T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/629
KARAR NO: 2022/110
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
TARİHİ: 31/01/2019
NUMARASI: 2016/318 Esas-2019/40 Karar
ASIL VE BİRLEŞEN
DAVA: Rücuen Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 02/02/2022
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün asıl ve birleşen davada davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili, sigortalı ... San. Ve Tic. A.Ş.’ye ait emtianın, müvekkili tarafından Emtia Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalandığı, sigortalısının 108 adet gazlı fırını, İtalya'da yerleşik ... adlı şirketten 04.12.2013 tarihli ekli fatura ile satın aldığı, ilgili emtia ... no'lu konteyner içerisine tam ve sağlam olarak istiflenerek davalı ... adlı ve Türkiye'de acentesi bulunan nakliyeci firma sorumluluğunda nakledilmek üzere ... no'lu ekli konişmento ve ... no'lu taşıma senedi ile İtalya'nın Venedik Limanı'ndan ... adlı gemiye yüklenerek Mersin'e nakledildiği, 30.12.2013 tarihinde limanın CFS-1 sahasında konteynerin orjinal mühürü kırılarak kapakları açıldığında, yapılan kontrollerde konteyner içerisindeki emtia kolilerinden 3 adet gazlı fırının çeşitli yerlerinden ezilmek suretiyle hasarlanmış olduğunun tespit edildiği, hasar bedelinin sigortalıya 05.03.2014 tarihinde 4.519,98-TL ödendiği ve zarar tazminatı alacağının sigortalıdan temlik alındığını belirterek bu bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Davacı vekili, aynı olay nedeniyle sigortalına yaptığı ek ödeme 3.433,42 TL'nin tahsilini istemiştir.
CEVAP: Davalı vekili, öncelikle uluslararası yetki itirazında bulunarak mahkemenin yetkisiz olduğu, davacının aktif husumetinin araştırılması gerektiği, deniz taşımasının yapıldığı geminin denize, yüke ve yola elverişli olduğu bu nedenle hasarın esasen gönderenin ambalaj ve istiflemedeki kusurundan veya malın aybından ya da yükleme öncesinde veya gemiden tahliye edildikten sonra alıcının deposuna dahili taşınması yahut bir yerde beklemesi sırasında meydana gelmiş olabileceği, emtianın bünyesinden veya ambalajlanması ve istiflenmesindeki ihmal ve kusurlar sebebiyle meydana gelebilecek hasarın Sigorta Genel Şartları md.5 uyarınca teminat harici olup, taşıyıcıya rücu edilemeyeceği, yükün konteyner harici herhangi bir hasar ve/veya mühür kırılması olmaksızın ve orjinal mühürü üstünde olarak alıcısına teslim edildiği, konteyner içindeki iddia konusu hasarlar ile müvekkil şirketin hiçbir ilgisinin olmadığı, davacının yükümlülüklerini yerine getirmediği ve istenen tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda; milletlerarası yetki kaydının yer aldığı konişmentoda davacı sigorta şirketinin sigortalısı taraf olmadığından milletlerarası yetki itirazının yerinde olmadığı, davalı ... şirketi tarafından 16.12.2013 tarihinde düzenlenen ... no.lu konişmentoya göre; taşıma konusu emtianın, toplam 9.559,50Kg. ağırlığında 108 koli gazlı fırın olduğu, yükletenin İtalya'da mukim ... firması, alıcı/ihbar olunanın İstanbul'da yerleşik ... olduğu, dava konusu yükün ... no.lu 1 adet 40' DV kapalı tip konteyner içerisine istiflendikten sonra kapılarının mühürlendiği ve İtalya'nın Venedik limanında ... isimli gemiye yüklenerek varış yeri olan Mersin limanına deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu, ... isimli forwarder firma tarafından tanzim edilen 10.12.2013 tarih ve ... no.lu konişmentoya göre; taşıma konusu emtianın, toplam 9.559.50 Kg. ağırlığında 108 koli gazlı fırın olduğu, yükletenin İtalya'da mukim ... isimli firma, ihbar olunanın İstanbul'da yerleşik davadışı alıcı ... San. ve Tic AŞ. , teslim acentesinin ise İstanbul'da yerleşik ... olduğu, dava konusu yükün yükleyici tarafından ... no.lu 1 adet 40'lık kapalı tip konteyner içerisine istiflendikten sonra kapılarının mühürlendiği İtalya'nın Venedik limanında ... (sefer no: ...) isimli gemiye yüklenerek varış yeri olan Mersin limanına deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu, dosyada mevcut 23.12.2013 tarihli faturaya göre; dava dışı ... A.