T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/725
KARAR NO: 2024/1525
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/12/2023
NUMARASI: 2022/209 Esas - 2023/1072 Karar
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 24/10/2024
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Ticaret Anonim Şirketi'nin tamamının hisse sahibi olan ... ile müvekkil ... 06.11.2019 tarihinde 300.00,00 TL sermayenin ... Turizm Ve Tic. Limited Şirketi'ni kurduklarını ve TTK hükümlerine göre de tescil ettiklerini, bu şirketin %50 hissesinin müvekkil ...'ye yine %50 hissesi ise ... Ticaret Limited Şirketine ait olduğunu, bu şirketin asıl kurulma amacının yurt içinde ve yurt dışında her türlü ışıklı ve hareketli panolar,basılı malzemeler, tabela, afiş, pankart, açık hava panoları ve diğer yararlanabilinecek araç ve yöntemlerle reklamcılık faaliyetlerinde bulunulabilmek olduğunu, davacı müvekkilin şirket kuruluşunun akabinde şirket müdürü olarak ... Ticaret A.Ş adına hareket eden ... ile birlikte müdür olarak atandıklarını, her ikisinin de şirketi birlikte müştereken temsile yetkili olduklarını, davalılardan ... Tur. Tic Ltd Şti.'nin 2020 yılı başında davacı müvekkil sayesinde ilk olarak Beşiktaş Belediyesinden 8 adet reklam panosu işini aldığını, sadece bir adet reklam panosunun aylık getirisinin 25.000 -30,000 TL'sı civarı olduğunu, şirketin muhasebesine bile ... Turizm Ticaret A.Ş 'nin muhasebe müdürü olan ve aynı zamanda şirketi de kuran mali müşavir ...'ın bakmakta olduğunu, davalı firmaların piyasada iş yaptıkça paralar kazanmaya başladığını ancak Davacı müvekkilin ise şirket kurulduğu günden 2021 yılı sonuna kadar bir lira kar payı elde edemediğini, müdür sıfatıyla ücret bile alamadığını, bunun sebebinin ...'in piyasadaki bir işleri kendi firması olan ... adına alması ve neredeyse tüm kazancıır iş bu şirkete kazandırması. bunun yanında ... firması üzerinden elde ettiği kazancı da davalıya vermemesi ve dolaylı olarak haksız rekabet yapması olduğunu, bu hususu müvekkile ... ile konuştuğunda her defasında kendisinin türlü bahanelerle müvekkili oyalandığını ve en kısa sürede bu hususu düzelteceğini ve yine toplu ödeme yapacağını müvekkile vaad ettiğini, davacı yaptığı araştırmalar neticesinde Beşiktaş Belediyesi ile ilgili yapılan tüm işlerin faturalarının davalılardan ... Ticaret A.Ş kesildiğini ve yine Resmi tahakkuklarında B... Turizm Ticaret A.Ş'den yapıldığını gördüğünü, bu güne kadar ... Turizm Ticaret olarak sadece Beşiktaş Belediyesi'ne bu güne kadar yaklaşık 3.000.000 TL'sı fatura kesildiğini ancak müvekkile kar payını alamadığını, maddi kayıplarının tazmini için 21.02.2022 tarihinde arabulucuya başvurulduğunu, ancak bir anlaşmanın sağlanamadığını beyan ederek, davanın kabulünü arz ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının müşterek imza ile yetkili olduğu bir şirketin kendisine haksız rekabet yaptığını ileri sürmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ... Tic. Ltd. Şti.'nin ortaklarından birinin ... olmadığını, ... A.Ş.'nin ortaklarının davacı ... ve diğer davalı ... Tic. A.Ş. olduğunu, davalılardan ... Ltd. Şti.'nin reklam sektöründeki geçmişinin yaklaşık 30 yıl olduğunu, bu şirketin yeni kurulmadığını ve zaten para kazandığını, ... Ltd. Şti. ise 2019 Senesi'nde kurulduğunu, ... A.Ş.'nin de reklam sektöründe olduğunu, kendi işlerinin de olduğunu, elbette ki ticaret yaparak kazanç elde etmeye çalışacaklarını, bundan daha doğal bir durum olamayacağını, Davacının da ... A.