T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1048
KARAR NO: 2025/1872
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/12/2024
NUMARASI: 2024/25 Esas - 2024/839 Karar
DAVA: Sigorta
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/12/2025
Taraflar arasındaki Sigorta davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin arı bakarak bal elde ettiğini ve ticaretini yaptığını, davalı nezdinde ... Nolu 09.07.2023 tarihli ... Sigortası Poliçesi yaptığını , Edirne Keşan adresinde bulunan arılara vahşi hayvan saldırısı olduğunu ve 12.09.2023 günlü hasarın aynı gün ihbar edildiğini, davalının görevlendirdiği yetkililerin inceleme yaptığını, görüntü aldığını, ... hasar dosyası açılmış ise de tazminat talebinin gerekçesiz olarak reddedildiğini, müvekkiline ait 110 kovan zarar gördüğünü, kovandaki arıların kaybı zarar olduğu gibi bal hasadı yapılamamış olması da zarar doğurduğunu, yapılacak bilirkişi incelemesinde hakkaniyet ve nesafet ilkesi ile aşkın zarar dikkate alınarak inceleme ve karar gününe göre zarar hesabı yapılması gerektiğini, müvekkilin uğradığı zararın tazmini ile; belirsiz alacağından şimdilik 10.000-TL'sının hasar tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve müvekkile ödenmesine, BK 76 md uyarınca; kovanlara arı koyabilmek için gerekli asgari 192.500-TL'sının davalıdan tahsili ile müvekkile geçici ödeme yapmasına, masraf ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Huzurdaki başvuruya konu poliçede Türkiye Cumhuriyeti ... Bankası Anonim Şirketi /taşdelen/istanbul Şubesi lehine ... kaydı bulunduğunu, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından öncelikle ... kurumun muvafakatinin alınması, aksi takdirde, mevzuat ve yerleşik Yargıtay içtihadı uyarınca davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, dava konusu hasara ilişkin yapılan hasar ekspertiz işleminde teminat kapsamında hasara rastlanmadığını, yağmacı arı saldırısının poliçe teminatı kapsamında olmadığını, ilgili durum genel şartların açık hükmü olduğunu, müvekkil kurumun poliçe teminatı kapsamında hiçbir sorumluluğu olmadığını, haksız davanın reddini talep ettiklerini, kesinlikle kabul anlamına gelmemek üzere, herhangi bir tazminat ödenmesine karar verilmesi durumunda, tazminat hesabının poliçe, genel şartlar ve tarife talimatlar hükümlerine uygun olarak yapılması, muafiyet ve müşterek sigorta hükümlerinin uygulanması gerektiğini, yukarıda ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden ve iddiaların yazılı hiçbir delille kanıtlanmaması ve müvekkil kurumun hasar ekspertiz işlemi yapmasına engel olunduğu için esastan reddine karar verilmesini, davaya ilişkin yargılama giderleri, vekalet ücreti ve sair tüm giderlerin başvuran yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Somut olayda; davacının arı bakarak bal elde etmekte ve satışını yaparak meslek edindiği, ... Sigortası Poliçesi yaptırdığı, Edirne Keşan adresinde bulunan arılara vahşi hayvan saldırısı olduğu ve 12.09.2023 günlü hasar aynı gün ihbar edildiği, zarar oluştuğu, zararın tahsili amacıyla huzurdaki davayı ikame ettiğinin anlaşıldığı, davalı yanca cavep dilekçesinde poliçede ... kaydı bulunduğu ve aktif husumetin bulunmadığı savunulmuştur.Mahkememizce ... Bankası Taşdelen Şubesi'ne müzekkere yazılarak davacının kredi alacağı ve ... kaydının devam edip etmediği hususunda bilgi verilmesi, devam ediyorsa ne miktarda kredi alacağının kaldığı, ayrıca tazminatın davacıya ödenmesine muvafakat edip etmediklerinin bildirilmesinin istenildiği, ... Bankası 24/09/2024 tarihli yazı cevabında; tazminatın davacıya ödenmesine muvafakat etmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır.Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2023/11164 Esas ve 2024/9661 Karar sayılı ilamında; "... yapılan araştırma neticesi varlık şirketinden kredi alacağının ve dain-mürtehin kaydının devam ettiği ve davaya muvaffakatları bulunmadığının bildirildiği anlaşıldığından davanın husumetten reddine karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir..." şeklinde belirtildiği,İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2022/199 Esas ve 2024/911 Karar sayılı ilamında: ".... Davanın dayanağını oluşturan Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesinde, T.C. ... Bankası A.Ş./ Viranşehir / Şanlıurfa Şubesi yararına “...” kaydı bulunduğundan mahkemece, 01/06/2021 tarihli duruşmanın ara kararı uyarınca, ilgili banka şubesine müzekkere yazılarak davacı ...'in kredi alacağı ve ... kaydının devam edip etmediği hususunda bilgi verilmesi, devam ediyorsa ne miktarda kredi alacağının kaldığı, ayrıca tazminatın davacıya ödenmesine muvafakat edip etmediklerinin bildirilmesi istenilmiş, ilgili banka şubesinden gelen 02/06/2021 tarihli cevabi yazıda; Davacı ...'in ... kaydının devam ettiği, 1.258,71-TL sigorta alacağının bulunduğu, ... kaydının devam etmesi koşuluyla tazminatın davacıya ödenmesine muvafakat edildiğinin bildirildiği, gelen cevabi yazı doğrultusunda davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır...." şeklinde açıklanmıştır.Bu açıklamalar ışığında tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda dava konusu yapılan poliçede ... Bankası'nın ... kaydının bulunduğu, ilgili