T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1091
KARAR NO: 2024/1113
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ARA KARAR TARİHİ: 24/05/2024
NUMARASI: 2024/279 Esas
TALEP: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/07/2024
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz - tedbir isteyen vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
TALEP: İhtiyati haciz - tedbir isteyen vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı borçlu şirketin, davacı şirkete olan borcu sebebiyle İstanbul ... İcra Dairesi ... esas sayılı dosyası ile icra takibi açıldığını ve borçlu şirket vekili tarafından 19.04.2024 tarihinde takibe itiraz olunduğunu ve takibin durduğunu, borçlu şirket vekili itiraz dilekçesinde, alacaklı müvekkil şirkete herhangi bir borçları olmadığını ve alacağın tamamı ile tüm ferilerine itiraz ettiğini, müvekkil plastik üretici olup davalı borçlunu siparişleri üzere davalının isteklerine göre gerekli üretimler yapıldığını fatura kesildiğini ve teslimin gerçekleştiğini, ekte cari hesap dökümü ve dayanak faturalar dosyasına sunulduğunu, davalı ise ilgili malları teslim almış olmasına rağmen borcunu ödenmediğini, davalı tarafa noter kanalıyla ihtarname gönderilerek ödeme yapması ihtar edildiğini ancak yasal süresi içinde ödeme yapılmadığından zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılmış ve anlaşma sağlanamadığını, akabinde ise İstanbul ... İcra Dairesi ... esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, gösterilen tüm faturalar borçlu şirketin muhasebe defterinde kayıtlı olmasına rağmen davalı tarafından borca itiraz edildiğini, davacı müvekkil, borçlu şirketin haksız ve dayanaksız itirazı neticesinde zarara uğramış olduğunu, mağduriyetinin giderilmesi amacı ile takip bedelinin %20’sinden az olmamak üzere icra tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebi değerlendirildiğinde; Alacağın varlığının, muaccel olup olmadığının ve davacının fatura konusu malı teslim edip etmediğinin anlaşılmasının yargılamaya gerektirdiği anlaşılmakla; yaklaşık ispat koşulları oluşmadığından yerinde görülmeyen ihtiyati haciz isteminin reddine, davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebi değerlendirildiğinde; Davacının neye ilişkin ihtiyati tedbir istediği hususunda beyanı olmadığı, kaldı ki dava konusunun para alacağı olduğu, dava konusu olmayan mal, iş ve işlemler için ihtiyati tedbir konulamayacağı anlaşılmakla, davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine," karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz - tedbir isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle: Dava dilekçesinde belirtildiği üzere davalıdan faiz ve masraflar hariç olmak üzere yaklaşık bir buçuk milyon Türk Lirası alacağının bulunduğunu, davalı tarafından müvekkilin alacağı kasten ödenmeyerek sürüncemede bırakıldığını, yargılamaların aldığı uzun süreler borçlular tarafından kullanıldığını ve mahkemelerin yoğunluğundan lehe sonuçlar elde edildiğini, gelinen aşamada haricen edinilen bilgiye göre davalı adına kayıtlı taşınmazları satma gayesi içinde olduğunu, müvekkilin alacağının garantisi olan davalı mal varlığının bu şekilde elden çıkarılması müvekkil için telafisi imkansız zararlara sebebiyet vereceğini, müvekkil tarafından dosyaya sunulan faturalar ve cari hesap dökümü nazara alındığında müvekkil alacağı açısından yaklaşık ispat koşulu yerine getirildiğini, her ne kadar mahkeme tarafından hangi hususta tedbir talep edildiği açık olmadığı yönünde hüküm kurulmuş olsa da dilekçede açıkça aşağıdaki ifadeye yer verilmiş olmakla talebin açık olduğunu, İhtiyati haciz talebinin kabulü ile; "davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine" 1.490.460,53 TL alacağı karşılayacak miktarının İ.