T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/407
KARAR NO: 2025/1588
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/12/2024
NUMARASI: 2024/181 Esas - 2024/471 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 06/11/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davanın 0001-0420-00030156 nolu ve 24.08.2022 başlangıç tarihli Nakliyat Abonman Sözleşmesi poliçesi ile 0001-0410-... no.lu ve 29.05.2023 başlangıç tarihli Nakliyat Sigorta Emtia Gemi Poliçesi ile sigortalı bulunan dava dışı ... Otomotiv San ve Tic Ltd Şti'ye ait emtiaların Çin- Türkiye taşımasını üstlenen davalı/borçlu / taşıyıcı şirketin sorumluluk sahasında iken ıslanarak hasara uğraması nedeniyle oluşan hasarların tazmini amacıyla dava dışı sigortalıya ödenmiş olan 61.993,33 TL hasar tazminatının borçlu / davalı / taşıyıcı şirketten TTK'nın 1472. maddesi hükmü uyarınca rücuen tazmini İstanbul Anadolu 17.İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemi ile ikame edildiğini, davalı tarafın mezkur icra takibine karşı, yetki itirazında bulunulduğunu, bu yetki itirazının kabul edilmesinin hukuken imkan dahilinde olmadığını, somut uyuşmazlıkta konşimentoda yer alan yetki kaydının uygulanması gündeme gelse dahi, bu kaydın TBK m.25'e göre genel işlem koşulları içerik denetimine tabi olacağını, anılan takibin ilgili yetki kuralları gereğince, yetkili icra müdürlüğünde başlatılmış olması sebebi ile, davalı ... ... Lojistik A.Ş tarafından yapılmış olan haksız yetki itirazının reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dışı sigortalı ... Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Çin'de yerleşik, ... ... Furui ... Co. Ltd. şirketinden 20.04.2023 tarih ve ... fatura kapsamında FOB teslim şekilli, toplam 730 kap (brüt 12.560,00 kg) ve 56.088,60 USD tutarında çizilmez cam film oto aksesuarları satın alındığını, bu emtiaların Çin'in Rongqi Limanı'ndan İstanbul Ambarlı Limanı'na kadar olan deniz yolu nakliyesi, ... nolu navlun faturası, ZIMUHKG83420361 no.lu ve SZIST 2304995 no.lu konşimentolar kapsamında davalı üst taşıyıcı ... ... Lojistik A.Ş'nin sorumluluğunda ve dava dışı fiili taşıyıcı ZIM Lines tarafından temin edilen TEMU 674525-4 no.lu 40 feet’lik kapalı tip konteyner içerisinde M/V Rong Hang gemisine 21.04.2023 tarihinde yüklenmek suretiyle gerçekleştirildiğini, emtiaların gümrük işlemlerinin 06.06.2023 tarihinde Ambarlı Gümrük Müdürlüğü tarafından tamamlandığını ve 23343100IM00127638 barkod numaralı Gümrük Beyannamesi tanzim edildiğini, sonrasında emtialar dava dışı sigortalının İkitelli / İstanbul'da bulunan deposuna sevk edildiğini, meydana gelen hasarlardan ötürü dava dışı sigortalı şirket 01.06.2023 tarihinde müvekkil şirkete ihbarda bulunduğunu, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından mezkur emtiada meydana gelmiş olan hasar için bağımsız ve uzman eksper tarafından hasarın miktarı ve niteliği yönünden detaylı tespit yaptırılmış olduğunu, ekspertiz çalışması sırasında dava konusu konteynerin canlı olarak incelenmesi için ekspertiz ekipleri tarafından davalı şirket yetkilileri ile e-posta üzerinden iletişime geçildiğini ancak davalı şirket yetkilileri bahse konu konteynerin onarıldığını ve yeniden dolaşıma sokulduğunu bildirdiklerini, söz konusu e-posta yazışmaları davalı şirketin onarımını gerçekleştirdiği konteynerin hasarlı olduğunu, davalı şirketin kusurunu ve ihmalini ikrar ettiğininin bir göstergesi olduğunu, davaya konu hasarın davalı taşıyıcı şirketin sorumluluk sahasında oluştuğu yapılan incelemelerle sabit olduğunu beyanla, İstanbul Anadolu 17. