T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1083
KARAR NO: 2024/1268
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/05/2024
NUMARASI: 2023/123 Esas - 2024/259 Karar
DAVA: Tazminat (Hava Taşımacılığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/09/2024
Taraflar arasındaki Tazminat (....) davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ve 3 arkadaşının 26.07.2022 ve 30.07.2022 tarihleri arasında Hatay' dan Kıbrıs' a seyahat etmek amacı ile ...i ile anlaşmış ve otel+uçak+transfer paketi satın aldığını, acente tarafından, işbu paket kapsamında müvekkili ve arkadaşları adına davalı ... A.Ş.'den uçak bileti satın alındığını, müvekkili ve arkadaşlarının 26.07.2022 tarihinde davalı şirkete ait ... numaralı ... ...uçuş kodlu 18.30 uçağı ile ... işlemlerini yaparak, bagajlarını davalı şirkete güvenerek teslim ettiğini, ancak müvekkilinin Kıbrıs'ta bulunan...iniş yaptıktan sonra, bagajını teslim almak için bavulların çıkış yaptığı alana gittiğinde, kendisine ait bagajın olmadığını fark ettiğini, derhal bavulunun bulunması amacı ile yetkili kişilere durumu bildirdiğini, müvekkilinin saatlerce bavulunu bulmak için havaalanında beklemesine ve çaba göstermesine rağmen, müvekkiline ait bavulun bulunamadığını, yetkili kişilere hasar ihbarında bulunduğunu, davalı şirket yetkilileri tarafından, müvekkilinin kayıp bagajı için ... Nolu rapor numarası verildiğini, davalı şirketin, müvekkili ile yaptığı telefon görüşmelerinde; zararın karşılayacağını belirtmesine ve bagajının kaybedilmesinin kendi kusuru nedeni ile meydana geldiğini kabul etmesine rağmen, müvekkili uzun süre beklettiğini ve en sonunda müvekkilimizden geri dönüş alınamadığı iddiasını ileri sürmekten geri durmadığını, müvekkilinin, uğramış olduğu zararı tazmin etmek amacı ile arabuluculuk başvurusunda bulunduğunu, ancak davalı şirket her ne kadar dosyaya sunduğumuz yazışmalarda da ortaya konduğu üzere; müvekkilimize ait bagajı kaybettiklerini ve bu durumdan dolayı üzgün olduklarını kabul etmelerine rağmen, arabuluculuk toplantısında müvekkiline hiçbir ödeme yapmayacaklarını belirttiklerinden anlaşamama tutanağı düzenlendiğini, kaybolan bagajın içindeki eşyaları nedeniyle ikame eşya satın aldığını, kaybolan bagajın içeriğinde bulunan eşyalar ile birlikte ikame için alınan eşyaların bedelinin hesaplanarak müvekkilinin maddi zararının tazmini, müvekkili ile arkadaşlarının yargılama konusu tatili uzun süredir planladığı, herkesin bu tatile göre kendisini organize ettiği, davalı şirket yetkilisinin dikkatsiz ve özensiz davranması nedeni ile müvekkilinin bavulunun kaybolduğu, tatili süresince kayıp bagajını bulmaya çalıştığı, bu süreci tatil sırasında sürekli olarak takip etmek zorunda kaldığı, uzun süredir görmediği arkadaşları ile keyifli bir şekilde vakit geçiremediği, tüm seyahati boyunca stresli olduğu ve davalı şirketin kusurlu hareketinin müvekkili maddi ve manevi olarak ciddi anlamda olumsuz etkilendiği açık olduğundan, müvekkilinin maddi ve manevi zararlarının tazmin edilmesi amacı ile müvekkili lehine 10.000 TL manevi tazminat ve uğramış olduğu fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile sonradan artırılmak üzere kısmi dava olarak şimdilik 5.000 TL maddi tazminat talebimizin 26/07/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketten tahsil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kayıp bagaj iddiasına ilişkin Müvekkil Şirketin çözüm sunmak amaçlı bagaj etiketi talep ettiğini ancak davacının Müvekkil Şirkete bagaj etiketi sunmadığı görülmüştür. Müvekkil Şirket tarafından müşteri memnuniyeti amacı ile nezaket raporu oluşturulmuş ve davacının verdiği bilgiler doğrultusunda bagaj ile ilgili arama çalışmaları yapıldığını, ancak davacının etiket sunmamış olduğu bagaja bu şekilde ulaşılamadığını, bagaj fişi sunmayan ve dolayısıyla bagajını teslim ettiğine dair belgesi olmayan davacının davasının reddinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; içindekilerle birlikte kaybolduğu öne sürülen bagajın ve içindeki eşyaların değerini ispatlayıcı fiş, fatura veya bu nitelikte herhangi bir belgenin dosyaya ibraz edilemediğini, ispatlanamayan zarardan dolayı, müvekkil şirketin sorumluluğuna hükmedilemeyeceğini, bir an için müvekkil şirketin sorumlu olduğu düşünülse dahi, somut uyuşmazlık hakkında .... hükümlerinin uygulanması gerekeceğini, davacı tarafın, kaybolan bagajın içeriğini belgelendirmesi ihtimalinde dahi müvekkil şirketin sorumluluğu sınırsız bir sorumluluk olmayacağı zira müvekkil şirketin sorumluluğunun sınırı, konvansiyon hükümlerinde açıkça belirlendiğini, bagajda temel olarak giysi taşınmasının esas alındığını, bagajda bulunmaması gereken eşyalardan dolayı şirketin sorumluluğuna başvurulamayacağını, bir an dahi kabul anlamına gelmemek kaydıyla davaya konu olaya müvekkil şirketin kusurunun sebebiyet verdiği kabul edilse dahi, davacının manevi tazminata hak kazanamayacağını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, manevi tazminat miktarının zenginleşmeye yol açacak miktarda olmaması gerektiğini, bu bağlamda davacının 10.000 TL tazminat talep etmesinin zenginleşme amacı güttüğünün aşikar olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " .. davacı davalı havayolu şirketi tarafından ayıplı hizmet ifası nedeniyle tazminat talebinde bulunduğu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 05/02/2018 gün ve 2016/6654 E.