T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/914
KARAR NO: 2025/1011
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
EK KARAR TARİHİ: 15/04/2025
NUMARASI: 2025/78 D. İş - 2025/82 Karar
TALEP: İhtiyati Hacze itiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 10/07/2025
Taraflar arasında görülen değişik iş neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati hacze itiraz edenler vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
TALEP:İhtiyati hacze itiraz edenler vekili itiraz dilekçesinde özetle; öncelikle, yetki itirazları olduğunu, kesin yetki kuralı bulunmakta olup, işbu dava konusu çekin, kabul anlamına gelmemekle birlikte, ödeneceği yer İstanbul olarak düzenlenmiş olup, tek yetkili mahkeme İstanbul (Çağlayan) Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bu sebeple, mahkemenin yetkisine itirazları olduğunu, İhtiyati haciz talep eden taraf, ... Tekstil San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen ve avalistinin ...u'nun olduğu ... Bankası A.Ş.'nin 0021840 seri numaralı ve 30/09/2023 ödeme tarihli 3.400.000.-TL tutarlı çekin ödenmediğinden bahisle işbu davanın konusu ederek ihtiyati haciz kararı almışsa da müvekkilinin ihtiyati haciz talep eden tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, bu hususa ilişkin müvekkili şirketin ticari defterleri inceletilmiş olup, müvekkili şirket ile ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasında herhangi bir ticari faaliyetin veya faturalaşmanın bulunmadığının belgelendiğini, müvekkilleri ile ihtiyati haciz talep eden taraf ile herhangi bir ticari faaliyetin bulunmadığı defter kayıtları ile ispat edilmekte ve işbu talep konusu evrakın hatır çeki olduğunu, bu sebeple de müvekkillerinin, ihtiyati haciz talebinde bulunan tarafa herhangi borcu bulunmadığını, İhtiyati haciz kararı verilmesi için belirlenmiş olan teminat oranının düşük kaldığını, ortada çek niteliği taşımayan bir belgeye dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verildiğini, öncelikle, ihtiyati haciz kararının usul ve yasaya aykırı olması sebebiyle, Yetkiye, teminata ve alacak dayanak belgesine itirazlarının kabulüne, İİK m.257'de öngörülen ihtiyati haciz şartlarının somut olayda mevcut olmadığının yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, yaklaşık ispat kuralı gereği alacağın %100 oranından az olmamak üzere ihtiyati haczin kaldırılmasına, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu ek kararı veren ilk derece Mahkemesi tarafından ihtiyati hacze itiraz hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda 10.04.2025 tarihli ek karar ile ".. somut olayda, istemde bulunan tarafından sunulan senet aslı dikkate alındığında alacağın varlığının yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlandığı ve vadesinin geldiği, bu nedenle ihtiyati haczin yasal koşullarının oluştuğu; halen ihtiyati haciz şartlarının varlığını koruduğu, itirazların mahiyetinin kararı değiştirecek nitelikte olmadığı görülerek itirazın reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati hacze itiraz edenler vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme, her ne kadar senet aslının dikkate alındığını, yaklaşık ispat şartının yerine geldiğini belirtmişse de bu kanaat hatalı olduğundan, karar ve akabindeki hüküm fıkrasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu, yetki itirazının dikkate alınmamasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, borcu kabul anlamına gelmemekle birlikte, çekin tanzim yerinin İstanbul olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, İhtiyat-i haciz kararı yetkisiz mahkeme tarafından verildiğinden kararın kaldırılmasını talep ettiklerini, dava konusu çekin, hatır çeki olduğunu, hatır çekinde kayıtsız şartsız bir borç ikrarı bulunmadığını, iş bu savunmanın, haklı olup olmadığı dikkate alınmaksızın sırf kambiyo senedinin varlığı (zamanaşımına uğramış ve kambiyo vasfını da kaybetmiş) dikkate alınarak ihtiyat-i haciz talep edenin, talebinin kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kambiyo vasfını