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından başlatılan icra takibine konu alacağın aslı ile ferilerine ilişkin olarak muteriz borçlu şirket tarafından yapılan itirazın iptalini ve icra takibindeki miktar üzerinden takibin devamını, takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesini ve tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davalı yana yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşıma için düzenlenmiş olan SZIST2304995 numaralı konişmento, ... International Forwarding Limited tarafından düzenlendiğini, ilgili konişmeto üzerinde de açıkça yazılmış olduğu üzere hem akdi hem de fiili Taşıyan ... International Forwarding Limited şirketi olduğunu, müvekkili şirketin, bu taşımada ... Container Lines Limited Singapur şirketinin acentesi olduğunu, davanın yanlış tarafa açıldığını, acenteye doğrudan husumet yöneltilemeyeceğini, acenteye ancak ve ancak taşıyana izafeten husumet yöneltilebileceğini bu hususun ıslah ile dahi düzeltilemeyeceğinin sabit olduğunu, müvekkili şirketin, ... International Forwarding Limited tarafından düzenlenen konişmentoda da "as delivery agent only" yani sadece teslimat acentesi olarak yazıldığını, müvekkili, taşıyan değil sadece ilgili yük Türkiye'ye geldiğinde teslimat acentesi olarak birtakım işlemler gerçekleştirdiğinden hasarı kabul anlamında olmamakla birlikte, hasardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, bu sebeple davanın başkaca bir incelemeye dahi gerek olmaksızın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu taşımaya ilişkin konişmentonun 16. maddesine göre, taşıyana karşı açılacak davaların Çin Mahkemeleri’nde açılması ve ihtilaflara Çin Halk Cumhuriyeti hukukunun uygulanması gerekli olduğunu, yetkili Mahkeme Çin mahkemeleri olduğunu, uygulanacak hukuk da Çin Halk Cumhuriyeti hukuku olduğunu, hasar ihbarının gönderilen tarafından müvekkili şirkete 20.06.2023 tarihinde yapıldığını, hasar ihbarının süresinde yapılmadığında hasarın müvekkili şirketin sorumlu olduğu sahada meydana geldiğinin ispatı yükünün davacıda olduğunu, ambalaj yetersizliğinden doğan hasarlardan taşıyan sorumlu tutulamayacağını, bu sebeple davanın reddi gerektiğini beyanla, davanın reddini, davacı taraf aleyhine, İİK 67/2 uyarınca %20 den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı yana yükletilmesinine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI : İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " Dosyada bulunan SZIST2304995 numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde, konşimentonun dava dışı ... International Forwarding(Guangzhou) Limitad tarafından ZIM acentesi sıfatı ile imzalandığı, davalının unvanının konşimentoda malların teslimi için başvurulacak bilgisi altında belirtildiği, dosyaya celp edilen gümrük kayıtlarına göre de yük teslim talimat formunun davalı tarafından gümrüğe verildiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte davacı vekilil tarafından dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz edilen 29/05/2023 tarihli Navlun Bedeli açıklamalı faturanın davalı tarafından dava dışı sigortalı ... adına düzenelndiği anlaşılmakla birlikte ilgili faturada navlun faturasının dava dışı ... Conteiner Lines Limited firmasının acentesi sıfatıyla düzenlendiğinin kayıtlı olduğu görülmüştür. Davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ile davaya konu taşımaya acente olarak dahil olduklarından bahisli pasif husumet itirazında bulunulmuş olmakla, mahkemece davalı tarafından düzenlenen navlun faturası uyarınca davalının TTK 921 maddesi gereği taşıyan sıfatını haiz olup olmadığının tespiti bakımından, davalının ticari defter kayıtları üzerinde inceleme yapılarak ilgili navlun faturasının adına acente olarak düzenlendiği anlaşılan dava dışı ... Conteiner Lines Limited firmasına aktarılıp aktarılmadığının tespiti için muhasip incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Düzenelel muhasip raporu neticesinde davalının dava dışı sigortalı adına düzenleyerek tahsil etmiş olduğu navlun bedelini davalı Globelik ... tarafından kabul edilerek nezdinde ki ... ... ... (HK) LTD hesabına 01.05.2023 tarihinde alacak kaydedildiği, Davalı ... ... ile acentesi olduğu anlaşılan davadışı ... ... ... (HK) LTD arasında cari hesap ilişkisi olduğu, ödemelerin fatura bazında değilde cari hesaba mahsuben yapıldığı, 2.685 USD navlun bedeli içerikli borç dekontunun ödemesinin ... tarafından 11.05.2023 tarihinde yapılan 175.220,25 USD içerisinde yer aldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle davalının acente sıfatı ile düzenlendiği navlun faturası bedelini dava