-2018/723 sayılı kararında da belirtildiği üzere, ticari ve mesleki olmayan amaçla havayolu ile yolculuk yapılması durumunda tüketici mahkemesinin görevli mahkeme olduğunun belirtildiği, dosya kapsamında davalı hava yolu şirketi aracılığıyla seyahat yapmak isteyen davacının, ticari veya mesleki amaçla hareket ettiğine dair herhangi bir bilgi veya belge bulunmadığı, dava dilekçesi içeriğinden davacının tatil amaçlı seyahatte bulunduğu, görev uyuşmazlıklarına bakan İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesinin güncel 2023/3352 Esas ve 2024/985 karar sayılı ilamında göreve ilişkin yukarıdaki şekilde tespit ve değerlendirmelerde bulunduğu hususları hep bir arada değerlendirilerek davada asliye ticaret mahkemelerinin görevli olmadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, HMK 1 maddesi gereğince görev kamu düzeninden olup, yine HMK 114 maddesine göre dava şartı hakimin re'sen incelemesi gereken hususlardan olduğundan ve yine HMK 115 maddesine göre mahkememizin her aşamada görevi resen göz önüne alması gerektiğinden mahkememizin görevsizliğine..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Uluslararası seyahatlerin Ticaret Mahkemelerinin görev alanına girdiğini, Uyuşmazlık Mahkemesinin bu hususta 2020 yılında vermiş olduğu kararın mevcut olduğunu, davacının uçuşu Türkiye-KKTC arası olduğu için yerel mahkemenin görevli olduğunu, aksi yöndeki karar bu yönüyle de usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemenin dosyayı Tüketici Mahkemelerine göndermesinin yerinde olmadığını, dosyanın görevli mahkeme olan Ticaret mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/123 E. 2024/259 K. sayılı gerekçeli kararda verilen dosyanın İstanbul Anadolu Nöbetçi Tüketici Mahkemesi'ne gönderilme kararının kaldırılmasına ve dosyanın Ticaret Mahkemeleri'ne iadesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, hava yoluyla yolcu taşıma sözleşmesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçeyle mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde , mahkemenin görevli olup olmadığı noktasıdadır.6100 sayılı HMK. 114-(1)-c) maddesi uyarınca görev mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. HMK. 1 maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığı, davanın her aşamasında re'sen araştırılır. Dava şartının bulunmaması halinde, HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilir.Ticari davalar Türk Ticaret Kanununun (TTK) 4. maddesinde; mutlak ve nispi ticari dava olarak düzenlenmiştir. Uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen bir hususa ilişkin olması veya davanın ticaret mahkemesinde görüleceğine dair açık bir yasal düzenlemenin bulunması halinde mutlak ticari dava, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan uyuşmazlıklarda ise; nispi ticari dava söz konusu olup, ticaret mahkemesi görev alanı içinde kalacaktır. TTK.'nın 5. maddesine göre; Asliye Ticaret Mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir.28/05/2014'te yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un (TKHK) 3/1- k maddesine göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi olarak, 3/1-l maddesine göre tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere, ticari veya mesleki amaçlarla hareket veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem olarak ifade eder.Yine anılan Kanun'un 73/1. maddesi uyarınca, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu, 83/2. maddesi uyarınca ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun göreve ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği hükme bağlanmıştır.Somut olayda, dava dilekçesindeki anlatımdan, davacının mesleki ve ticari bir amaçla seyahat ettiğine ilişkin hiç bir delil bulunmamakla, davacının tüketici konumunda olduğu anlaşılmaktadır. TKHK'nın 83. maddesi uyarınca, taraflardan birinin tüketici olduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği gözetildiğinde davaya konu taşıma sözleşmesinin tüketici işlemi olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda davaya bakmaya tüketici mahkemesi görevli olduğundan mahkemece davanın görev dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davalı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 19/09/2024