dosya kapsamının ve mahkememizce de benimsenen 01/08/2019 tarihli bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinde; yapılan inceleme tespit ve değerlendirmeler sonucunda kendisine ait olmayan ve yanlışlıkla (vadeli) hesabına aktarılan bir parayı hesaptan çekerek tüketen ... İnş A.Ş nin bu işlem nedeniyle kusurlu olduğu, bu kusurlu davranış nedeniyle ... Bankası'nın hesabın gerçek sahibine 25.06.2015 tarihinde ödemiş olduğu 102.247,65 TL lık tazminatı ... İnş A.Ş den (25.06.2015 tarihinden itibaren) avans faizi ile birlikte isteyebileceği, icra müdürlüğü tarafından gönderilen parayı (13.018,-TL) ... hesabına aktarması gerekirken, ... İnş A.Ş hesabına aktaran ...' ın kusurlu olduğu ve ancak ...' ın ... Bankasına devrinden sonra, bu hesap hatasını düzeltmekle sorumlu olan ... Bankasının da bu hatayı düzeltmeyerek, hesaptaki paraları ... İnş A.Ş ne ödeyerek hatalı ve kusurlu davranışa devam etmekle, her iki bankanın da %50 ve %50 olmak üzere müterafık kusurlu davrandığı, her iki bankanın da, ... Bankasının asıl hesap sahibine ödemiş olduğu 102.247,65 TL lık tazminattan %50 nispetinde sorumlu olması gerektiği, bu kanaat kapsamında ... Bankası nın; 102.247,65 TL olarak ödediği tazminatın %50 Sini ((102.247,65 TL * %50 =) 151.123,82 TL nı)) ... AŞ den 25.06.2006 tarihinden avans faizi ile birlikte isteyebileceği anlaşılmış olmakla, davacının davasının kabulü ile 102.247,65 TL ' nin 25/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ( davalılardan ... Bankası A.Ş ' nin 51.123,82 TL ' sinden sorumlu olmak kaydıyla ) belirtildiği şekilde davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" dair karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... Bankası Anonim Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... Bankası Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; zarara konu işlemin icraen ipotek satışı neticesinde icra dairesinden gönderilen bedelin hak sahibine değil, müşteriye ödenmesi işlemi olduğunu, diğer davalı ... İnşaat A.Ş.'nin 20/06/2001 tarihinden önce müvekkili banka müşterisi ve kredi borçlusu olduğunu, kredi borcu ödenmediğinden teminat olarak verilen dava dışı ...'ın taşınmazının icraen satıldığını, icraen satılan taşınmaz bedelinin banka hesaplarına gönderildiğini, dosyadaki evrak ve bizzat davacı beyanlarından ... İnş. A.Ş. adına açılan bu hesapta, icra müdürlüğü tarafından gönderilen bedelin devir tarihi itibarıyla mevcut olduğunu, ... Tur. A.Ş. firması ile devir tarihinden sonra ... Bankası A.Ş.'nin müşteri ilişkisinin devam ettiğini, hatta söz konusu bedeli bu firmanın talimatları doğrultusunda nemalandırıldığını, temlik edilmesine muvafakat ederek temlik doğrultusunda ödeme yapıldığını, bütün bu işlemlerin devir tarihinden sonra bizzat davacı tarafından yapıldığını, İcra Müdürlüğünden gönderilen bedelin hesaplarda teminat olarak tutulmakta iken ve hatanın düzeltilmesi her zaman mümkün iken davacı tarafından diğer davalı ile kurulan müşteri ilişkileri çerçevesinde işlemler yapıldığını, bu şekilde davacı tarafın bankacılık kârı elde ettiğini, diğer davalının da sebepsiz zenginleştiğini, mahkemece müvekkili bankanın kusuru ile zarar arasındaki illiyet bağı ve bunun sonuca olan etkisinin hatalı değerlendirildiğini, zarardan %50 sorumluluğa dair hüküm kurulduğunu, ayrıca karara esas alınan bilirkişi raporunun asgari tutarlılıktan yoksun olduğunu, bilirkişi tarafından hesabın oluşturulması işlemini temel hata olarak kabul ettikten sonraki işlemleri hiç değerlendirmediğini, davacı tarafın diğer davalı ile müşteri ilişkisini devirden sonra da devam ettirdiğinin dikkate alınmadığını, bu işlem nedeni ile davacının tarafın banka kârı, diğer davalının sebepsiz zenginleşmesi söz konusu iken, zararın sorumluluğunun müvekkil bankaya yüklendiğini, belirtilen sebepler neticesinde yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, davacının müterafik kusurunun, zarar ile müvekkili banka arasındaki illiyet bağını kesecek nitelikte olması sebepleriyle davanın husumet ve esastan reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