dışı taşıyana aktarması nedeniyle ve davaya konu konşimentoda davalının teslimat acentesi olarak kayıtlı olması hususu bir arada değerlendirildiğinde, TTK 921 maddesi gereğince davalının taşıyan sıfatını haiz olmadığı, taşımaya acente olarak dahil olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Davalının ne TTK 921 maddesi gereğince ne de TTK 1238 maddesi gereği taşıyan sıfatını haiz olmadığı, acente olarak taşımada rol aldığı bu hali ile TTK 105 maddesi gereğince acenteye doğrudan dava açılamayacağı gözetilerek bu davalının pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kabulü ile davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni usulden reddine , ..." karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşımaya ilişkin ... numaralı navlun faturasının davalı şirket tarafından tanzim edildiği, fatura açıklamasında navlun bedeli ibaresinin bulunduğu, vergi istisna muafiyet sebebi kısmında ''Uluslararası Taşımacılık'' yazdığı, yine taşımaya ilişkin ''Yük Teslimat Formu''nun davalı şirket tarafından tanzim edildiği tartışmasız olup davalı tarafın konu taşımayı bizzat organize ettiği ile söz konusu taşımada, taşıma komisyoncusu olarak hareket ettiğini, mezkur hasarın, taşıma aşamasında yani taşıma işleri komisyoncusunun taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin (fiili taşıyıcının) görevi esnasında meydana geldiğini, taşınan emtiaların ıslak ve dağınık bir şekilde antrepoya alındığını, yine emtiaların taşındığı konteynerin tavanında deliklerin mevcut olduğunu, dolayısıyla konteynerlerin yüke elverişli olmadan taşımaya dahil edildiği, dosyada mübrez mail yazışmalarında da açıkça bahse konu konteynerin dava konusu taşımanın akabinde onarıldığı ve hasarlı olduğunun bizzat davalı şirketçe kabul edildiğini, neticeten taşıma işleri komisyoncusunun taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin (fiili taşıyıcının) fiil ve ihmalleri sonucunda dava konusu hasarın meydana geldiği ile taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla hareket eden davalı şirketin TTK m.929 uyarınca dava konusu hasardan sorumluluğunun bulunduğunun aşikar olduğu, somut uyuşmazlıkta da dava dilekçelerinin 3. sayfasında Türkiye'de acenteliği bulunan yabancı şirketlere karşı dava açılabildiğinin mümkün olduğunu ve bu nedenle huzurdaki davanın davalı ... ... Lojistik A.Ş şirketine yöneltilebileceğini, huzurdaki davanın davalı şirkete karşı ikame edilmesinde bir usule aykırılık bulunmayıp anılan Yargıtay kararı uyarınca yerel mahkemece, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair tesis edilen kararın kaldırılması gerektiğini, TTK m. 105, f.2’ye göre acente, aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı davacı adına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açabileceğini, buna göre acente, yapılmasına aracılık ettiği veya bizzat davacı adına yaptığı sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarda, davacı veya davalı konumunda bulunabileceğini, acentenin davada temsil yetkisini sağlaması için acentenin aracılıkta bulunduğu veya davacı adına yaptığı bir sözleşme olması gerektiğini, acentenin davaya konu olan uyuşmazlığın kaynaklandığı sözleşmeyi bizzat kurmuş veya kurulmasına aracılık etmiş olması gerektiğini, buna göre, acentenin aracılık ettiği ya da bizzat yaptığı sözleşmelerle ilgili borçların ifa edilmemesi ya da yükümlüklülerin ihlal edilmesi gibi hallerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, acente davacıyı temsil edebilecek olup somut uyuşmazlıkta da yukarıda değinildiği üzere ... numaralı navlun faturasının ve ''Yük Teslimat Formu''nun bizzat davalı şirket tarafından düzenlendiği açık olduğundan davalı tarafın doğrudan sözleşmeyi kuran taraf olduğu, yalnızca teslimat acentesi olarak hareket etmediği fiili taşıma hariç tüm süreci şahsen yürüttüğünü beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :Dava, deniz taşımasına konu emtiada oluşan hasar bedelini sigortalısına ödeyen sigorta şirketinin, ödediği bu bedeli taşıyan taraftan rücuen tahsili istemi ile başlattığı icra takibine itirazın iptali davasıdır.
İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davalının pasif husumetinin bulunup bulunmadığı noktasındadır.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, İstanbul Anadolu 17. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında, "asıl alacak 02.08.2023, müvekkil şirket nezdinde 0001-0410-... nolu Nakliyat Abonman Blok Poliçesi ile sigortalı ... otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait emtiaların, Çin Türkiye taşımasını üstlenen takip borçlusu ... ... Lojistik Anonim Şirketi'nin sorumluluk sahasında iken ıslanarak hasara uğraması nedeniyle oluşan zararın tazmini amacıyla sigortalıya ödenmiş olan 61.993,33 TL hasar tazminatının takip borçlusundan TTK'nın 1472. Maddesi hükmü uyarınca rücuen tahsili istemidir'' sebebine dayalı olarak 61.993,33 TL asıl alacak ve 2.457,65 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 64.450,98 TL'nin tahsili istemiyle 05.10.2023 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.Davacı taraf, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır. Davacı, sigorta poliçesine konu emtianın davalının akdi taşıyıcı olduğu deniz taşıması sırasında hasara uğradığını, hasar tazminatını dava dışı sigortalıya ödediğini, sigortalının haklarına halef olduğunu, davalının hasarın taşıma sırasında meydana gelmesi nedeniyle zarardan sorumlu olduğunu iddia ederek itirazın iptalini talep etmiş, davalı akdi taşıyıcı olmadığını, kendisine husumet yöneltilemeyeceğini beyanla davanın reddini savunmuş, Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Dosya kapsamında; dava konusu taşımaya ilişkin 21.04.2023 tarihli konişmentonun dava dışı ... ... ... Ltd. tarafından düzenlendiği, yükletenin ... ... Furuı ... Co. Ltd., alıcının dava dışı sigortalı ... Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti., yükleme limanının ... Limanı, boşaltma limanın İstanbul olduğu, konişmentoda davalının sadece teslimat acentesi olduğunun belirtildiği ve ... ... kaydının bulunduğu, davalı tarafından dava dışı sigortalıya ''işbu fatura ... Contaıner ... Lımıted Singapur şirketinin acentesi sıfatıyla düzenlendiği'' belirtilerek 29.05.2023 tarihinde navlun faturasının düzenlendiği sabittir.Davalının defterleri incelenerek düzenlenen bilirkişi raporunda, dava dışı ... İnternatıonal Forwarsıng Ltd tarafından davalı adına 2.685 USD borç dekontu belgesinin düzenlendiği, davalı tarafından kabul edildiği, davalı ile acentesi olduğu anlaşılan dava dışı ... ... ... Ltd. arasında cari hesap ilişkisi bulunduğu, ödemelerin cari hesaba mahsuben yapıldığı, davalı tarafından ödemesi yapılan navlun bedeli içerikli borç dekontunun kar ilavesi ile yük alıcısı olan davadışı sigortalı şirkete yansıtıldığı tespit edilmiştir.Konişmentoda yer alan ... ... kaydının navlunun varma/teslim yerinde alıcı tarafından ödeneceğini ifade edip, konişmento uyarınca akdi taşıyanın dava dışı J ... ... ... Ltd., davalının ise teslimat acentesi olduğu ve teslim tarihinde acente olarak konişmentodaki kayıt uyarınca navlun faturasını düzenlediği, navlun faturasını düzenlemiş olmasının akdi taşıyıcı olduğu anlamına gelmediği, davanın doğrudan acenteye karşı açıldığı, TTK madde 105 uyarınca acenteye karşı müvekkilini izafeten dava açılabileceği, doğrudan kendisine husumet yöneltilemeyeceği ve davalının pasif husumeti bulunmadığından Mahkemece davalının pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kabulü ile davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı taraftan alınması gereken istinaf karar harcı başlangıçta peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 06/11/2025