T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/267
KARAR NO: 2024/1274
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/12/2023
NUMARASI: 2023/491 Esas - 2023/965 Karar
DAVA: İPOTEĞİN FEKKİ - ALACAK
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/09/2024
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...'in, asıl ... şirketinin dava dışı ... Bankası AŞ'ye olan Genel Kredi Sözleşmesinden kaynaklanan borcunun, kefil sıfatı ile kendisi tarafından ödenmesi sonucunda alacağı temlik aldığından bahisle teminat veren 3.kişi konumunda bulunan müvekkili hakkında Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlattığını, takibe konu taşınmaz üzerinde 14.07.2010 tarih, ... yevmiye ile 2.500.000.TL'sı tutarında 1.Derece İpotek, 20.06.2012 tarih, ... yevmiye no ile 800.000 TL'sı tutarında 2.Derece ve 04.01.2017 tarih, ... yevmiye no ile tesis edilmiş 4.700.000 TL'sı 3. derece ipteği bulunduğunu ve ipotek bedellerinin toplamının 8.000.000 TL'sı olduğunu, icra takibi tehdidi altında bulunan ve taşınmazı üzerindeki mülkiyet hakkı sınırlanan davacının 01.07.2022 tarihinde icra kapak hesabı yaptırılarak üst limit ipotek tutarı olan 8.000.000 TL'sını ödeyerek ipoteğin fekki talebinde bulunulduğunu ve dosyaya yatan tutarın ipotek alacaklısı ... tarafından 05.07.2022 tarihinde tahsil ettiğini ancak ipoteği fek etmekten kaçındığını, borçtan şahsen sorumlu olmadığı halde davalı asıl borçlu ... Ltd. ŞTİ'nin borcunu ödeyen müvekkilinin alacaklının yerine geçtiğini ve onun haklarına halef olduğunu, Türk Medeni Kanunu'nun 884.maddesi uyarınca ödediği alacak tutarının tüm ferileri ile birlikte sahip olduğunu ve asıl borçlu ... Ltd. Şti'den TMK 596 uyarınca müteselsil kefiller; ..., ..., ... Ltd. Şti, ... Ltd. Şti'den ödediği bu bedeli talep etme hakkı doğduğunu, müvekkilinin şahsen ödemek zorunda olmadığı bedeli taşınmazının satışını engellemek için borcu ödemek zorunda kaldığını bu nedenle de yollamış olduğu Beykoz ...Noterliği ihtarnamesine dayanarak ödenmiş olan 8.000.000 TL'sı bedelin ödeme tarihinden itibaren yıllık %32 faiz ve ferileri ile birlikte davalıların tamamından müştereken ve müteselsilen tahsili talebinde bulunduğunu ancak bu talebin davalılar tarafından yerine getirilmediğini, taraflar arsasında yargılaması devam eden Bakırköy 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/510 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda ipotek sorumluluk tutarının 8.000.000 TL'sı ile sınırlı olduğunun belirtildiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin bir hak ve talep hakkının bulunmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi ... mahallesi, ... mevkii, ... Pafta, ... ada, .. parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde tesis edilen ipoteklerin fekkini ve icra dosyasına ödenen 8.000.000 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; HMK 12. md gereğince davada kesin yetkili mahkemenin taşınmazın bulunduğu yer mahkemeleri olan Büyükçekmece Mahkemeleri olduğunu; davacı tarafın talebinin gayrimenkule bağlı ipoteğe ilişkin olduğundan görevli mahkemelerin Asliyle Hukuk Mahkemeleri olduğunu; davanın zamanaşımına uğradığını, aynı anda hem ipoteğin kaldırılması hem de alacak talebinde bulunulamayacağını, ipotek sahibi müvekkillerinin olmadığını, alacak davası yönünden zorunlu arabuluculuk şartı yerine getirilmediğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davada görevli mahkemelerin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu; dava konusu taşınmazın bulunduğu yer itibariyle yetkili mahkemelerin Büyükçekmece Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle yetki itirazında bulunduklarını; müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürmüş ve dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Dava konusu taşınmazın mahkememiz yargı alanı dışında bulunan Büyükçekmece/İstanbul ve Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri yargı alanına giren adreste kayıtlı bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu konudaki yetki re'sen dikkate alınması gereken kesin yetki kuralıdır. HMK 114/1-ç maddesinde de kesin yetki kuralı dava şartı olarak düzenlenmiş olup, aynı yasanın 115.maddesi gereğince dava şartlarının varlığı ileri sürülmese de yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılması gerekeceğinden, davanın HMK'nın 114/1-ç, 115/2 ve HMK 12.maddeleri gereği mahkememizin yetkisizliği nedeniyle usulden reddine ..