kaybetmiş senetlerin yaklaşık ispat külfetini yerine getirdiğinden bahisle verilen ihtiyati haciz kararına konu teminat ve teminat miktarına da müvekkilince itiraz edildiğini , kambiyo ilişkisinin geçerli olabilmesi için temel ilişki ile uyum arz etmesi gerektiğini, bu uyumun da ortaya çıkarılmasının ancak ticari defter ve kayıtların incelenmesi, fatura ve irsaliyelerin araştırılması, banka kayıtlarının ve vergi dairesi kayıtlarının göz önünde bulundurulabilmesi ile olanaklı olduğunu, dolayısıyla, ihtiyat-i haciz talep edenin, alacak iddiasını yaklaşık ispat ettiği kanaatinin hukuka uygun olmadığını, ilk derece mahkemesi tarafından ise bu hususun hiç değerlendirilmediğini, istinaf başvurularının kabulüne, usul ve yasaya aykırı 15.04.2025 tarihli “ihtiyati hacze itirazın reddine” şeklindeki ek kararın kaldırılmasına, ihtiyati hacze itirazlarının kabulüne, 03.03.2025 tarihli ihtiyat-i haciz kararının kaldırılmasına, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin ihtiyat-i haciz talep eden tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:Talep, İİK 265. maddesi uyarınca ihtiyati haczin itiraz üzerine kaldırılması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesinin 03.03.2025 tarihinde verilen ihtiyati haczin kabulüne ilişkin karara karşı yapılan itiraz üzerine duruşma açılarak 10.04.2025 tarihinde itirazın reddine karar verilmiş, bu karara karşı, itiraz edenler vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati haciz talep edebilmek için, İİK'nın 257/1.maddesine göre alacağın para alacağı olması, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması ya da İİK'nın 257/2.maddesindeki şartların bulunması gerekir. İİK'nın 265. Maddesi uyarınca; borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; ....haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir...Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. Kanunda ihtiyati hacze itiraz süresinin borçlu hazır olmaksızın yapılan hacizlerde öğrenmeden değil, haciz tutanağının kendisine tebliği ile işlemeye başlayacağı düzenlenmiştir. Borçluya ihtiyati haciz veya ihtiyati haczin tatbikiyle ilgili herhangi bir tebliğ yapılmadığından itirazın süresinde yapıldığının kabulü gerekir. İhtiyati haciz talebine konu çek, ... Bankası A.Ş. İmsan/İstanbul Şubesine ait 0021840 seri nolu, 30.09.2023 ödeme tarihli ve 3.400.000 TL bedelli olup, keşidecisi ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., lehtarı ihtiyati haciz talep eden ... San. Ve Tic. Ltd. Şti, avali ...'dur.İhtiyati haciz talep eden, ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. borcuna karşılık keşidecisinin ...Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., lehtarın ... Dış Tic. Ltd. Şti.'nin olduğu ... Bankası A.Ş. İmsan/İstanbul Şubesine ait ... seri nolu, 20.03.2023 ödeme tarihli, 1.175.000 TL bedelli ve ... seri nolu, 30.03.2023 ödeme tarihli, 2.375.000 TL bedelli iki adet çek verildiğini, buna ilişkin çek iade bordrosu ile imza karşılığında çeklerin ...'na teslim edildiğini, keşidecinin çekleri ödeyemeyeceğini belirterek yeni çek ile değişim talep etmesi üzerine ihtiyati hacze konu çekin verildiğini beyan etmiştir. İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze İİK'nun 50. Maddesine göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş olup, İİK'nun 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Somut uyuşmazlıkta ihtiyati hacze itiraz edenler, çekin tanzim yerinin İstanbul olduğunu belirterek yetkili mahkemenin İstanbul olduğu yönünde itirazda bulunmuş iseler de ihtiyati haciz talebi kambiyo senedine dayanmamaktadır. Zira ihtiyati haciz talebine konu çek, süresinde ibraz edilmemiş olması nedeniyle kambiyo vasfını kaybettiğinden, yazılı delil başlangıcı niteliğindedir. Bu durumda yetkili mahkeme genel yetki kuralını düzenleyen HMK’nun 6.maddesi uyarınca davalının yani borçluların ikametgahı mahkemesidir. Buna göre Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi ihtiyati haciz talebi hakkında karar vermeye yetkili olup, ihtiyati hacze itiraz edenlerin bu yöne ilişkin