Ş.'nin, denizyolu nakliyesine ilişkin navlun ücreti için dava dışı ... San. ve Tic. AŞ.'ne toplam 775,00 Euro tutarında navlun faturası kesmiş olduğunun tespit edildiği, dava konusu taşımada davalı ...' nın fiili taşımayı gerçekleştirdiği ve bu şekilde pasif husumet ehliyetinin, davacının da, TBK m. 183 ve devamı hükümlerine göre aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, 30.12.2013 tarihli tutanakta, ... San. ve Tic A.Ş. 'ne ait ... Firmasının vekili olduğu iç muhteviyatı gazlı fırın olan ... nolu konleynerin ... sahasında iç boşaltımı yapılmak üzere orijinal mührünün kırıldığı ve kapaklarının açıldığı, konteynerin sağ tarafındaki göçükten dolayı 3 adet gazlı fırının hasarlı olduğunun tespitinin yapıldığının ifade olunduğu ve Mersin Iimanı ... takım lideri, Mersin limanı ... puantörü ve Şahinler Gümrükleme yetkilisi tarafından imza altına alındığı, tutanakta taşıyıcının veya temsilcisinin imzasının bulunmadığı buna karşın, dosyada mevcut 28.02.2014 tarihli temlik hükümlerini taşıyan ibraname uyarınca davacının aktif husumete sahip olduğu, teknik bilirkişi heyetince yapılan değerlendirmeye göre de, taşıma konusu gazlı fırın emtiasında oluşan eziklik hasarının sebebinin, içinde taşındığı konteynerin, ... isimli gemi ile İtalya'nın Venedik limanından Mersin limanına kadar olan deniz taşıması sırasında dıştan maruz kaldığı şiddetli bir darbe neticesinde yan panelinin içeriye doğru göçmesi sebebiyle meydana gelmiş olduğu, söz konusu konteynerin Mersin limanındaki ... (Konteyner yük istasyonu) sahasındaki iç boşaltımı sırasında tanzim edilen 30.12.2013 tarihli tutanağa göre, konteynerin sağ tarafındaki panelde şiddetli çarpmaya bağlı içe göçüklük olduğu, bu durumun konteynerin çarpma sonrasında yapısının bozularak elverişsiz duruma düşmesine neden olduğu, konteynerin gövdesindeki darbeye bağlı fiziki hasarların yükleme limanında veya öncesinde gerçekleştiğine dair yükleme limanı yetkilileri ve/veya gemi görevlileri tarafından düzenlenmiş hasar tutanağına dosya içeriğinde rastlanmadığı bu durumda, fiziki hasarın İtalya'nın Venedik limanından Mersin limanına kadar olan deniz taşıması sırasında meydana geldiği, konteynerlerin taşıma sürecinde vaki elverişsizliği ise TTK m. 932/3 uyarınca taşıyanın sorumluluğunu gerektirmekte olduğundan asıl davanın kabulüne, birleşen davaya esas ödemenin hatır ödemesi olduğundan reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesiyle; müvekkilinin pasif husumet ehliyetinin olmadığı zira dava konusu olayda iki konişmento olup, ... numaralı konişmentoda yer alan bilgilerden; yükletenin “...”, alıcının “...”, taşıyanın “...” olduğu ve bahsi geçen konişmentonun taşıyan adına acentesi “...” tarafından düzenlendiği, ... numaralı konişmentoda yer alan bilgilerden ise bahsi geçen konişmentonun “...” tarafından düzenlendiği, yükletenin “..., alıcının ... Bankası A.Ş., ihbar olunanın “... San. Ve Tic. A.S. olduğu ve konişmentoda yer alan ‘...’ ifadesinden teslimat için başvurulacak varış limanı acentesinin “...” olduğunun anlaşıldığı, tek bir taşıma işi olmakla birlikte iki ayrı taşıma sözleşmesi dolayısıyla birden fazla konişmento olduğu, asıl taşıma sözleşmesindeki taşıtanın ..., alt taşıma sözleşmesinde alt taşıyan olarak ortaya çıktığı, alt taşıma sözleşmesindeki taşıtanın ise ... olduğu, bu iki sözleşme birbirinden müstakil olduğundan alt taşıtanla asıl taşıyan arasında doğrudan doğruya bir hukuki ilişkinin olmadığı, bu nedenle alt taşıtanın, taşıma sözleşmesinin yerine getirilmesi ile ilgili olarak asıl taşıyana müracaat edemeyeceği, muhatabının alt taşıyan olduğu, asıl taşıyan ve onun adamları alt taşıyanın yardımcı şahısları durumunda olup, alt taşıyan ...'nin gemi adamlarının kusurlarıyla yüke verdikleri zararlar için TTK md. 1062 uyarınca sorumlu olduğu, TTK md. 1237.maddesi uyarınca, taşıyan ile konişmentonun nihai hamili arasındaki ilişkilerde konişmentoda yazılı bulunan hüküm ve şartların uygulanacağı,04/13/301552 numaralı konişmentoda notify party/ihbar olunan olarak görülen sigortalı Atmaca'nın, fiili taşıyanın taşıma işinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirilmediğinden bahisle ... numaralı konişmentoda taşıyan olarak görünen müvekkiline husumet yönelttiği ancak davacı selefi ... San. Ve Tic. A.Ş.’nin, ... numaralı konişmentonun taraflarından olmadığı için ... numaralı konişmentoda taşıyan olarak görünen müvekkiline başvuramayacağı, kaldı ki, TTK md. 1191/1 gereğince, “Taşımanın gerçekleştirilmesi, kısmen veya tamamen bir fiili taşıyana bırakıldığı takdirde, taşıyan navlun sözleşmesine göre böyle bir bırakma hakkına sahip olup olmadığı dikkate alınmaksızın taşımanın tamamından sorumlu kalmaya devam edeceği bu durumda fiili taşıyan ...'nın sorumlu bulunduğu, davacının işbu dava bakımından ... numaralı konişmentoda taşıyan olarak görünen ... firmasına husumet yöneltmesi gerekirken ... firmasına husumet yöneltmiş olmasının hukuken hatalı olduğu, Davacının delil listesinin ekinde sunmuş olduğu 24.02.2014 tarihli ekspertiz raporunda, ‘04.12.2013 tarih ve ... numaralı fatura muhteviyatı emteanın İtalya’dan Mersin’e sevk edilmek üzere ... A.Ş. sorumluluğunda ... numaralı konteyner içerisinde ... isimli gemiye yüklendiği, taşıma işinin anılan firma sorumluluğunda icra edildiği belirtilmiş ve ... A.Ş.'nin taşıyan firma olarak gösterildiği gibi dava konusu emtianın İtalya’nın Venedik Limanı’ndan Mersin Limanı’na kadar denizyolu ile nakliyesine karşılık olarak ... A.Ş. tarafından düzenlenen 521396 numaralı navlun faturasının bulunduğu buna göre ... A.Ş.’nin akdi taşıyan sıfatını haiz sayılan taşıma işleri komisyoncusu olarak sorumlu olduğu, Davanın geldiği aşama itibariyle ... A.Ş.’ne ihbarı zarureti hasıl olduğu belirtilmesine ve davanın ihbarı talep edilmesine rağmen mahkemece bu husunun dikkate alınmadığı, Her iki konişmentoda da yetki şartı olup, İstanbul Mahkemelerinin yetkisiz olduğu, ... numaralı konişmentoya sigortacı selefinin taraf olmadığının mahkemece de kabul edildiği, sigortalının taraf olduğu ... numaralı konişmento klozlarının esas alınacak olduğunun kabulü halinde de, ... numaralı konişmentoda yer alan ve tercümelerini bizzat davacının sunmuş olduğu klozlardan amir hukuk ve yargı yetkisini gösteren 21 numaralı klozda, ‘bahsi geçen konişmentonun Hong Kong yasalarına tabi olduğu ve anılan konişmento ile bağlantılı her türlü ihtilaf ve hak talebinin Hong Kong mahkemeleri tarafından çözümlenebileceği’ hususunun yer aldığı, müvekkilinin taraf olduğu ... numaralı konişmentonun ön yüzünde açıkça, ‘anılan sözleşmenin taşıyan, acenteleri veya www...com aracılığıyla edinilebilecek güncel ... konşimentosunun -hukuk ve yargı yetkisi, sorumluluğun sınırlandırılması ve beyan edilen değer klozları da dahil olmak üzere- hüküm ve şartlarına tabi olduğu’ şerhinin yer aldığı, konişmentonun arka yüzünde yer alan 26 numaralı kloz ile de açıkça, ‘işbu konişmentonun İngiliz Hukuku’na tabi olduğu ve işbu konşimentodan kaynaklanan bütün uyuşmazlıkların çözümünde, başka bir ülke mahkemesinin yetkisi bertaraf edilmek suretiyle, Londra’daki İngiliz Yüksek Mahkemesi’nin yetkili olacağı’ hususlarının kararlaştırıldığı, bu durumda