T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1629
KARAR NO: 2024/460
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/11/2019
NUMARASI: 2014/37 Esas - 2019/1174 Karar
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 27/03/2024
Taraflar arasındaki Tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkillerden ...nin 1994 yılında kurulmuş olan ve kuyumculuk ile iştigal eden bir şirket olduğunu, diğer müvekkil ... ise, davacı şirketin ortağı ve şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi olduğunu, davacı müvekkillerden ... ile davalı banka arasında düzenlenen “Kartlı Ödemeler Sözleşmesi” ile davacı müvekkil davalı bankaya ait POS cihazlarım kullanmaya ve bu cihazlar aracılığı ile müşterilerine kredi kartı ile satış yapmaya başladığını, diğer davacı müvekkil, ... plakalı aracı satın alıken davalı bankanın Sefaköy Şubesinden kredi kullandığını, her iki davacı müvekkil, davalı banka ile imzalamış oldukları sözleşmenin gereklerini harfiyen yerine getirmişler; kredi ödemelerini eksiksiz ve zamanında gerçekleştirdiğini,davacı müvekkilinin uğramış olduğu zararlar nedeniyle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davalının sözleşmeye aykırı hareketleri nedeniyle, davacı müvekkillerinin uğramış olduğu zararların tazmini için, davalının her iki davacı müvekkile toplam 450.000,00-TL maddi tazminat ve davacı müvekkillerden ...’a 50.000,00-TL manevi tazminat ödemesine, her iki tazminat kalemine davalıya gönderilen ihtarnamelerin tebliğ tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı bakımından görev yönünden itirazları ile maddi ve manevi tazminat taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacı taraflar arasında dava arkadaşlığının söz konusu olmadığını,davacılar bakımından maddi tazminat talebinin tasnif edilmesi gerektiğini, davacılar ... ve ...nin müvekkil banka ile “Kartlı Ödemeler Sözleşmesi” imzalandığı, bu sözleşmeye göre işyerine pos cihazı bağlandığını, işyerinde sahte kredi kartları ile harcamaların gerçekleştiğini, bu harcamalar neticesinde müvekkil bankanın posu kullanıma kapattığının, davacı tarafça cirosunun düştüğü, zarara uğradığı beyan edilerek 450.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi zarara uğradığı ve zararın tazmininin talep edildiğini, yukarıda izah edilen nedenlerle usule ilişkin itirazlarının incelenerek davanın usulden reddini, esasa dair itirazlarının değerlendirilerek davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "..Davalı bankanın, sahte kimlik belgelerine istinaden gerçek kredi kartları verilmiş olmasında davalı bankanın tam kusurlu olduğu gerekçesiyle POS cihazının kullanılmasının engellenmesinin uygun olmayacağına ilişkin kök rapordaki görüşe, sahte kimliklerin ele geçirilememesi hususu ile alışverişlerin kısa bir tarih aralığında yapıldığı gibi peş peşe veya aynı gün işlemleri ile tek çekimde yapılması gerek Kartlı Ödemeler Sözleşmesinin 2.3) III. Maddesine göre sözleşme eki olun Ek 4 Pos İşlemleri ve İlgili Kurallarının 4. Maddesine göre gerekse Banka Kartları Ve Kredi Kartları Kanunun İşlem limiti başlıklı 22. Maddesi aykırı olması, işlemlere ilişkin imzalı sliplerin halen davacı şirketçe bankaya teslim edilmediği iddiasına karşı sözleşmeden kaynaklanan bu yükümlülüğün yerine getirildiği davacı tarafça ispat da edilmemesi, satış işlemlerin bu şekilde bölüntü sliplerle POS'tan geçirilmesi kredi kartı ile yapılan işlemlerin davalı banka merkezi otorizasyon sistemi üzerinden denetlenmesini engellenmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde zarara ilişkin var ise bankanın kusurunun illiyet bağını kesecek derecede davacı şirketin kusurunun ağır olduğu anlaşılmış ve bilirkişi raporundaki bu görüşe itibar edilmemiştir.İstanbul 7. ATM'nin 2014/346 esas sayılı dosyasında davalı olarak bulunan davacımız ...'un kusursuz olduğu gerekçesiyle davalımız bankanın açtığı davanın reddine karar verilmiş olsa da gerekçede bölüntü slipler nedeniyle sorumlu olan kişinin sözleşmenin (Kartlı Ödemeler sözleşmesinin) tarafı olan şirket olduğu da belirtilmiş olup, ortağı olduğu şirketin tamamen kusurlu bulunduğu işlemlerden kaynaklanan zararlardan davalımız olan bankanın bir sorumluluğu bulunmamaktadır." