T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1665
KARAR NO: 2024/1623
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/07/2024
NUMARASI: 2024/284 D. İş - 2024/291 Karar
TALE: İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 07/11/2024
Taraflar arasında görülen değişik iş dosyası neticesinde ilk derece mahkemesince verilen ek kararın ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
TALEP: İhtiyati haciz talep eden dilekçesinde özetle; alacaklarının hiçbir teminata bağlı bulunmadığı gibi, borç da vadesi dolduğu halde bugüne kadar ödenmediği, borçlular haklarında takibe başlanılan ve icra takibinden haberdar oldukları, malları kaçırmalarında endişe ettikleri, iş bu sebeplerle borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, İstanbul ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasından infazına karar verilmesini, dava giderleri ve vekâlet ücretinin borçluya ödettirilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 12.07.2024 gün 2024/284 D.İş E, 2024/291 D.İş Karar sayılı kararı ile; borçlu Doğan Kaya Yönünden bonolarda cirosu olmadığından ihtiyati haciz talebinin reddine,talebin borçlu ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi Yönünden %15 teminat karşılığı kabulüne, alacaklının, borçlulardan yukarıda miktarı yazılı alacağının tahsilinin ifasının temini bakımından baki isteği İİK'nun 257. maddesinin 1. fıkrasına uygun bulunan alacak rehinme temin edilmemiş ve diğer tarafla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına kafi teminatta alınmış bulunduğundan adı geçen borçluların yukarıda gösterilen malları ile alacaklarını, İİK'nun da muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ:Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen borçlular vekili tarafından 22.07.2024 tarihli dilekçe; yetkisiz Mahkemece ihtiyati haciz kararı verildiği, ihtiyati haciz konusu yapılan senetler üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığı yönünde savunmada bulunularak ihtiyati haciz kararına itiraz edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince 30.07.2024 tarihli ek kararda" ..HMK 17. maddesine göre ancak tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yetki sözleşmesi yapabileceğinden söz konusu bonolarda belirtilen yetki sözleşmesi geçerli olduğu, buna göre ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemenin Antalya Mahkemeleri olduğu görülmekle, hem her iki tarafın tacir olması nedeniyle Antalya Mahkemelerinin yetkili olduğu hem de Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1 hükmü uygulanamaz. Dolayısıyla alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olmadığı kabul edilmelidir. Bu durumda ihtiyati hacze dayanak bonoda ihtiyati hacze itiraz eden borçlun yerleşim yerlerinin Antalya Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresi içerisinde kalması nedeniyle verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece yetkisiz olunmasından bahisle 30/07/2024 tarihli usul ve yasaya aykırı hükmü sonucunda ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmişse de bu hususun açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükmün açıkça hukuka aykırı olması sebebiyle istinaf kanun yoluna başvurma zorunluluğu doğduğunu, HMK'nın 10.maddesi ve TBK'nın 89.maddesi gereğince alacaklı/müvekkilin yerleşim yeri mahkemelerinen işbu dosya kapsamında yetkili olduğunu, HMK'nin 17.maddesi gereğince yetki sözleşmesinin yazılı olarak ve her iki tarafın da imzalarını taşıyacak şekilde yapılması, yetki sözleşmesi üzerinde yetkili kılınan yer mahkemeleri açıkça gösterilmesi gerektiğini, somut olay kapsamında böyle bir durum söz konusu olmadığını, bononun üzerindeki ibarelerin bir yetki sözleşmesi anlamına gelmesi mümkün olmayıp; bu yönde yapılan tüm değerlendirmelerin usul ve yasaya aykırı nitelikte olduğunu, borçluların mallarını kaçırma ihtimalinin çok yüksek olduğu açık olduğundan işbu nedenle yerel mahkeme kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, davalı borçlu tarafından yapılan mesnetsiz itirazlar neticesinde kurulan yerel mahkeme kararı ile müvekkili alacaklının dava konusu alacağı tahsil etme sürecinin haksız bir şekilde uzatıldığını , dosyaya mübrez belgelere istinaden borcun varlığının, davalı borçlu tarafından kabul edildiğini, davalı borçlunun beyanları birbiriyle çelişmekte olup, kendisi kötü niyetle hareket ederek alacağın tahsilini engellemeye çalıştığını beyanla istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, müvekkilinin alacağını elde edememe tehlikesi karşı borçluların menkul ve gayrimenkul mallarıyla 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Talep, değişik iş dosyası üzerinden verilen ihtiyati haciz kararına yapılan yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin ek kararın kaldırılması istemine ilişkindir.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, mahkemenin yetkili olup olmadığı noktasındadır. İhtiyati hacze itiraz İİK'nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup; borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. İhtiyati hacizde yetkili mahkeme, İİK 258. maddesi yollamasıyla İİK 50. maddesine göre belirlenir. Anılan maddede ise, HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Buna göre, bonoya dayalı olarak, alacaklı, borçlunun yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili, (HMK. 6.md.), borçluların birden fazla olması halinde bunlardan birinin yerleşim yerindeki (HMK. 7. md) veya bonoda öngörülen ödeme yerindeki mahkemeden , 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 'nun (TTK) 777/3. maddesine göre ödeme yeri gösterilmeyen bonoda, düzenlenme yerinin ödeme yeri olduğunun kabulü gerekeceğinden, bononun düzenlenme yerindeki mahkemelerden birinden (HMK.10.md) yahut bonoda yetkili mahkeme gösterilmişse ve şartları mevcutsa bonoda yetkili olarak gösterilen mahkemeden (HMK 17.md) talepte bulunabilecektir. Ancak yetki şartının geçerli olması için HMK 17. maddesine göre, bonoyu düzenleyenlerin tacir olması şartı aranmaktadır. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranacak alacak niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1 hükmü uygulanamaz. Dolayısıyla alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olmadığı kabul edilmelidir.Bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde bononun keşide yerinde veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 776/1-d maddesine göre ödeme yeri bononun zorunlu unsurlarındandır. TTK'nın 777/3. maddesinde açıklık bulunmadığı takdirde senedin düzenlendiği yerin, ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılacağı düzenlenmiş olup, TTK'nun 777/4.maddesi uyarınca düzenleme yeri bulunmayan bononun keşidecinin ünvanının yanında yer alan adreste düzenlendiği kabul edilir. Somut olayda, lehdarı ihtiyati haciz talep eden, keşidecisi ihtiyati hacze itiraz eden ... Sanayi ve Ticaret Ltd Şti olan talebe konu iki bonoda ödeme yerinin gösterilmediği, düzenleme yerinin gösterilmemesi sebebiyle TTK'nın 777/3.maddesi uyarınca keşidecinin ünvanının yanında yer alan adresin düzenleme yeri olarak kabul edileceği, keşidecinin adresinin Muratpaşa/Antalya olduğu, her iki bono metninde de Antalya Mahkemelerinin yetkili kılındığı anlaşılmaktadır. HMK'nın 17. maddesi uyarınca, yetki sözleşmesinin veya yetki şartının geçerli olması için her iki tarafın da tacir olması gerekmektedir. Tarafların tacir olmalarına göre Antalya Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin şart geçerli olup, ihtiyati haciz kararı veren mahkeme ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili değildir. Bu durumda mahkemece 30.07.2024 tarihli ek karar ile ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin ihtiyati hacze itirazının kabulü ile hakkında verilen ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi ek kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz talep eden vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-İhtiyati haciz talep eden tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-İhtiyati haciz talep eden tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)f maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 07/11/2024