MÖHUK md. 47 gereğince yetki itirazının kabulü gerektiği,Hasarın sebebinin tam olarak tayin ve tespit edilmeden hüküm kurulduğu, müvekkilinin taraf olduğu ... numaralı konişmentoda ‘yükleme, istif, tartım ve sayım yükleten sorumluluğunda olduğu (shipper’s load, stow, weight and count)’ şerhinin yer aldığı, bu şerhin konteyner içi yükleme ve istifin yükleten tarafından yapıldığını, bunların gereği gibi yapılmamasından doğacak hasardan taşıyanın sorumlu tutulamayacağı anlamına geldiği, dava konusu olayda konteyner içine yüklenen emteanın türü gazlı fırın olup, ağır olan ve büyük yer kaplayan bu makinelerin konteyner içinde birbirlerine çarpıp deformasyona neden olmayacak şekilde denizyolu ile yük taşımasına uygun şekilde istiflenmesi ve bağlanması gerektiği, aksi durumda zararın ambalaj yetersizliğinden meydana geldiği kabul edileceği ve TTK md. 1182. gereğince, taşıyanının kusursuz sayılacağı, 24.02.2014 tarihli ekspertiz raporunda konteynerdaki göçüklerin yapısına nasıl oluştuğuna ilişkin herhangi bir tespite yer verilmemiş, rapor yalnız belgeler üzerinden incelemeye dayanarak dava konusu hasarın tutanakla imza altına alınmasından 2 ay kadar sonra düzenlenmiş, 30.12.2013 tarihli tutanakta da göçük yapısına (nasıl oluştuğuna) ilişkin herhangi bir tespite yer verilmemiş -ki bu halde bahsi geçen 2 aylık süreçte konteynerın iyi muhafaza edilmemiş olması halinde konteynerdaki deformasyonun artması/farklılaşması söz konusu olabilir- olmasına rağmen 2019/40 K. sayılı ve 31/01/2019 tarihli gerekçeli kararda konteynerdaki göçüklerin dışarıdan içeriye doğru olduğu, bu nedenle de hasardan taşıyanın sorumlu olduğu yönünde görüş bildirilmek suretiyle hüküm tesis edildiği, Yargıtay 11. H.D.'nin 2016/3420 E., 2017/5654 K., 24.10.2017 T. Sayılı ilamında, ' (...) malların konteynerlara yükleyici tarafından yüklendiği, istiflendiği, sayıldığı ve mühürlendiği, buna göre, emtea konteynerlara yükleten/taşıtan tarafından istiflendikten sonra kapısı mühürlenerek taşıyana teslim edildiği ve konteyner içi lashing (sabitleme) işlemlerinin tamamen yükletenin/taşıtanın sorumluluğunda olduğu, meydana gelen yükteki hasarın, yükleyicinin kötü istifi ve taşıtan tarafından yükün gerdirmeli polyester spanzetler yardımı ile konteyner içerisindeki lashing halkalarına bağlanması ve tahta takozlarla sabitlenmesi gerekirken böyle bir lashing işleminin yapılmamış olması nedenine dayalı yeterli sabitlemenin yapılmadığı, TTK'nun 1066. maddesine uygun şekilde yük ilgilisi tarafından yazılı hasar ihbarında bulunulmadığı gibi, her iki tarafın iştirakiyle yaptırılmış bir inceleme olmaması karşısında TTK'nun 1066/son fıkrası uyarınca ispat yükümlülüğünün taşıyan lehine değişikliğe uğrayarak ziya ve hasarın taşıyanın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde taşıyan lehine karine doğurduğu, aksini ispat yükünün davacıya ait olduğu, hasarın taşıyanın sorumluluğunda değil, yükleten-taşıtanın kötü istiflemesi sebebiyle oluştuğu gerekçesiyle, davanın davalı yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair vermiş olduğu kararın onandığı, Bizzat davacının delil listesinin ekinde sunmuş olduğu 30.12.2013 tarihli tutanakta yer alan, ‘konteynerın iç boşaltımının yapılması için orijinal mührünün kırılarak kapaklarının açıldığı’ ifadesinden hasarın, konteyner kapakları açıldıktan sonra fark edildiği, bir diğer deyişle, dava konusu konteynerda haricen anlaşılabilen bir hasarın mevcut olmadığı, bu durumun istifin, denizyolu ile yük taşınmasına uygun olarak yapılmaması nedeniyle emtiaların hasarlandığını açıklar nitelikte olduğu, 24.02.2014 tarihli ekspertiz raporunda da emtianın gemiye yüklenmesinin ... sorumluluğunda yapıldığının ifade edildiği, bununla birlikte, 04/13/301552 numaralı konişmentoda yer alan ‘teslimat için ...’e başvurunuz’ şerhinden ve Mersin Gümrük Müdürlüğü’nden celp edilen özet beyan formunda beyan sahibini gösterir kısımda ... A.