T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/649
KARAR NO: 2025/1019
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/12/2024
NUMARASI: 2023/646 Esas - 2024/1108 Karar
DAVA: Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 10/07/2025
Taraflar arasındaki Tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın zamanaşımı nedeniyle reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin, uluslararası nakliyat ve depolama alanlarında faaliyet gösterdiğini, davacı şirketin aleyhine dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve itirazları üzerine 12.02.2014 tarihinde itirazın iptali davası açıldığını, akabinde davanın alacak davasına dönüştüğünü, dava konusu olayın, dava dışı ... Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı “... Ticaret Ltd.Şti.'ne ait emtiaların, davacı şirketin antrepo çalışanları tarafından yüklenmesi sonucu hasar meydana geldiği iddiası olduğunu, yapılan yargılama neticesinde İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 09.01.2018 tarih ve 2015/225.E-2018/25.K sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, işbu kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine yerel mahkeme kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi 12.10.2022 tarih ve 2019/2527.E - 2022/1283.K sayılı kararı ile kaldırılarak davanın kısmen kabulüne kesin olarak karar verildiğini, dava dışı ... Sigorta tarafından müvekkili şirkete karşı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...E (Yeni Esas: ... E.) sayılı dosyası ile takip başlatılmış olup 09.01.2023 tarihinde müvekkil şirket tarafından dosya hesabına göre vekalet ücreti ve icra masrafları olmak üzere toplam 18.633,75-TL ödeme yapıldığını ve dosya borcunun kapatıldığını, söz konusu hasar/zararın meydana geldiği iddia edilen antrepo hizmet işleminin, ... Sigorta A.Ş.'nin ... poliçe no'lu CMR - Sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında olduğunu, işbu nedenle dava dışı ... Sigorta A.Ş'ye ödenen ve CMR - Sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında bulunan hasarı zarar bedeli ile icra dosyasına ödenen vekalet ücreti ve icra masraflarının tazmini için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesi gereğince 05.07.2023 tarihinde zorunlu arabuluculuk başvurusunda bulunulmduğunu, bir anlaşmaya varılamaması üzerine işbu davanın açıldığını, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile davanın kabulüne, sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında olan , antrepo hizmetinden kaynaklanan ve davacı şirket tarafından dava dışı ... Sigorta A.Ş'ye ödenen 18.633,75 TL hasar/zarar bedelinin, ödenen icra harçları ile avukatlık ücretinin ödeme tarihi olan 09.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı “... Ticaret A.Ş.”nin davalı şirket nezdinde 05.01.2012 - 05.01.2013 tarihli CMR Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğunu, söz konusu sigorta poliçesinin 2. sayfasında olay başına poliçe limitinin 50.000-TL ile sınırlı olduğunun belirtilmiş olması nedeniyle davalı şirketin poliçe limitleri dahilinde sorumlu olacağını, bilindiği üzere sorumluluk sigortası ile davalı sigorta şirketinin sigorta ettirenin üçüncü kişilere karşı mali ve hukuki sorumluluğunu üzere almakta ve sigortalısının üçüncü kişilere verdiği zararları bu kapsamda sigorta ile temin etmekte olduğunu, özetle sigorta şirketinin CMR sorumluluk sigortası ile, sigortalısının sorumluluğunun bulunması halinde üçüncü kişilere verilen zararın giderilmesini temin ettiğini, yine sorumluluk sigortası kapsamında, sigorta şirketinin zarar gören üçüncü kişiye poliçe teminatı kapsamında tazminat ödediğini, ... Sigorta A.