T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/192
KARAR NO: 2025/998
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/10/2024
NUMARASI: 2022/403 Esas - 2024/738 Karar
DAVA: İstirdat(Hamilin Elinden Rızası Dışında Çıkan Çek Hakkında )
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 10/07/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin davacının yetkili hamil olduğu çekler 28/11/2020 tarihinde müvekkili tarafından ticari borçlusu olduğu ...'e ... Kargo aracılığı ve ... kargo seri numarası ile gönderildiğini ancak 02/12/2020 tarihinde kargoda kaybolduğunu, bunun üzerine Mahkememizin 2020/459 Esas Sayılı dosyası ile bahse konu çekler hakkında taraflarınca zayi sebebiyle iptal ve ihtiyati tedbir konulması talepli dava açıldığını, Mahkememizce 09/12/2020 tarihli ara kararında söz konusu; 1- ... Bankası A.Ş. Erzurum Şubesi'ne ait keşidecisi ... olan ... çek numaralı ve vade tarihi 30.03.2021 olan 10.000 TL (onbin) meblağlı çek, 2- ... Bankası A.Ş. Erzurum Şubesi'ne ait keşidecisi ... olan ... çek numaralı ve vade tarihi 30.04.2021 olan 15.000 TL (onbeş) meblağlı çek, 3- ... Bankası A.Ş. Erzurum Şubesi'ne ait keşidecisi ... olan ... çek numaralı ve vade tarihi 30.05.2021 olan 15.000 TL (onbeş) meblağlı çek, 4- ... Bankası A.Ş. Erzurum Şubesi'ne ait keşidecisi ... olan ... çek numaralı ve vade tarihi 30.06.2021 olan 15.000 TL (onbeş) meblağlı çek, 5- ...Bankası A.Ş. Erzurum Şubesi'ne ait keşidecisi ... olan ... çek numaralı ve vade tarihi 30.07.2021 olan 15.000 TL (onbeş) meblağlı çek, 6-... Bankası A.Ş. Erzurum Şubesi'ne ait keşidecisi ... olan ... çek numaralı ve vade tarihi 30.08.2021 olan 15.000 TL (onbeş) meblağlı çek, 7-... Bankası A.Ş. Erzurum Şubesi'ne ait keşidecisi ... olan ... çek numaralı ve vade tarihi 30.09.2021 olan 15.000 TL (onbeş) meblağlı çek, 8-... Bankası A.Ş. Erzurum Şubesi'ne ait keşidecisi ... olan ... çek numaralı ve vade tarihi 30.10.2021 olan 15.000 TL (onbeş) meblağlı çekler hakkında ödemeden men kararı verildiğini, mahkememizin 06/04/2021 ara karar duruşmasında talepte bulunan ilgili kişi tarafından bankaya ibraz edilen 8 adet çek hakkında istirdat davası açılması için taraflarına kesin süre verildiğini, bu yasal süre içerisinde çek istirdadı davası açma zorunluğunu hasıl olduğunu, söz konusu çekleri haksız hamil olarak elinde bulunduran davalı şirketin işbu çekleri müvekkiline iadesi zorunlu olup aksi halde, mevcut durum müvekkilinin hak kayıplarına ve mağduriyetine sebebiyet verileceğini, müvekkilinin çekleri kötü niyetli olarak elinde bulunduran şirket ile hiç bir iş ya da ticari ilişkisi yoktur hatta davalı şirket müvekkili tarafından tanınmadığını, kargoda kaybolan çeklerin davalı şirketin eline nasıl ulaştığı konusunda hiçbir bilgisi ve görgüsü bulunmadığını, müvekkilinin çekleri elinde bulunduran şirket arasında da hiçbir ticari ilişki söz konusu olmadığını, aralarında ticari ilişki olduğunu gösterir somut herhangi bir delil de mevcut olmadığını, davaya konu çek üzerinde müvekkiline ait bir ciro işlemi de bulunmadığını, dolayısıyla çekleri elinde bulunduran şirket haksız ve kötü niyetli hamil olduğundan çeklerin istirdadı ve müvekkiline iadesi gerektiğini, açıklanan nedenler ve duruşmalar sırasında re'sen nazara alınacak sair nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile, davalarının kabulüne, dava konusu çeklerin istirdadına ve davacı müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;"müvekkilinin belirtilen çeklerin iyi niyetli meşru hamili olduğunu, çekleri para