T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1025
KARAR NO: 2024/1008
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/11/2020
NUMARASI: 2019/178 Esas - 2020/508 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 04/07/2024
Taraflar arasındaki İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin davalıya değişik tarihlerde birden çok fatura ile perde sistemleri ve perde kumaşı sattığını, davalı tarafın Beyoğlu ... Noterliğinin 12/10/2017 tarih ... yevmiye nolu ihtarname gönderdiğini, ihtarnameyi tebliğ alan davalının borcu ödememesi üzerine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla 19/12/2017 tarihinde icra takibi başlatıldığını fakat davalı tarafın yetki itirazında bulunduğunu, bunun üzerine takibe Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile devam edildiğini ve ödeme emri gönderildiğini, davalı tarafın borca tekrar itiraz ettiğini bunun üzerine arabuluculuk bürosuna başvurulduğunu anlaşma olmadığına dair 13/03/2019 tarihinde son oturum tutanağının düzenlendiğini, davalının bir takım ödemeler yaptığını ve ticari ilişki olduğunu kabul ettiğini, davalının davacı taraftan aldığı perde ürünlerinin bir kısmını teslim aldığını bir kısmını da İran Tahran'da kurulu ... firmasına ihraç ettiğini, davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünde açılan takip tarihi olan 19/12/2017 tarihinden itibaren ticari faiz ödemesini, davalının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın ödenmeyen faturalarını dava dosyasında ve icra dosyasında belirtmediği ve davalı tarafa herhangi bir fatura tebliğ edilmediğini, davalı şirket sahiplerinin İran vatandaşı olduğunu, davacı tarafın amacının davalı tarafa borçlandırmak olduğunu, davanın reddi ile davacının %20 den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "... taraflar arasında mevcut ticari ilişki kapsamında; davalı tarafa ticari defter ve kayıtlarını inceleme günü hazır bulundurması için meşruhatlı davetiyenin tebliğ edildiği, tebliğe rağmen davalı tarafın ticari defterlerini sunmadığı, buna göre; HMK 222.md gereğince davacı tarafın kendi ticari defterlerine göre alacağın ispatı gerektiği (Yargıtay 15.HD 2016/4087 Esas 2017/261 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere), ancak dava konusu malların teslim edilmediği iddiası söz konusu olduğundan öncelikle bu hususun ispatı gerekmektedir. Davacı tarafından, fatura içeriği malların davalıya teslim edildiğine dair somut belgenin dosyaya sunulmadığı, faturada teslim alan kısmında isim ve imza bulunmadığı görülmüştür. HMK’nin ispat yükünü düzenleyen 190. maddesine göre ispat yükü; kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince de, "Kural olarak, herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür." düzenlemeleri mevcuttur. Buna göre; malın teslim edildiği iddiasının davacı tarafça ispatı gerekmekle bu husus ispatlanamadığından, davacı tarafın yemin deliline de başvurmadığı ve teslime ilişkin belge ibraz etmediğinden davanın reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Davalı taraf kötüniyet tazminat talebinde bulunmuşsa da kötüniyetin ispatlanamamış olması nedeniyle bu talebin de reddine ..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; teslime ilişkin delillerinin tamamı celp edilmeden karar oluşturulduğunu, incelemeye defterlerini ısrarla ibraz etmeyen davalının iddialarını ve alacaklarını kabul ettiğinin açık olduğunu, İçtihat kararlarında da belirtildiği üzere, tebligatlara rağmen defterlerini bilirkişi incelemesine ibraz etmeyen davalı frma, HMK 222. Maddesi gereği müvekkils firmanın ticari kayıtlarının sıhhatini ikrar ettiği kabul edilerek davalı aleyhine davalarının kabulüne karar verilmesi gerekeceği yasal ve içtihat düzenlemelerinin doğal sonucu olduğunu, kararın istinaf yolu ile incelenerek, bir kısım delillerinin celp edilmeyerek hukuki dinlenilme haklarının ihlal edilerek sonuca gidilmiş olması, davalı tarafın ticari defterlerini gayri ciddi ve basiretli tacir ilkesine aykırı bir gerekçeyle yani “yurt dışında” iddiasıyla bilirkişi incelemesine sunmaması şeklinde ki eyleminin TTK 222. maddesi gereğince müvekkili firmanın ticari defterlerinin davalı tarafça kabul/ikrar edildiği şeklinde yorumlanmaması sebeplerinden kaldırılmasına, HMK 353/1-b maddesi gereğince davanın kabulüne, yargılama eksikliği görülürse HMK 353/1 maddesi gereğince ilamın kaldırılarak geri gönderilmesine, tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücreti ile % 20 icra inkar tazminatının davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, cari(açık) hesaba dayalı alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, Küçükçekmece İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında, "cari alacak ve ihtarname masrafı " sebebine dayalı olarak 36.618,24 TL asıl alacak ve 665,15 TL işlemiş faizin tahsili istemiyle 19.12.2017 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur. Davacı taraf, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca asıl alacağa ilişkin itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davacının ticari defterlerinin esas alınıp alınamayacağı ve satıma konu ürünlerin teslim edildiği hususunun ispatlanıp ispatlanmadığı noktasındadır.