T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/481
KARAR NO: 2021/1115
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/06/2018
NUMARASI: 2015/451 Esas - 2018/264 Karar
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/09/2021
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile, sigortalısı ... AŞ’ne ait plastik enjeksiyon kalıbı emtiasının davalıların sorumluluğuna tam ve hasarsız olarak teslim edilmiş olmasına karşın Kore’den Türkiye’ye taşınması sırasında davalıların sorumluluğunu gerektirecek şekilde alıcısına emtianın hasarlı teslim edildiğini, hasar nedeniyle sigortalının zararının karşılandığını ileri sürerek 1.885 Euro’nun fiili ödeme günündeki TCMB döviz satış kuru karşılığı olan Türk Lirasının ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... AŞ vekili, müvekkili şirketin yükleme taşıma işlemi yapmadığını, konteynerlerin gemiden alınarak liman sahasına indirilmesi ve buradan müşteriye teslimi hizmetini gerçekleştirdiğini, konteynerlerin usulüne uygun olarak gemiden alınarak liman sahasına indirildiğini, sahaya alınan konteyner ... AŞ’nin talebiyle ambara boşaltılmak için açıldığında içindeki 3 kap eşyanın 1 kabının hasarlı olduğunun tespit edildiğini, hasarın eşyanın kasalanmasının zayıf ve hatalı olmasından kaynaklandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... A.Ş, davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacı ...Ş. sigortalısı dava dışı .... San. ve Ticaret A.Ş.' nin Hong Kong'ta yerleşik ... Ltd. isimli firmadan 3 set / brüt 12.730 kg / net 12.350 kg plastik enjeksiyon kalıbı cinsi emtia satın alındığı, emtianın Kore Busan Limanından İzmir Limanı' na nakliyesi gerçekleştirildiği, İzmir Aliağa Limanı sahasında ... numaralı konteynırın içerisindeki kalıp emtiasının forklift marifetiyle tahliyesi esnasında düşürülmesi üzerine, kalıpta muhtelif hasarların meydana geldiği olayda, gümrük gözetim memuru ..., ... Yetkilisi canip ..., ... Yetkilisi ... imzalı hasar tutanağında; beyanda kayıtlı ... no.lu konşimentoya bağlı ... no.lu konteynır açılarak ... no.lu ara konşimentoda beyan edilen 3 kap eşyanın 1 kabının tahliyesi sırasında eşyanın kasalamasının zayıf ve hatalı olması neticesinde boşaltma esnasında kasa içerisindeki yükün dışarı çıktığı, fotoğraflarının çekildiği belirtilerek olay mahallinde tanzim ve imza altına alındığı, teknik bilirkişi heyetince yapılan incelemede, emtianın hasarlanma nedeni olarak emtianın konteynır içerisinden alınması ve taşınması işlerinin bu işe uygun mekanik araçlar kullanılarak yapılmamış olunmasından kaynaklanmış olup, kendi sorumluluğunda bulunan liman sahasına gelen konteynırların elleçlenmesi işleri kapsamında, bu iş için gerekli olan mekanik araç ve iş ekipmanlarını temin etmeyerek olaya sebebiyet veren davalı ...Ş. ' nin zararlandırıcı sigorta olayının meydana gelmesinde kusurlu olduğunun ifade edildiği, davalı ... açısından ise; ... A.