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ve şirket ortağı ...; davalı bankanın hatalı tutum ve davranışları ile haksız olarak fesh ettiği Kartlı Ödemeler Sözleşmesi ve Tüketici Kredi Sözleşmesi sebebiyle büyük maddi ve manevi kayıplara uğradığını, müvekkilinin uzun yılardır kuyumculuk faaliyeti yürüten, 2004 yılında, kredi kartından gerçekleştirilen yıllık satışı yaklaşık 650.000-TL olan ve yüksek karlı bir şirket iken, davalı bankanın hem kendi postunu kapatması hem de asılsız iddiaları paylaşması neticesinde tüm bankaların pos cihazlarını kapattığını, ayrıca müvekkili şirketin, hiçbir bankadan bu asılsız iddialar sebebiyle kredi kullanamaz duruma getirildiğini, müvekkilinin, tüm bu sebeplerle iş yapamaz, para kazanamaz hale getirildiğini, ticari faaliyetlerinin davalı bankanın kusurlu davranışları ve eylemleri sebebiyle son bulduğunu, davada davalı şirket yanında, şahıs olarak şirket ortağı ... ile ilgili de maddi ve manevi tazminat talep edildiğini, Mahkemenin, ... ile ilgili açmış oldukları maddi ve manevi tazminat talebleri ile ilgili gerekçeli kararda tek bir kelime etmediğini, ... ile ilgili hiçbir karar da vermediğini, mahkemece re'sen dikkate alınacak nedenlerle yasa ve hukuka aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, davacı şirket ile davalı banka arasında imzalanan kartlı ödemeler sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle POS cihazlarının kullanılamamasına dayalı davacı şirket ve davacı şirket ortağı yönünden maddi tazminat, davacı şirket ortağı olan diğer davacının taşıt kredi sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacılar , davalı bankanın, sahte kimlik düzenlenerek çıkartılan kredi kartlarının davacı şirkete ait olan işyerinde kullanılmış olmasına dayanarak kartlı ödemeler sözleşmesini feshettiğini ve davacı şirketin kullanmakta olduğu POS cihazlarını kullanıma kapattığını, davacı ...'ın da taşıt kredisi sözleşmesini feshettiğini, bu nedenle maddi ve manevi zarara uğradıklarını iddia etmiş, davalı banka ise davacı şirketin işlem bedellerini bölerek kartlı ödemeler sözleşmesine aykırı işlemler yaptığını , davacıların, sahte kartlar ile işlem yapılan işyerlerinde hiçbir kusurlarının olmadığını iddiasının yerinde olmadığını ve davanın reddini savunmuştur. Davacı şirket ile davalı banka arasındaki kartlı ödemeler sözleşmesinin IX. ve VII "süre, fesih ve geçerlilik" başlığı altındaki 1.maddesinde sözleşmenin ve eklerinin imza tarihinden itibaren süresiz olarak geçerli olduğu, 2. Maddesinde bankanın hiçbir neden göstermeksizin tek taraflı olarak fesih hakkının saklı olduğu, 3.maddesinde firmanın iş bu sözleşme ve ekleri ile saptanan şartlara uyulmaması halinde derhal veya en az bir ay önceden yazılı olarak haber vermek kaydıyla sözleşmeyi fesih hakkının mevcut olduğu, 7.maddesinde üye işyerinin, sözleşmeden doğan yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle bankanın sözleşmeyi tek yönlü olarak feshetmesine veya herhangi bir nedenle iptaline sebebiyet vermesi halinde Banka'nın keyfiyeti kredi kartı ile ilgili kurumlara duyurma hakkının olacağını ve bunu peşinen onayladığını ve buna hiçbir şekilde itiraz etmeyeceğini kabul ve taahhüt ettiği düzenlenmiştir. Davacı şirket ile davalı banka arasındaki pos işyeri sözleşmesinin ek.4. "pos işlemleri ile ilgili kurallar" başlığı altındaki 1. Maddesinde firmanın pos ile işlem yaparken pos tarafından üretilen satış belgesi üzerinde çıkan kart numarası ile kartın üzerindeki kart numarasının birbiriyle aynı olup olmadığını kontrol etmesi, 3. maddesinde firmanın alışveriş tutarının işyeri limitini aşması nedeni ile aynı harcama için birden fazla satış belgesi düzenleyemeyeceği, 4.maddesinde firmanın aynı harcama için birden fazla satış belgesi düzenleyemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Davacı ... tarafından davalı ... ve dava dışı kişiler aleyhine İstanbul 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2004/276 Esasında açılan davada, davacı banka, davalı ...’ın ortağı ve yöneticisi olduğu ... Tic.Ltd.Şti. İle imzalanan sözleşmelere istinaden şirketin işyerine bir adet pos cihazı teslim ettiğini, davalı ...’ın söz konusu sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirmeyerek diğer davalılar ile birlikte bankayı zarara uğrattığını beyanla 68.116.300.000 TL alacağın faiziyle birlikte davalılardan tahsili talep etmiş, yapılan yargılama sonunda sözleşmelerin davacı banka ile dava dışı ... ve Ltd.Şti.arasında yapıldığı, davalı ...’ın şirket ortağı ve şirketi temsil ile ilzama yetkili kişi olup, şirket adına hareket etmekle kişisel bir sorumluluğunun bulunmadığı, bu nedenle davalı ...’ın pasif dava ehliyetinin olmadığı sonucuna varılarak bu davalı hakkında açılan davanın husumet yönünden reddine, diğer davalılar hakkında açılan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Kararın temyizi üzerine Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin "...bu konuda açılmış ceza davasının sonucu da beklenerek değerlendirilmesi sonucuna göre davalı ...’