alacağına karşılık faturalar ve makbuzlar karşılığında çekin arkasında cirosu olan kendisinden önceki şirketlerden ciroyla aldığını, çeklerde, 4. ciro konumunda olduğunu, müvekkilinin cirosundan önce 3 farklı şirketin cirosu bulunduğunu, müvekkilinin çeklerin kayıp olduğu iddiası ile ilgili hiçbir bilgisi ve sorumluluğunun olmadığını, müvekkil şirketin dava konusu çekleri, fatura ve makbuz karşılığında kendisinden önceki ciro olan şirketlerden aldığını ve ticari defter kayıtlarına işlendiğini, davacının iddialarının doğru olmadığını bu nedenlerden dolayı davanın esastan reddi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacıya yükletilmesini..." talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı itibariyle; her ne kadar davacı tarafça davaya konu çeklerin istirdadı talebiyle iş bu dava açılmışsa da, ; davacı tarafça çekin ,kargo ile alıcısına gönderirken kaybolduğunu iddia edildiği fakat çekin incelenmesinde davacıya ait olduğu yönünde bir kaydın bulunmadığı , davacı vekilince son celse beyanında çeklere ilişkin her hangi bir ödemenin yapılmadığının beyan edildiği, bu minvalde davacının davaya konu çeklerden dolayı yetkili hamil olduğu ispat edilemediğinden davanın aktif husumet nedeniyle reddine," karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; çekleri haksız hamil olarak elinde bulunduran davalı şirketin işbu çekleri davacıya iadesinin zorunlu olduğunu, aksi halde, mevcut durumun davacının hak kayıplarına ve mağduriyetine sebep olacağını, çekleri elinde bulunduran şirketin çeklerden hak talep etmesinin, kabulünün mümkün olmadığını, dava konusu çekler üzerinde davacının keşideci veya ciranta olmamasının bu davayı açmakta davacı sıfatı olmadığı (aktif husumet yokluğu) manasına gelmediğini, çekte yetkili hamilin kural olarak bu çeki elinde bulunduran kişi.'' tanımından da çeki haklı sebeple elinde bulunduran davacının çekin yetkili hamili olduğunun anlaşılacağını ve dava açmak için taraf sıfatına sahip olduğunu, davacının söz konusu davada hukuki yararı olduğunu bu yüzden aktif husumet yokluğundan söz edilemeyeceğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava; yetkili hamilin elinden rızası hilafına çıkan çekin istirdatı davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; davacının dava konusu çeklerin yetkili hamili olup olmadığı noktasındadır.Dava konusu çeklerin hamili iken borcuna karşılık dava dışı ...'e ... kargo ile gönderdiği, bu aşamada çalındığının iddia edildiği, davacı tarafça Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/ 459 E. Dosyası ile kıymetli evrak iptali davası açıldığı, bu aşamada davalı ... Ltd.Şti. Nin çekleri ibraz ederek ödeme yasağının kaldırılmasını talep ettiği, mahkemece davacıya istirdat davası açmak üzere süre verildiği ve eldeki istirdat davasının açıldığı görülmektedir. Uyuşmazlık konusu çeklerin keşidecisinin dava dışı ... olduğu ve hamiline düzenlendiği, çekler üzerinde çeşitli cirolar bulunmakla birlikte davacının hiçbir sıfatla adının ve imzasının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davacı ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi ile de uyuşmazlık konusu çeklere ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı anlaşılmaktadır. Gerek çek iptaline ilişkin dava dosyasına gerekse istirdat davasına ilişkin iş bu dosyaya davacı tarafça çeklerin hamili olduğuna dair herhangi bir delil sunulmamış olmakla davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik yoktur.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 10/07/2025