Ş. tarafından davacı aleyhine açılmış olan davanın, davalı şirkete ihbar edilmemiş olduğu gibi yapılan yargılama ve yargılama sonucunda yapılan ödemeden davalı şirketin işbu dava ile haberi olduğunu, davacı tarafından ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeni ile TTK'nın yukarıdaki maddelerinin ihlal edildiğini, bu nedenle davalı şirket tarafından davacıya herhangi bir ödeme yapılmasının mümkün olmadığını Mahkeme aksi kanaatte ise kabul anlamına gelmemek kaydıyla davalı şirketin sorumluluğunun yalnızca asıl alacak ile sınırlı tutulması gerektiğini, dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalısına hatır ödemesi yapılmış olup işbu durumun İstanbul 14 Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/225.E ve 2018/25.K sayılı kararı ile de sabit oluğunu, yapılan bu hatır ödemesinin davacı sigortalıya rücu edildiğini, söz konusu ödemenin rücu edilmesindeki hukuki dayanağın temlikname oluğunu, bir başka deyişle, ... Sigorta tarafından, sigortalısı olan yük sahibine karşı hukuki bir sorumluluğu doğmadığı halde yük bedeli ödemesi yapıldığını, yapılan bu ödemede sigortalıya/davacıya rücu edilmiş ve yargılama neticesinde davacı tarafından ödeme yapıldığını, hukuki bir sorumluluk olmamasına rağmen yapılan ödemelerin, sorumluluk sigortası kapsamında karşılanmadığını, ... Sigorta A.Ş. Tarafından yapılan ödemenin davalı şirketten talep edilemeyeceğinin açık olması nedeniyle sigortalı tarafından yapılan söz konusu ödemenin de davalı şirketten tanzim edilmesi talebinin reddi gerektiğini, davaya konu zarar 13.07.2012 tarihinde meydana gelmiş olup davacının alacak taleplerinin zaman aşımına uğradığını, beyan ile davanın öncelike zamanaşımı yönünden reddine ve her halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...uyuşmazlığın davacının dava dışı ... San. Ve Ltd. Şti'ye ait emtianın yurt dışından Türkiye'ye taşınması işinin davacı şirketçe yapılması ve malların hasara uğraması nedeniyle İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yaptığı ödemeyi CMR Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında davalıdan tazmin edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarı noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Davalı cevap dilekçesi ile süresi içerisinde zamanaşımı definde bulunmuştur. 6100 sayılı TTK'nun 1482. maadesi ''(1) Sigortacıya yöneltilecek tazminat istemleri, sigorta konusu olaydan itibaren on yılda zamanaşımına uğrar.'' şeklinde düzenlenmiştir. Eldeki davada dava konusu hasar 13/07/2012 tarihinde meydana gelmiş olup, dava 10 yıllık zaman aşımı süresinden sonra 13/09/2023 tarihinde açılmıştır. Bu nedenle açılan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, uluslararası nakliyat ve depolama alanlarında faaliyet gösterdiğini, İşbu dava, dava dışı ... Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'ye ait emtiaların, müvekkili şirketin antrepo çalışanları tarafından yüklenmesi sonucu hasar meydana geldiği iddiası ile ikame edildiğini, hasar oluşan söz konusu antrepo hizmet işlemi, ... Sigorta A.Ş.'nin ... poliçe no'lu CMR - Sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında olduğunu, ... Sigorta A.Ş. Tarafından açılmış olan davayı, her ne kadar sigorta şirketine zamanında ihbar etmedikleri iddia edilmiş olsa da söz konusu ihbarların zamanında sigorta şirketine yapıldığını, işbu dava da 13.09.2023 tarihinde açılmış olup herhangi bir zamanaşımının söz konusu olmadığını, Mahkemenin TTK'nin 1482. Maddesi uyarınca davanın zamanaşımı nedeniyle reddine kararının hatalı olup bozmayı gerektirdiğini, İstinaf incelemesi yapılarak İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/12/2024 tarih ve 2023/646 E., 2024/1108 K. sayılı kararının bozulmasına, sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında olan, antrepo hizmetinden kaynaklanan ve müvekkili şirket tarafından dava dışı ... Sigorta A.Ş'ye ödenen 18.633,75.TL. hasar/zarar bedelinin, ödenen icra harçları ile avukatlık ücretinin ödeme tarihi olan 09.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı sigorta şirketinden tahsiline, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:Dava, dava dışı alıcıya ait emtianın, davacı tarafından verilen antrepo hizmeti kapsamında antrepo çalışanları tarafından hatalı istiflenmesi sonucu zarar görmesi nedeniyle alıcının nakliyat emtia abonman sigortacısı tarafından alıcıya yapılan ödemenin, davacıdan rücuen tazminine ilişkin mahkeme kararı neticesinde, davacının dava dışı nakliyat emtea abonman sigortacısına yaptığı ödemenin, akidi olan CMR sorumluluk sigortacısı olan davalıdan tazmini istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen sigorta sözleşmesi uyarınca davacı isteminin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı noktasında toplanmaktadır. Dosya kapsamına alınan İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/225 Esas ve 2018/25 Karar sayılı dosyasının incelenmesinde, dava dışı ... San. ve Tic. Ltd.