Ş.'nin alım konusu emtianın Güney Kore/Busan limanından denizyolu ile İzmir'e taşınması için ...'a başvurduğu, ...'un söz konusu taşımanın gerçekleştirilmesi için ...'ya başvurarak taşımayı KMTC Shangai isimli gemi vasıtasıyla ...'a akdi taşıyan olarak ifa ettirttiği, işbu taşıyanın ise daha sonra emtiayı ... gemisine naklettirerek onun donatanına ifa ettirttiği, davalı ...'un acente sıfatı ile hareket ettiğini gösteren herhangi bir kayda rastlanmadığı, davalı ...'un TTK m.917, 918 ve 921 nezdinde taşıyan yükümlülüklerini haiz "taşıma işleri komisyoncusu" sıfatının bulunduğu ve ifa yardımcısının eylemlerinden sorumlu tutulacağı, hasar ihbarı açısından fiili teslim tarihini tam olarak gösteren bir belge bulunmadığı, dosyadaki 23.09.2013 tarihli hasar tutanağından "hasarın sabah saat 11.15 civarı emtianın konteynırdan boşaltılması esnasında daha fiilen ... A.Ş.’ye teslim edilmeden önce oluştuğu", Yeditepe Ekspertizin düzenlediği hasar raporundan "hasar incelemesinin/ekspertiz çalışmasının ... A.Ş.'nin katılımıyla davalı yanların yokluğunda limandaki depo alanında ve hasarın gerçekleştiği 23.09.2013 tarihinin ertesi günü yapıldığı, İstanbul Büyükçekmece ... Noterliğinin 24.09.2013 tarihli ihtarnamesinin genel hatlarıyla hasarı ve talebi ortaya koyduğu, 23.09.2013 tarihli hasar tutanağında ... A.Ş.' nin imzası bulunmaması ve ihtarın da ancak tesellümden sonra olabileceği dikkate alınarak teslim tarihinin 24.09.2013 tarihi olarak kabulüyle ihbarın süresinde olduğu kanaatine varıldığı, aktif husumet ehliyeti açısından, FOB teslim şeklinde satıcının taşıma ve sigorta sözleşmesi yapma yükümlülüğü olmadığı, eşyanın gemi bordasını geçtiği andan itibaren alıcının mallara ilişkin bütün masrafları, ziya ve hasarları üstlendiğini ifade ettiği, FOB teslim şartı uyarınca satıcının yükü, yük yükleme/ limanında geminin küpeştesini geçtiği anda teslim etmiş sayılacağı, bu itibarla sigortalının bir mal sigortası olan nakliye sigortasında taşınan dava konusu yükün üzerinde menfaatinin bulunduğu, bu sebeple, mal varlığının aktifinde eksilme olan kişinin de alıcı olması gerektiği, dava konusu olayda bir FOB satış /teslim şekli söz konusu olup dava dışı sigortalının dava dışı satıcıya karşı satış bedelini ödeme borcunu yerine getirip getirmemesinden dolayı sigortalının tazminata hak kazanamadığı ve bu bağlamda davacı ... şirketinin de kanuni halefıyetinden bahsedilemeceği hususunun ileri sürülemeyeceği, kaldı ki sigortalının, sigorta yaptırmamış olsaydı tüm kayıplara katlanmak zorunda kalacağı, dava dışı sigortalının satıcıya mal bedelini ödediğine dair belgelerin davacı ek beyanlarını içerir dilekçesinin ekinde sunulduğu da görülmekle davacının davasının kabulüne karar verilmiştir Bu karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
A-Davalı ... vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin taşıma işleri komisyoncusu olup, organizesini yürüttüğü emtiaların ambalajlama, yükleme, istifleme ve/veya boşaltma edimlerine bilfiil şekilde hiçbir dahli olmadığını, zira, davacının sigortalısı şirketin, Kore'de mukim yükleyici firması tarafından emtia ambalajlanarak taşımaya hazır edilmiş ve ayrıca konteyneri teslim alarak yük konteyner içerisine bilfiil yüklemiş, istiflemiş ve kapatılarak mühürlü bir şekilde taşıyıcıya teslim etmiş ve ayrıca, varma limanı İzmir'de de malın tahliye ve boşaltılması, ... firması tarafından bilfiil ifa edildiğini, aksi kanaat durumunda dahi müterafik kusurun nazara alınması gerektiğini sınırlı sorumluluk gereğince, davacının talebinin fahiş olduğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.