istinaf istemleri yerinde değildir. Süresinde bankaya ibraz edilmeyen çek nedeniyle ihtiyati haciz isteyen, kambiyo hukukundan doğan haklarını yitirmişse de çek keşidecesine yazılı delil başlangıcı olarak veya sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda başvurarak alacağı talep edebilir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK.’nun 257/1. Maddesi uyarınca alacaklının, alacağının bulunduğuna dair mahkemeye kanaat verecek kadar delil göstermesi yani alacağın yaklaşık ispatı yeterlidir. Somut olayda keşideci ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat koşullarının oluştuğu gözetildiğinde ... Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesinde usul ve yasaya aykırılık yoktur. Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen keşideci ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekilinin ihtiyati hacze itirazında ileri sürdüğü çekin hatır çeki olduğu, kambiyo ilişkisinin geçerli olabilmesi için temel ilişki ile uyum arz etmesi gerektiği ve bu uyumun ticari defter ve kayıtların incelenmesi, fatura ve irsaliyelerin araştırılması, banka ve vergi dairesi kayıtlarının göz önünde bulundurulması suretiyle ortaya çıkabileceği yönündeki itirazlar, açılacak menfi tespit yahut sair eda davasının konusu olabilecek nitelikte olup, İİK m.265’de sınırlı sayıda sayılan sebeplerden değildir. Ayrıca ihtiyati haciz kararında Mahkemece %15 oranında uygun bir teminat alınmış ve teminata yönelik itirazın yerinde görülmediği anlaşılmakla mahkemece keşideci ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. 'nin ihtiyati haciz kararına yaptığı itirazın reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur. Ancak ihtiyati haciz talebine konu çek, süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle kambiyo vasfını yitirmiş olduğundan Türk Ticaret Kanunu'nun 702.maddesi uyarınca avalistin sorumluluğu ortadan kalkmıştır. Bu hususun, aval yönünden ihtiyati haczin dayandığı sebepler kapsamında itiraz sebebi olarak değerlendirilmesi gerekmekte olup, somut olayda ... yönünden yaklaşık ispat koşulları oluşmamıştır. Buna göre aval ... yönünden ihtiyati hacze itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar vermek gerekirken mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; İhtiyati hacze itiraz eden ... Ticaret Limited Şirketi ve ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ... yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi ek kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; İhtiyati hacze itiraz eden ... Dış Ticaret Limited Şirketi ve ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen KABULÜ İLE; İstinaf incelemesine konu ilk derece mahkemesinin 10.04.2025 tarihli ek kararının itiraz eden ... yönünden HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 1-İhtiyati hacze vaki itirazın ... yönünden KABULÜ ile Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/78 D.İş 2025/82 Karar sayılı 03.03.2025 tarihli kararı ile verilen ihtiyati haczin ... yönünden tüm neticeleri ile birlikte KALDIRILMASINA, 2-İhtiyati hacze itiraz eden ... tarafından yapılan yargılama masrafı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına3-İhtiyati hacze itiraz eden ... kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre belirlenen 9.500 TL vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep edenden tahsili ile ihtiyati hacze itiraz edene ödenmesine,4- İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;a- İhtiyati hacze itiraz eden tarafından başlangıçta peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,b-İhtiyati hacze itiraz eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine, c-İhtiyati hacze itiraz eden tarafından istinaf aşamasında yatırılan istinaf başvuru harcı 1.683,10 TL, posta ve tebligat gideri takdiren 370,00 TL olmak üzere toplam 2.053,10 TL yargılama masrafının ihtiyati haciz talep edenden alınarak ihtiyati hacze itiraz edene verilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)f. maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.10/07/2025