bankanın yazı cevabından alacağının ve dain-mürtehin kaydının devam ettiği ve davaya muvaffakatları bulunmadığının bildirildiği, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dain-mürtehin bankaya ödemeleri olduğunu, mahkemece bu husus üzerinde durulmadan, kendilerine sorulmadan karar verildiğini, dekontların dilekçeye ekli olduğunu, ihbar edilen bankaya yazılan müzekkere cevabında bakiye borcu yazan bankanın ilk borç miktarı ve ödemeyi dile getirmediğini, bankacılık güven ve uzmanlık kurumu olup, böyle bir durumda ana noktaların ne olduğunu bilmesi gereken bankanın bundan uzak bir tutum/dil benimsediğini, bunun bir sorumluluk nedeni olduğunu, davanın esasında haklılıklarının açık olduğunu ve bilirkişi incelemesi ile de sabit olacağını, davanın sıradan bir alacak davası olmadığını, davalıların dilekçelerine verecekleri cevaplar ile birlikte yapacakları değerlendirmeyi dile getirmek için tüm imkanlarını seferber edeceklerini ihbar ettiklerini beyanla ilk derece mahkemesince istinaf yolunda harcanmayacak; fazlaca bulunan avansı gün beklemeksizin UYAP'ta kayıtlı davacı vekili hesabına aktarmasına, istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, icrasının tehirine; davanın bütünüyle kabulüne, masraf ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :Dava, Devlet Destekli ... Sigorta Poliçesinden kaynaklanan hasar tazminatı istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Dosyada mevcut ... numaralı 09.07.2023 başlangıç-09.07.2024 bitiş tarihli Devlet Destekli ... (Arılı Kovan) Sigortası poliçesinin incelenmesinde, İstanbul ili Çekmeköy ilçesi Merkez-Alemdağ köy mevkiinde davacıya ait 150 kovan hakkında fırtına, hortum, yangın, heyelan, deprem, taşıt çarpması, sel ve su baskını, vahşi hayvan saldırısı, kovanların nakliyesinin sigorta teminatı kapsamına alındığı, 265.000 TL limitli poliçede daini-i mürtehinin dava dışı ... Bankası A.Ş. olduğu görülmüştür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 1453. maddesi hükmü uyarınca, malı rehin alan kimse o mal üzerindeki menfaatini kendi adına sigorta ettirebileceği gibi aynı Yasa’nın 1454. maddesi hükmü gereğince bir başkasının da rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirmesi mümkündür. Böyle bir durumda, sigortalı konumunda bulunan rehin hakkı sahibi olduğuna göre, sigortadan tazminat talep etme hakkı da öncelikle ona aittir. O halde, sigorta ettiren ancak malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta ettirilenin açık muvafakatını almak şartıyla ve kendi menfaati de zedelendiği takdirde, tazminat isteme hakkına sahip olur. Poliçe dain ve mürtehin lehine düzenlenmiş olsa dahi sigorta ettirenin tek başına doğrudan sigortaya karşı dava açma hakkı bulunmakla birlikte yargılama sırasında dava dışı dain ve mürtehinin, tazminatın davacıya ödenmesine muvafakatı olup olmadığının araştırılması, muvafakatı sağlandığı taktirde yargılamaya devam edilerek, davanın sonuçlandırılması, aksi taktirde davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi gerekmektedir. Rehin hakkı sahibinin davaya muvafakat edip etmeme hakkı bulunsa da her hak gibi bu hakkın da Türk Medeni Kanunun (TMK) 2. maddesi uyarınca iyiniyet kuralları çerçevesinde kullanılması gereklidir.
Mahkemece ... ... Bankası'na yazılan müzekkere cevabında davacı adına bulunan altın kovan kredisinin yıllık 17.800 TL ödemeli olup, davacının vade tarihleri 25.08.2025 -25.08.2026 -25.08.2027 olmak üzere toplam 53.400 TL borcu bulunduğu, tazminatın davacıya ödenmesine muvafakat edilmediği bildirilmiştir. Davaya konu poliçede ... Bankası ... olarak gösterilmiş olup, sigorta poliçesinin dava dışı banka tarafından açılan krediye teminat olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, kredi borcu ödenmemiş olması halinde sigorta bedelini talep hakkı öncelikle bankaya aittir. Ancak kredi borcunun bir kısmı ödenmiş ise ödenen miktar kadar tazminat talep etme hakkı davacıya , kredinin ödenmeyen kısmı yönünden talep hakkı yine bankaya aittir. Kredi borcunun poliçe teminatından daha düşük miktarda olduğu durumda kredi borcunun artan kısım için bankanın onayına ihtiyaç bulunmamaktadır Bunu göre sigortalı, dava konusu kredi borcunun sigorta tazminat tutarından daha az olması halinde fazlaya ilişkin kısmı bakımından tazminat talep edebilecektir (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin 11.10.2018 tarihli, 2017/1017 E., 2018/6230 K. sayılı emsal kararı; Yargıtay 19.Hukuk Dairesi’nin 21.06.2018 tarihli 2016/18669 E., 2018/3476 K. sayılı emsal kararı)Somut olayda davacı tarafça istinaf dilekçesinde dava dışı bankaya yapılan ödemeler olduğu belirtilmiş ve dilekçe ekinde hesap ekstresi sunulmuş olup, öncelikle davacıya kullandırılan altın kovan kredisi tutarının ne olduğu, kredi borcunun ne kadarının ödendiği etraflıca araştırılarak buna göre kredi/borç miktarı dışında kalan teminat miktarı yönünden davacının bu poliçeye/miktara dayalı olarak talep hakkı bulunduğu gözetilmeden mahkemece yazılı gerekçe ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR :Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,2-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasındadeğerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 11/12/2025