Ş.’nin yer almasından, ithalat limanı işlemleriyle ... A.Ş.’nin ilgilendiğinin açıkça anlaşıldığı, bütün bu hususlardan, konteynerların gemiden tahliyesine ilişkin işlemlerin de ... A.Ş. tarafından icra edildiği sonucuna ulaşıldığı, davacının sunmuş olduğu ekspertiz raporu ve tutanakta konteynerın gemiden tahliyesi sırasında liman vinci mi yoksa gemi vinci mi kullanıldığı hususunda herhangi bir bilgi yer almamakta olup taşıyanın sorumlu tutulabilmesi için bu konuya açıklık getirilmesi gerektiği, hasarın konteyner gemiden tahliye edilirken meydana gelmiş olması ihtimalinde hasar fiili taşıyanın sorumluluk sahasında meydana gelmediğinden müvekkilinin sorumluluğunun doğmadığı, Davacının sigortalısına yaptığı ödemenin lütuf ödemesi mahiyetinde olduğu, sigorta poliçesinin 7. sayfasında; “Sigortalı hasar halinde hasar nedeninin doğru saptanması açısından hasarı öğrenir öğrenmez sigortacıya bildirecektir. Emtealar taşıyıcıya teslim edilirken veya taşıyıcıdan teslim alınırken herhangi bir hasar olduğu görülürse bu husus teslim belgeleri veya tutanak tutulmak suretiyle belgelenecektir. Taşıyıcının veya temsilcisinin söz konusu belgelerde imzası olması gerekmektedir. Aksi halde teminat geçersizdir.” şeklinde bir düzenleme yer almakta olmasına rağmen 30.12.2013 tarihli ... takım lideri, ... puantörü ve ... Gümrükleme yetkilisi tarafından imza altına alınan tutanakta taşıyıcının veya temsilcisinin imzasının bulunmadığı, bu özel şarta göre teminat geçersiz olup, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına lütuf (ex-gratia) ödemesi yapıldığı, davanın aktif husumet yokluğundan reddi gerektiği, ihbar yükümlülüğünün de ticari teamüllere ve kanuna uygun olarak yerine getirilmediği ve TTK md. 1185/2 gereğince müvekkili lehine oluşan karinenin aksinin de ispat edilemediği, 24.02.2014 tarihli ekspertiz raporunda da belirtildiği üzere dava konusu emtia hasarının 30.12.2013 tarihinde gümrük yetkilileri tarafından tutanak altına alındığı ve hasarın tespitini müteakip konteyner hasarlı haliyle ... İnş. Pet. İth. İhr. sorumluluğunda Mersin’den Irak’a ... Ltd. firmasına sevk edildiği, varış limanında gümrük işlemlerini yürüten ... A.Ş.’nin konteyner henüz liman sahasındayken tespit edilen hasardan haberdar olmaması ve bunu ihbar olunan/beyanname veren ... San. ve Tic. A.Ş.’ne bildirmemiş olmasının mantığa uymadığı, böyle bir durumda, TTK md. 1185/1 gereğince hasarın taşıyana bildirilmiş olması gerektiği, ancak dava konusu olayda ekspertiz raporunun bile emtia hasarının tutanak altına alınmasından 2 ay kadar sonra düzenlendiği, davaya konu yük ilgililerinin, TTK md. 1185. uyarınca malların teslimi sırasında ya da haricen belli olmayan hasarlar bakımından teslim tarihinden itibaren 3 gün içinde donatana/taşıyana ya da müvekkiline herhangi bir resmi bildirimde veya ihbarda bulunmadığı veya ihbarı gereksiz kılacak biçimde resmi makamlarca tayin edilmiş eksper marifetiyle usulüne uygun tespit yaptırmadığı, bu şartlar altında TTK md. 1085.maddesinin açık hükmü gereği, ispat külfetinin ve yasal karinenin müvekkili lehine değiştiğinin ve davacının, hasarın donatanın kusurundan meydana geldiği ispat mecburiyetinde olduğunun kabulü gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Esas ve birleşen dava, TTK1472.maddesi uyarınca Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi uyarınca ödenen hasar bedelinin rücuen tazmini istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda esas davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı, davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru sebepleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık yönüyle re'sen yapılmıştır.Davacı sigorta şirketi ile dava dışı ... San, veTic AŞ.arasında Emtia Nakliyat (Abonman) Sigorta Poliçesi ile taşıma sırasında meydana gelebilecek nakliyat rizikolarına karşı sigorta sözleşmesi yapıldığı ve davacı sigorta şirketinin 05.03.2014 tarihinde dava dışı sigortalıya 7.953,40 TL tutarında ödeme yaptığı ve ödeme dekontunun üzerinde 3.433,42 TL'nin lütuf ödemesi olduğunun yazılı olduğu görülmektedir.Davacının hasar nedeniyle sigortalısı firmaya 05.03.2014 tarihinde7.953,40 TL ödeme yaptığı, 28.02.2014 tarihli ibraname ve makbuz başlıklı belge ile sigortalının dava haklarını temlik aldığı anlaşıldığına göre, davacının TTK 1472. maddesi gereğince aktif husumeti bulunmaktadır.MÖHUK 47.maddesiuyarınca, HMK 17 ve 18. maddelerindeki düzenlemeye paralel olarak yetkilendirilen yabancı devlet mahkemesinin belirli olması gerekli olup, davacı sigortanın halef olduğu dava dışı sigortalının ihbar edilen olarak gösterildiği ... nolu konşimentoda Hong Kong Mahkemelerinin,davalının fiili taşıyan olarak yer aldığı numaralı ... nolu konişmento da ise Londra Mahkemeleri'nin yetkili olduğunun kararlaştırılmış olmasına göre, yetkilendirilen mahkemenin belirli olduğu kabul edilemeyeceğinden davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazı yerinde görülmemiştir. Taşımaya esas davalı ... tarafından 16.12.2013 tarihinde düzenlenen ... nolu konişmentoya göre; emtianın, toplam 9.559,50Kg. ağırlığında 108 koli gazlı fırın olduğu, yükletenin İtalya'da mukim ... firması, alıcı/ihbar olunanın İstanbul'da yerleşik ... olduğu, ... isimli lojistik ve forwarder firması tarafından tanzim edilen 10.12.2013 tarih ve ... nolu konişmentoda ise; taşıma konusu emtianın aynı emtia olup, yükletenin İtalya'da mukim ..., alıcının ... Bankası, ihbar olunanın İstanbul'da yerleşik davadışı alıcı sigortalı ... Tic AŞ, teslim acentesinin ise İstanbul'da yerleşik ... olduğu, her iki konişmentoda dava konusu yükün ... no.lu 1 adet 40 kapalı tip konteyner içerisine istiflendikten sonra kapılarının mühürlendiği ve İtalya'nın Venedik limanında ... isimli gemiye yüklenerek varış yeri olan Mersin limanına deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu, konişmentolardaki kayıtlara göre, taşıyanın sadece yükleme limandaki konteyner sahasından tahliye limanındaki konteynır sahasına kadar olan taşımadan sorumlu olduğu, liman dışı bir bölgeye yapılacak kara taşımalarından sorumlu olmadığı, emtianın konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, sayımı, sabitlenmesive kapıların mühürlenmesi işlemlerinin bizzat yükleten tarafından gerçekleştirilmiş olduğu, konteynerin tamamının tek bir yükleyici tarafından tek bir alıcıya sevk edildiği anlaşılmaktadır. Dosyadaki belgeler ve konişmentolara göre, davalı ... firmasının fiili taşıyan, olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır.6102 sayılı TTK'nın 1185/1. maddesine göre, zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir. Anılan maddenin 4. fıkrasına göre, eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir.Somut olayda, tahliye limanı Mersin Liman İşletmesinde tutulan 30.12.2013 tarihli tutanakta; konteynerin sağ tarafındaki göçükten dolayı üç adet gazlı fırının hasarlı olduğu açıklanmıştır. Ekspertiz raporu ise, hasar tarihinden yaklaşık iki ay sonra 14.02.2014 tarihli talep üzerine ve sigortalı firmanın beyanı ile ibraz edilen evraklar üzerinde inceleme yapılarak hazırlandığı gibi dosya kapsamında hasar nedenine ilişkin olarak 31.12.2013 tarihli tutanaktan başkaca bir delile rastlanmamıştır.