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı yanın "ipoteğin fekki" talepli olarak işbu davayı ikame ettiğini, HMK 2. Madde uyarınca, davacının talebinin gayrimenkule bağlı ipoteğe ilişkin olduğundan, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, Yerel Mahkemenin gerekçeli kararında görev itirazlarını haklı bulmadığını, davacı tarafın gerçek kişi olduğunu, İpotek alacaklısı olan davalının da gerçek kişi olduğunu, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin özetle, "alacak- borç ilişkisi ve bu ilişkiye bağlı ipotek" olarak değerlendirilmesinin de zorunlu olduğunu ve asliye ticaret mahkemelerinin görev alanına giren bir uyuşmazlık bulunmadığını, HMK uyarınca görev hususunun kamu düzeninden olduğunu ve mahkemece de re'sen nazara alınmasının zorunlu olduğunu, Yerel Mahkeme'nin yetki yönünden davanın reddine karar vermesinin usulen doğru olmakla birlikte, görev yönünden hatalı karar verdiği için, öncelikle görev yönünden usulen hukuka uygun karar verilmesi gerektiğini, Davacının ipoteğin kaldırılması ve alacak taleplerinin iki ayrı talep olduğunu, davacı yanın her iki talep yönünden de nispi harcı kanuna uygun olarak yatırmadığını, fakat buna rağmen davacı yanın, tek davada iki ayrı hukuki sonucu, tek bir harç ile çözümlemeye çalışmasının açıkça yasaya ve usule aykırı olduğunu, davacı yanın nispi harcı bir talebi yönünden hiç yatırmadığı/ eksik yatırdığını, davanın esasına girilmeden, davacı yana eksik olan nispi harcı tamamlaması için kesin süre verilmesi, şayet bu eksikliği yasal süresinde tamamlamıyor ise davanın usul yönünden reddi gerektiğini, baştan somut olan bir dava değeri kapsamında, harcın baştan yatırılmamasının usul ekonomisi anlamında hem devletin, hem davacı yanın, hem de davalı yanın zararına olduğunu beyanla, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle: davalı vekilinin cevap ve ikinci cevap dilekçesinde dava konusu taşınmazın Büyükçekmece’de bulunması nedeniyle ipoteğin fekki talebine ilişkin olarak davanın yetkisiz mahkemede açıldığını iddia ederek yetki itirazında bulunduğunu, her ne kadar tarafımızca ipoteğin fekki talebine yönelik ister GKS’de ister ipotek akit senetlerinde taraflar arasında yapılan yetki sözleşmesi ile İstanbul (merkez) mahkeme ve icra dairelerinin yetkili kılındığını ve bu nedenle yetki itirazının yerinde olmadığının savunulduğunu, davadaki her türlü talep gibi kanun yollarına başvurmak için de menfaatin bulunması gerektiğini, menfaat yargılama hukukuna ait usulî bir sorun olduğunu, istinaf yoluna başvuran tarafın, aleyhine istinaf yoluna başvurduğu kararın kaldırılmasını veya değiştirilmesini istemekte korunmaya değer bir hukuki, güncel ve kişisel menfaatinin bulunmasının gerekli olduğunu, davalı yanın kararı istinaf etmekte hiçbir şekilde hukuki yararı bulunmadığını, bu nedenle istinaf dilekçesinin esasa girilmeden ön inceleme aşamasında hukuki menfaat yokluğundan ve usul ekonomisi yönünden reddi gerektiğini, kötüniyetle istinaf yoluna başvuran davalının HMK md. 368 uyarınca davacı ile vekili arasında kararlaştırılan vekâlet ücretinin tamamını ödemeye mahkum edilmesi ve hakkında en yüksek disiplin para cezasının uygulanmasına karar verilmesini beyanla istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, ipoteğin fekki ile ipotek bedelinin tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince ipoteğin fekkine ilişkin talebin HMK 12 maddesi gereği kesin yetki yönünden reddine karar verilmiş davalı vekilince yukarda yazılı gerekçeler ile istinaf isteminde bulunulmuştur. TBK md. 189/1 hükmü, "Alacağın devri ile devredenin kişiliğine özgü olanlar dışındaki öncelik hakları ve bağlı haklar da devralana geçer. Asıl alacakla birlikte işlemiş faizler de devredilmiş sayılır." hususunu düzenlenmiştir. Dava konusu ipoteğe temel teşkil eden borç ilişkisinin dava dışı ... Bankası ile davalı ... Tarım ürünleri ltd.şti arasında düzenlenen genel ticari kredi sözleşmesinden doğması, davalı ...'in bu sözleşmede kefil sıfatıyla birlikte banka alacağını temlik alarak davacının tapu kaydına alacaklı olarak işlenmiş olması, alacağı temlik alan ...'in temlik aldığı Banka hakkında nerede dava açılabilecek ise o mahkemede dava açılması gerektiği, genel kredi sözleşmesinin bankacılık işlemlerinden olup TTK 4/1-f maddesi mutlak ticari davalardan olması nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanında kalmaktadır. Bu durumda davalının ilk derece mahkemesinin görevine ilişkin istinaf istemi yerinde değildir. Dava açılırken harcın eksik alınmış olması halinde mahkemece davaya devam olunabilmesi için harcın Harçlar Kanunu 30. maddesi uyarınca tamamlanması yoluna gidilir ve davacıya eksik harç yatırması için süre verilir. Şayet verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmez ise dosya işlemden kaldırılır ve harç tamamlanarak yenilenemez ise açılmamış sayılmasına karar verilir. Somut olayda davacı borçlu olmadığının tespiti ile beraber ödediği bedelin tahsilini talep etmektedir. Davacının 2 bağımsız talebinin bulunduğu ancak 2. talebine karar verilebilmesinin ön koşulunun ipoteğin fekkinde haklı olduğunun tespitine bağlı olduğu bu durumda bir adet harç alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığından ilk derece mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik yoktur.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.19/09/2024