Şti'ye ait otomotiv yedek parça/sıva filesi cinsi emtianın 06.07.2012 tarihinde yurt dışından gelerek davacıya ait gümrüklü antrepoya alındığı, 13.07.2012 tarihinde ... plaka sayılı kamyona yüklenerek ... San. ve Tic. Ltd. Şti'ne taşındığı ancak kamyona hatalı yükleme nedeni ile nakliye sırasında emtianın hasar gördüğü, davacı şirket çalışanlarının ve yüklemenin uygun yapılmasını sağlaması gereken davacı şirket görevlilerinin hasarın oluşmasında kusurlu olduğu, nakliyeyi yapacak araç sürücüsünün ve nakliyecinin, taşıyacağı emtianın uygun yüklenip yüklenmediğini denetlemesi, hatalı yükleme ve istiflemeyi uyarması, tespit ettiği hataları bildirmesi ve uygun yüklemenin sağlanmasında kontrol görevini yerine getirmesi, yükleme uygun yapılmamış ise nakliyeyi reddetmesi gerekirken araç sürücüsünün ve ilgili nakliyecinin hasarın meydana gelmesinde davacı şirket ile aynı oranda kusurlu oldukları gerekçesiyle ... Sigorta şirketinin rücuen tazmin istemiyle ... Ticaret Anonim Şirketi aleyhine açtığı davanın kısmen kabulü ile 6.722,97 TL'nin tahsiline karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır. Anılan mahkeme kararının ... Sigorta şirketi tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında (eski esas:...) icraya konulduğu, davacı tarafça 09.01.2023 tarihinde 18.633,75 TL ödeme yapılarak dosya borcunun kapatıldığı görülmektedir. Taraflar arasında 05.01.2012 - 05.01.2013 tarihlerini kapsayan yük nakliyat komisyoncusu sorumluluk sigorta poliçesi bulunmakta olup, anılan sigorta, bir sorumluluk sigortası niteliğindedir. CMR Konvansiyonda, CMR sorumluluk sigorta sözleşmesi düzenlenmemiş olup, somut olayda rizikonun 13.07.2012 tarihinde gerçekleştiği ve davanın 13.09.2023 tarihinde açıldığı gözetildiğinde zamanaşımı def'i yönünden 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri gereğince değerlendirme yapılması gerekir.Sigorta hukukundan doğan talep haklarına ilişkin zamanaşımı, genel olarak Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 1420.maddesinde; sorumluluk sözleşmeleri yönünden ise özel olarak TTK'nın 1482.maddesinde düzenlenmiştir. TTK'nın 1420.maddesine göre, diğer kanunlardaki hükümler saklı olmak üzere; sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yıl ve 1482 madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler ise rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Sorumluluk sigortalarında zamanaşımını özel olarak düzenleyen TTK'nın 1482.maddesine göre ise sigortacıya yöneltilecek tazminat istemleri, sigorta konusu olaydan itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Genel nitelikli olan TTK'nın 1420.maddesi ile zamanaşımı yönünden ikili süre öngörülmüştür. Biri, sigorta sözleşmesinden doğan tüm talep hakları alacağın muaccel olmasından itibaren iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacak olması, diğeri ise sigorta tazminatı ve bedeline ilişkin taleplerin her halde rizikonun gerçekleşmesinden itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacak olması halidir. Özel nitelikli olan TTK'nın 1482.maddesi ile de sorumluluk sigortalarında sigortacıya yöneltilecek talepler bakımından zamanaşımının üst sınırı on yıl olarak belirtilmiştir.(Emine YAZICI/Zehra, Ş. ÖĞÜZ, Sigorta Hukuku, 3. Bası, Filiz Kitapevi, İstanbul 2020, s. 173-179; Tamer BOZKURT, Sigorta Hukuku, 12. Bası, Onikilevha, İstanbul 2021, 248,Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 04.05.2017 gün ve 2016/14304-2017/2644 Esas ve Karar sayılı kararı) Somut olayda uyuşmazlık, CMR sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanmakta olup, TTK’nın 1482. maddesi uyarınca azami zamanaşımı süresinin olay tarihinden itibaren 10 yıl olarak belirlenmesine göre 13.07.2012 olan olay tarihinden dava tarihine kadar 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmakla mahkemece davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.10/07/2025