Öte yandan konişmentodaki kayıtlardan davalının sadece yükleme limanındaki konteyner sahasından tahliye limanındaki konteyner sahasına kadar olan deniz taşımasından sorumlu olup, ( Shipper’s Load, Stow, Weight and Count) kaydına göre emtianın konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, sayımı, sabitlenmesi ve kapılarının mühürlenmesi ve tahliye işlemlerinin bizzat yükleten tarafından gerçekleştirilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Konteynerin Mersin limanındaki tahliyesi sirasında Mersin Liman İşletmesi takım lideri, puantörü ve gümrük firması yetkilisi tarafından tarafından tanzim edilen ancak liman işletmesinin kaşesi veya resmi mühürünü içermeyen 30.12.2013 tarihli tutanakta, mühürleri sökülerek açılan konteynerin, sağ tarafındaki göçükten dolayı üç adet gazlı fırının hasarlı olduğunun belirtilmesi, bu hasarın davalının taşıma kusurundan meydana geldiğinin kabulü için yeterli görülemez. Zira yükün konteyner içine istiflenmesi ve sabitlenmesi yükletenin sorumluluğunda olup, istifleme veya sabitlemenin ne şekilde yapıldığı veya emtianın niteliğine veya deniz taşımasına uygun olarak yapılıp yapılmadığı konusunda bir tespit bulunmadığı, tutanakta sadece sağ taraftaki göçük olduğunun yazılı olduğu nazara alındığında, mahkemece benimsenen bilirkişi raporundaki, üç adet gazlı fırınının hasara uğrama nedeninin, deniz taşıması sırasında konteynerin şiddetli bir darbeye maruz kalmasından kaynaklandığı yönündeki açıklamaya itibar edilmesi mümkün değildir. Konteyner içerisindeki yükün, istiflenme ve sabitlemesinin gönderici firmaya ait olması, tutanakta, konteyner içerisindeki istif, ambalaj ve sabitlemenin deniz taşımasına uygun yapılıp yapılmadığına ilişkin bir tespitin bulunmaması ve 30.12.2013 tarihli tutanaktan başkaca hiç bir delilin sunulamaması karşısında hasarın davalının sorumluluğundaki deniz taşımasının uygun koşullarda yapılmamasından kaynaklandığı ispatlanamadığından mahkemece davanın bu nedenle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ancak yeniden yargılamaya gerek olmadığından esas davanın reddine, birleşen dava yönünden ise, ilk derece mahkemesince verilen karar kesin olduğu gibi bu karara karşı istinaf başvurusu da olmadığından, ilk derece mahkemesi hükmünün tekrarı ile birleşen davanın da reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, istinafa konu ilk derece mahkemesinin kararının HMK.'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA, 2-Asıl davanın REDDİNE, a-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 80,70-TL karar harcından peşin alınan 77,20-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 3,50-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, c-Davalı tarafından yapılan 101,50-TL tebligat ve müzekkere giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, d-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine,e-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi gereği takdir ve tayin olunan 4.519,98-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,3-Birleşen davanın REDDİNE, a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince peşin alınan 58,64-TL den karar harcı olan 44,40-TL'nin mahsubu ile fazla alınan 14,24-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine, B-Davalı yararına takdir edilen 2.725-TLvekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, c-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,d-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,8-İstinaf yargılamasına ilişkin olarak;a-Davalı tarafından yatırılan 44,40-TL istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davalıya iadesine,b-Davalı tarafından istinaf aşamasında sarf edilen 121,30 TL istinaf başvuru harcı ve dosya masrafı toplamı 25-TL olmak üzere toplam 146,30-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 02/02/2022