İ.K nun 257. Maddesi uyarınca ihtiyaten haczine karar verilmesini, gerekirse bu hususta taraftan HMK nın 87.maddesinde yazılı türden teminat alınmasına karar verilmesini, işbu davanın alacağı vakit nazara alındığında müvekkilin mahvına yol açacak şekilde müvekkil ticari hayatını devam ettiremediği hale geleceğini, belirsiz alacak veya kısmi davada alacak belirlenene kadar ki yargılama sürecinde veya başında ihtiyati haciz yolu ile alacağın teminat altına alınması olanağı bulunmadığını, maddenin lafzi yorumunda para alacağının teminat altına alınması için uyuşmazlık konusu olmadığı için borçlunun taşınır veya taşınmaz mallarına ihtiyati tedbir konulamayacağını belirttiğini, ancak asıl olan bir hakkın bulunması ve ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkması olduğunu, açıklanan nedenlerle istinaf talebinin kabulüne, mahkemenin 24.05.2024 tarihli ara kararının kaldırılarak davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine 1.490.460,53 TL alacağı karşılayacak miktarının İ.İ.K nun 257. Maddesi uyarınca ihtiyaten haczine karar verilmesini, mahkemece bu talep kabul edilmeyecek ise HMK 389 nazara alınarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Talep; cari(açık) hesaptan kaynaklanan alacak iddiası ile başlattığı icra takibine itiraz üzerine açtığı itirazın iptali davasında ihtiyati haciz kabul görmemesi halinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemidir.İlk derece Mahkemesince 24/05/2024 tarihinde ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, bu ara karara davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; ihtiyati haciz ve tedbir şartlarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.Davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu hakkında İstanbul ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında 1.315.252,66 TL bedelli ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz edilmesi üzerine icra takibi durmuştur. İlk derece mahkemesince davanın niteliği gereği para alacağı talepli olduğu, davacının neye ilişkin ihtiyati tedbir istediği hususunda beyanı olmadığı, dava konusu olmayan mal, iş ve işlemler için ihtiyati tedbir konulamayacağı gerekçesiyle talebinin reddine karar verilmiştir.HMK’nun 389. maddesinin birinci fıkrası “Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.” şeklinde düzenleme içermektedir. Yasal düzenlemeden de anlaşıldığı üzere ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için tedbir konulması talep edilen mal ya da hakkın uyuşmazlık konusu olması gerekir.Somut olaya bakıldığında; uyuşmazlığın cari hesaba dayalı alacak istemine ilişkin olduğu, ihtiyati tedbir konması istenen menkul veya gayrimenkullerin uyuşmazlık konusu olmadığı, bu durumda davalıya ait menkul/gayrimenkuller üzerinde ihtiyati tedbir konulması mümkün olmadığı anlaşılmakla mahkemenin bu yönde vermiş olduğu ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin karar yerindedir. Davacı tarafın ihtiyati haciz talebi yönünden ise ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği nedeniyle red kararı verilmiştir.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.2004 sayılı İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir. Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır (Yargıtay 19. HD'nin 12/12/2019 Tarih, 2019/2300 E-2019/5531 K).Davacı tarafça dava dilekçesi ekinde e faturaları, cari hesabı dayanak olarak sunulduğu, ancak faturaya konu malların davalı tarafa teslim edildiğine dair karşı tarafın elinden sadr olmuş belgenin dosya kapsamında bulunmadığı, bu nedenle istinafa konu olan ara karar tarihinde varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Buna göre alacağın varlığı hususunda davacının haklılığı noktasında yaklaşık olarak ispatı ölçüsünde delil bulunmadığı anlaşılmakla mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi isabetli olmuştur.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz/ihtiyati tedbir talep eden vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-İhtiyati haciz/ihtiyati tedbir isteyen vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf karar harcı ihtiyati haciz/ihtiyati tedbir isteyen tarafından peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-İhtiyati haciz/ihtiyati tedbir isteyen tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)f maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.17/07/2024