B-Davalı ... AŞ vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, hükme esas alınan rapordaki bu hususta çelişkilerin giderilmediği gibi davacının aktif ehliyeti olduğu şeklinde görüşe neden itibar edildiğinin gerekçede gösterilmediğini, konteyner limanda usulüne uygun olarak, gemiden alınarak, liman sahasına indirildiğini, işe uygun olmayan mekanik araçlar kullanılması nedeniyle hasarın meydana geldiği şeklindeki tespit ve değerlendirmenin dosya kapsamına uygun düşmediğini, kaza nedeniyle oluştuğu iddia edilen zarar miktarı ve gerçekte zararın bulunup bulunmadığı dahi belirlenmediğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE: Dava, nakliyat sigorta poliçesine dayalı rücuen istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı ... şirketi, dava dışı sigortalı alıcı ...AŞ’nin yurt dışından ihtal ettiği plastik enjeksiyon kalıbı cinsi emtiayı taşıma rizikolarına karşı güvence altına almış, taşıma sonrasında, liman sahasında konteynerin içerisindeki kalıp emtiasının forklift marifetiyle tahliyesi esnasında hasarlanması nedeniyle sigortalısına ödenen hasar bedelinin davalılardan rücuen tahsilini istemiştir. Somut olayda, davacı ... şirketinin sigortalısı ... AŞ’nin Hong Kong’da mukim ... İnternational Trade Ltd şirketinden satın aldığı plastik enjeksion kalıbı cinsi emtiayı nakliye rizikolarına karşı sigortalattığı, dosya kapsamında mevcut Gümrük Beyannamesine göre, dava konusu satış FOB satış şeklinde kararlaştırılmış olup, bu durumda mal geminin küpeştesine geçtikten sonra meydana gelebilecek risk sigortalı alıcıya ait olduğundan, sigortalı alıcının mal üzerinde sigortalanabilir menfaati olduğu gibi, satım bedelinin yurt dışındaki satıcı firmaya ödendiği, davacı ... şirketi de oluşan hasara ilişkin olarak sigortalısına ödeme yapmış ve sigortalı alacağını ayrıca temlik almış olup, bu durumda davacının aktif husumet ehliyetinin olduğunun kabulü gerekmiştir. Öte yandan, davalı ...AŞ tarafından sigortalı alıcı firma ... AŞ’ne “navlun ve liman hizmetleri” içerikli fatura düzenlediği, taşıma işini fiilen yerine getirmemiş ise de, akdi taşıyan olarak dava konusu emtiayı deniz yoluyla taşıtmayı üstlendiği, dolayısıyla pasif husumet ehliyetini haiz olduğu izahtan varestedir. Somut olayda, dava konusu emtianın ... 1311 W gemisi ile Güney Kore/Busan limanından İzmir limanına nakliyesi akabinde, liman sahasında konteynerin içerisinden elleçleme olarak kasalanmış dışarı alınması işleminde, içine girilebilecek kapasitede ve boyutta forklift bulunmaması nedeniyle 16 ton kaldırma kapasiteli forklift ile işlemin gerçekleştirilmek istendiği, konteyner içindeki emtianın çekilip sürüklenerek konteyner kenarına getirildiği, bu aşamada kasanın hasarlandığı, forklift ile dışarı alınmak istendiğinde, forklift bomu tırnaklarının kalın olması sebebiyle yükün altına dengeli girilemeyince ahşap sandığın parçalanarak emtianın düşerek hasarlandığı, hasarlanma nedeninin emtianın konteynır içerisinden alınması ve taşınması işlerinin bu işe uygun mekanik araçlar kullanılarak yapılmamış olunmasından kaynaklandığı sabit olup, davalı ...AŞ’nin kusuru ve sorumluluğunun bulunduğu, yüklemenin yükleten tarafından yapıldığına ilişkin verinin konişmentoda yer almadığı, aksine konişmentoda "..." kaydı bulunduğu, buna göre, yüklerin araçtan boşaltıldıktan sonra, yükleme limanında bulunan ... terminali sahasına alınarak işçi ya da forklift marifetiyle konteynere yüklendiği ve gemiyle varış limanına kadar taşınmış olduğu ve limanda bulunan ... konteyner sahasında yine işçi ya da forklift marifetiyle boşaltılarak araca yüklendiğinin anlaşılması gerektiği, başka bir ifadeyle taşıyanın sorumluluğunun emtianın İzmir/Aliağa-Ege Gübre limanındaki konteyner boşaltma terminalinde alıcısı ... AŞ’ye fiilen teslimine kadar devam ettiği, dolayısıyla emtianın yükleme limanında, taşıma sırasında ve boşaltma limanında emtianın taşıyanın hakimiyetinde olduğu, TTK m. 875 f. 1 uyarınca, taşıyıcı eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyandan, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olduğu gibi, TTK m.1179/f.2 gereği, kendisinin ifa yardımıcısı olan davalı ..AŞ’nin kusurlu eylemlerinden ötürü TTK m.1178 ve 1179 hükümlerinde sorumlu olduğu, hükmedilen gerçek zararın kadri marfunda olduğunun bilirkişi raporu ile belirlendiği anlaşılmakla davalılar vekillerinin yerinde olmayan bütün istinaf sebeplerinin reddi gerekmiştir. Bu nedenlerle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereği, esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1- Davalı ...vekili ile davalı ...vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı ... tarafından başlangıçta peşin olarak yatırılan istinaf karar harcı 106,12 TL, davalı ... A.Ş. tarafından başlangıçta peşin olarak yatırılan istinaf karar harcı 106,12 TL toplamı 212,24 TL harcın alınması gerekli olan 424,51TL harçtan mahsubu ile bakiye 212,27 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalılar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Karardan sonra davacı yan gider avansından karşılanan 55 TL posta ve tebligat masraflarının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a. maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.