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 222. Maddesine göre, Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. Ayrıca ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Mahkemece tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş olup, davalı ticari defterlerini bilirkişi incelemesine ibraz etmemiştir. Davacı tarafın ticari defterleri incelenmiştir. Bir tarafın ticari defterlerinin ibrazının istenebilmesi ve talep edilmesine rağmen ticari defterlerin ibraz edilmemesinin defter sahibinin aleyhine sonuç doğurması, ancak karşı tarafın münhasır delil olarak bunlara dayanmasına bağlıdır. Davacı, davalının ticari defterlerine münhasır delil olarak dayanmamış, defterler dışında da deliller bildirmiş ve bunları mahkeme huzuruna getirmiştir. Davacı dava açarken davalının defterlerine münhasıran dayanmadığından, davalının ticari defterlerini hazır etmemesi (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 12/10/2016 Tarih, 2014/11-1159 Esas ve 2016/967 Karar sayılı ilamı) halinde salt davacının ticari defterlerine itibar olunarak karar verilmesi mümkün değildir. Fatura düzenlenmesi ve dayanağı kanıtlanamayan bu faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olması ve faturaya itiraz edilmemiş olması tek başına akdi ilişkinin kanıtı olamaz (Yargıtay HGK'nun 19/09/2018 Tarih, 2017/19-915 Esas ve 2018/1338 Karar Sayılı İlamı). Davada ispat külfeti faturalar nedeniyle alacaklı olduğunu iddia eden davacının üzerindedir. Davacının faturalara konu malları davalıya teslim ettiğini usulüne uygun delillerle ispatlaması gerekir(Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 22/02/2016 Tarih, 2015/13357 Esas ve 2016/2695 Karar Sayılı İlamı). Somut olayda davacı defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde davacı defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, 239.594,90 TL tutarındaki satıma karşılık davalının 203.125,36 TL tutarında ödeme yaptığı, davalının davacıya 36.469,54 TL borçlu olduğu, davalı tarafın 31.12.2015 tarihinden sonra herhangi bir ödeme yapmadığı, 2015 yılına ait irsaliyeli fatura teslim alanlar kısmında isim ve imzanın bulunmadığı ve faturaların ihracat kayıtlı olmadığı, sunulan 537-32243735 sayılı Havayolu Konşimentosunun düzenleme tarihinin 15.05.2015 olduğu, alacağa konu edilen faturaların ise bu tarihlerden daha sonra olduğu, bu ihracatın dava konusu eşyaları temsil etmesinin mümkün olmadığı, Atatürk Havalimanı Kargo Gümrük Müdürlüğünden gelen yazı cevabındaki ihracat beyannamelerinin 44 nolu hanelerine ... Tic. Ltd. Şti. Firmasının tedarikçi olarak beyan edildiği, beyannamelerin ekindeki ihracat faturalarında imalatçı ya da tedarikçi beyanına yer verilmediği, konşimento numaralarına bakıldığında davacı yanın öne sürdüğü ... nolu konşimentonun yer almadığı , gümrük idaresinden gelen belgelerden bu eşyaların davacı şirketin sattığı mallar olduğunun tespitinin mümkün olmadığı belirtilmiştir.6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190/1. maddesindeki "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" hükmü uyarınca, somut olayda satıma konu ürünlerin alıcıya teslimi hususunda ispat yükü, davacı taraftadır. Dava konusu uyuşmazlığın temelini oluşturan ''teslim'' hususunun ispatının teknik incelemeyi gerektirmesi sebebiyle uyuşmazlığın çözümü için gerekli olduğundan ... Müdürlüğü'ne ve Ambarlı Gümrük Müdürlüğü'ne yeniden yazı yazılarak davalı tarafından 01.08.2015-30.09.2015 tarihleri arasında dava dışı ... firmasına yaptığı ihracatlara ilişkin tüm beyanname ve belgelerin istenmesi, ... Tic.A.Ş'nin ticaret sicilde kayıtlı adresi bulunarak ilgili belgelerin HMK'nun 221. maddesi kapsamında dosyaya ibrazının sağlanması, gelecek yazı cevaplarına göre daha önce rapor sunan bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile yukarıda yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,2-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 04/07/2024