ın bankanın uğradığı zarardan şahsi olarak sorumlu tutulup tutulmayacağının belirlenmesi gerekirken, davacının davasını dayandırdığı olgu ve iddialar nazara alınmadan, bu hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde anılan davalı hakkında husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediği.." kararı ile Mahkeme kararının bozulması üzerine İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/346 esası üzerinden yapılan yargılama sonunda, beklenen ceza mahkemesi dosyasında temyiz aşamasında zaman aşımı süresinin dolması nedeniyle davanın düşürülmesine karar verildiği, ayrıca davalının davacı bankaya karşı işlediği bir suçun bulunmadığı, bankanın zararına neden olayın temel nedeninin, bankanın gerekli özeni göstermeden sahte kimlik belgeleri ile kredi kartı düzenleyerek müşterilerine vermesi olduğu, bankaca bu tür şüpheli işlemlere provizyon vermeyecek, işlem yapılmasını engelleyecek ve süresi içinde üye iş yerine bilgi verecek şekilde önlem alındığının kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiştir Davacı ... hakkında Bakırköy 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2004/72 Esas sayılı ceza davasında, sanıklardan İhsan İzol'un kendi fotoğrafını yapıştırarak ... kimlik bilgileri ile doldurulan nüfus cüzdanı kayıp ve değiştirme formu ile kendi fotoğrafıyla ... adına sahte nüfus cüzdanı çıkardığı, sanıklar ... ve ...'un birlikte hareket ederek sahte kimlikle bankalardan kredi kartı düzenlenmesini sağladıkları, kuryenet firmasında çalışan sanık ... ve ...'le anlaşarak sahte kredi kartlarının teslimini sağladıkları, teslime sanık ...'in de aracılık etiği, bu kartlarla para çekildiği ve alışveriş yapıldığı, sanıkların diğer sanık ...'dan da alışveriş yaptıkları, bu haliyle sanık ...'ın dolandırıcılık suçuna iştirak ettiği iddiasıyla dolandırıcılık suçuna ilişkin yapılan yargılama sonunda ...'ın üzerine atılı suçu işlediğinin sabit olmaması nedeniyle beraatine karar verilmiş, temyiz aşamasında dava zamanaşımının dolması nedeniyle Yargıtay 11. Ceza Dairesince kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine karar verilmiştir. Davacı ... ile davalı ... arasında görülmüş İstanbul 1.Tüketici Mahkemesinin 2004/4088 esas sayılı dosyasında, taraflar arasındaki 24.09.2003 tarihli Tüketici Kredisinin geçerli olduğu ve aynen uygulanması gerektiği anlaşılmakla asıl dava yönünden davanın kabulü ile kredi hesabının kapatılarak vadesi gelmeyen taksitlerin talep edilmesi yönündeki banka işleminin haksız olduğunun tespitine; davalı ...'ın kredi alacağının tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ile yaptığı takibe davacı tarafından itiraz edilmekle menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı anlaşılmakla birleşen dava yönünden davanın reddine karar verilmiş , verilen karar temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiştir . Davacı ..., davalı bankanın haksız olarak feshettiği kartlı ödemeler sözleşmesi ve (tüketici) taşıt kredisi sözleşmesi sebebiyle 300.000 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminat isteminde bulunmuş olup, maddi tazminat kalemlerine ilişkin olarak dava konusu olay nedeniyle değeri kalmayan şirket hissesi nedeniyle elde ettiği kazancın ortadan kalktığını ileri sürerek şirket hisselerinin değerinin hesaplanmasını, elde etmesi muhtemel kazancının önceki senelerin ortalamasına bakılarak dava tarihine kadar hesaplanmasını, şirkete yatırdığı sermayesinin sıfırlanması sebebiyle sermayenin hesaplanmasını ayrıca taşıt kredisine konu aracın otoparka alınması nedeniyle taksi, yediemin ve icra masraflarının hesaplanmasını talep etmiştir.Kesinleşen İstanbul 1.Tüketici Mahkemesi'nin 2004/4088 Esas ve İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/346 Esas sayılı dosyaları dikkate alındığında davacının davalı bankadan kullandığı taşıt kredisinin haksız feshine ilişkin maddi tazminata konu zarar kalemlerinin mahkemece değerlendirilmesi gerekir. Dosya kapsamında yer alan taksi fişleri ve yediemin bedeline ilişkin faturalar incelenmeden, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası celp edilmeden yanılgılı değerlendirmeyle mahkemece davanın tümden reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda davacı ... hakkında Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, işaret edilen hususlarda davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, davacı ...'ın sair istinaf sebebinin ve kaldırma sebebine göre diğer davacı ...nin istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, 2-Kararın kaldırılma sebebine göre davacı ... Tic. Ltd. Şt yönünden yapılan istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine YER OLMADIĞINA, 3-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine, 4-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 27/03/2024