GEREKÇE: Dava; dava dışı ...'ın davalı ... A.Ş.'nin borçlarına teminat olarak gösterdiği taşınmazın başka bir alacak sebebiyle satılması sonucu bakiye miktarın İcra Dairesi Müdürlüğünce ipotek sahibi ... adına davalı ... Bankası A.Ş.'ye gönderilmesine rağmen bu bankaca 19/03/1999 tarihinde ... hesabına alınmayıp, davalı ... A.Ş. adına açılan hesaba aktarılıp (kredinin teminatı olarak tutulmak üzere) bilahare hesapta oluşan bakiyenin ... A.Ş. veya onun tasarrufu ile başka kişilere ödendiği, bilahare ipotek sahibi ... tarafından Ankara 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/181 Esas - 2013/89 Karar sayılı dosyası ile görülen davada ...'ın hesapta oluşan bakiyesinin davacı ... Bankası A.Ş.'den tahsiline karar verildiği, kararın kesinleşerek toplam 102.247,65 TL'nin ...'a ödenmesi nedeniyle uğranılan zararın davalılardan tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın davalı ... Bankası A.Ş. yönünden 51.123,82 TL ile sınırlı olmak üzere 102.247,65 TL olarak kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı yasal süresi içerisinde davalılardan ... Bankası A.Ş. vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Dava dışı ...'ın davalı ... A.Ş.'nin ... Bankası A.Ş.'den kullandığı krediler için bir kısım taşınmazlarını ipotek ettiği, ...'a ait taşınmazın başka bir alacak sebebiyle satılması sonucu bakiye miktarın İcra Dairesi Müdürlüğünce ipotek sahibi ... adına davalı ... Bankası A.Ş.'ye gönderilmesine rağmen bu bankaca 19/03/1999 tarihinde ... hesabına alınmayıp, davalı ... İnşaat A.Ş. adına açılan hesaba aktarıldığı (kredinin teminatı olarak tutulmak üzere) anlaşılmıştır. ... Bankası A.Ş. tarafından bu işlemler yapıldıktan sonra 03/07/2001 tarihinde resmi gazetede yayımlanan 4684 sayılı Kanunun 3. maddesi; "... Bankası Anonim Şirketinin yeniden yapılandırma çalışmaları sürecinde Bankanın her türlü Bankacılık hizmetleri ile Bankacılık iş ve işlemlerinden ve Bankalara olan yükümlülüklerinden doğan taahhütleri ve Bankacılıkla ilgili sabit kıymetler dahil kanuni takibe intikal etmiş alacaklar ile 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1’inci maddesi ile devri öngörülen ... Bankası A.Ş.’nin varlıkları hariç tüm aktifleri Bankanın Yönetim Kurullarının kendi aralarında düzenleyecekleri protokol doğrultusunda protokole konu bütün hak ve alacak ve borçlar alacaklının rızası veya sair bir işleme gerek kalmaksızın ... Bankası Anonim Şirketine veya ... Bankası Anonim Şirketine devredilir.” düzenlemesinin yapılması üzerine bankalarca yapılan protokol gereği hesabın bulunduğu banka şubesinin ... Bankasına devredildiği, daha sonra bu banka tarafından hesabın teminatı olduğu kredi riski kalmayıncaya kadar blokeli olarak tutulduğu, daha sonrasında ise davalı şirketin talebi üzerine bu hesaptan ödemeler yapılarak hesap bakiyesinin sıfırlandığı belirlenmiştir. Davacı ve davalı banka arasında düzenlenen “4684 Sayılı Kanun Gereğince ... Bankası A.Ş.’nin ... Bankası A.Ş. Ve ... Bankası A.Ş. Tarafından Devralınmasına İlişkin Protokol” gereği; davacı ... Bankası ... Bankası A.Ş.’yi tüm aktif ve pasifleri ile devralmamıştır. Daha sonrasında müflis banka verilen izin üzerine ... Bankası olarak yeniden faaliyet izni almak suretiyle tüzel kişiliğini sürdürmüştür. Bu durumda davalının devir ilişkisi sebebiyle davanın reddi gerektiğine yönelik istinaf talebi yerinde değildir. İlk derece mahkemesine sunulan bankacı bilirkişi raporuyla da anlaşıldığı üzere davalı bankanın öncelikle ... adına açılacak hesaba paranın aktarılıp, hesap üzerine ... A.Ş.'nin kullandığı kredilerin teminatı olduğu şerhinin konulması gerektiği, oysa davalı bankaca hesabın doğrudan borçlu ... A.Ş. adına açılan hesaba aktarıldığı ve üzerine kredinin teminatı olduğu şerhinin konduğu,davalı bankanın yapmış olduğu işlemin bankacılık kurallarına aykırı olduğu, düzenleme sonrası bankalarca yapılan protokol gereği hesabın bulunduğu banka şubesinin ... Bankasına devredildiği, daha sonra bu banka tarafından hesabın teminatı olduğu kredi riski kalmayıncaya kadar blokeli olarak tutulduğu, daha sonrasında ise davalı şirketin talebi üzerine bu hesaptan ödemeler yapılarak hesap bakiyesinin sıfırlandığı davacının zararının oluşmasında davalı banka ile davacı bankanın %50 oranında kusurlu oldukları belirlenmiştir.Hatalı işlemin yapılmasına dayanak esas işlemi yapan davalı banka olup,bu hatalı işlemin infazına ilişkin yapılan işlemlerde davacı banka da kusurlu ise de davacının sonraki kusurunun davalının sorumluğunu ortadan kalırdıracak nitelikte yani illiyet bağını kesecek mahiyette de değildir.Buna göre mahkemece davalı bankanın davacı banka ile eşit kusurlu olduğu kabul edilerek karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıkalanan nedenlerle HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda davalı ... Bankası Anonim Şirketi vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1-Davalı ... Bankası Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 6.984,53 TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 873,07 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.111,46 TL harcın davalı ... Bankası Anonim Şirketinden alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davalı ... Bankası Anonim Şirketi tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.14/07/2023