Ş. ile ortak olurken bu durumu çok iyi bildiğini, "Elde ettiği kazancı davalıya vermemesi" iddiasıyla kastedilen ... A.Ş.'ye vermemesi ise bunun zaten normal olduğunu, kastedilen ...'a vermemesi ise bunun mümkün olmadığını, ...'a yapılacak ödemelerin bu şirketin hesabına yapıldığını, ... Ltd. Şti. münferit değil müşterek imza ile temsil ve ilzam edildiğini, ortaklardan sadece birinin tek başına hiçbir şey yapmasının mümkün olmadığını, davacı ...'nin de imzası olmadan diğer ortak, şirketle ya da şirket parasıyla ilgili hiçbir tasarrufta bulunamayacağını, davacı ...'nin şirketle ilgili yapılan her işle ilgili, bilgisi ve muvafakati olduğunu, yoksa zaten o işlerin yapılması mümkün olmadığını, ... Beşiktaş Belediyesi'yle bir ticari faaliyet yaptıysa, bu durumun davacıyı hiçbir şekilde alakadar etmeyeceğini beyan ederek, davanın reddini arz ve talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Haksız rekabetin meydana geldiği iddia edilen dava ... Tic. Ltd. Şti. şirketi 06.11.2019 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi ile kurulduğu, hissedarlık yapısının ve şirket müdürlerinin müşterek imza ile davacı ... ve davalı ... Tur. Tic. A.Ş. olduğu görülmüştür. Davalı ... Tur. Tic. A.Ş.' nin 26.12.2006 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi ile tek kişilik Anonim Şirket olarak kurularak hisselerinin tamamı ve münferiden temsile yetkili tek kişinin davalı ... olduğu tespit edilmiştir. Davacı taraf, davalı ... Tur. Tic. A.Ş. vasıtasıyla müşterileri davalı şirkete yönlendirmek ve kazancı bu şirket üzerinden almak suretiyle haksız rekabette bulunulduğu iddiasıyla maddi tazminatın tahsili istemiyle eldeki dava açılmıştır. Davacının iddialarının ileri sürülüş biçimine göre zarar görenin davalı ... Tic. Ltd. Şti. olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, haksız rekabet ile ilgili iddialar davacının ortağı olduğu ... Tic. Ltd. Şti. sujesiyle ilgilidir. Şirketlerin ayrı bir tüzel kişiliği bulunmakta olup, şirketle ilgili açılacak davaların da kural olarak şirketi temsile yetkili kişilerce şirket adına açılması gerekir. Limited şirket ortaklarının kural olarak, şirket adına dava açma hakları bulunmamaktadır. Ancak, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 644/1-a. maddesi atfı ile limited şirketler hakkında da uygulanan TTK'nın 555/1. Maddesine göre, şirketin uğradığı zararın tazminini, şirket ve her bir pay sahibi isteyebilir. Bu halde dahi pay sahipleri tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebilirler. Yöneticinin sorumluluğuna ilişkin TTK'nın 554. Maddesi uyarınca açılan sorumluluk davasında dahi durum böyledir. Davacı taraf, dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında, haksız rekabet ve kazancın tespitine, davalılardan HMK 107. Madde uyarınca şimdilik 10.000 TL maddi tazminatın müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ancak tazminatın şirkete ödenmesini talep etmemiştir. Yukarıda izah edildiği üzere şirketin uğradığı zararın şirkete ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açılabilecek olup, davacı tarafça kendi adına tazmin talep edilmiş olup, bu halde davacı ortağın aktif husumet ehliyeti bulunmamakla (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 27/12/2022 Tarih, 2021/1280 Esas ve 2022/1444 Karar sayılı kararı ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 02/05/2023 Tarih, 2020/1006 Esas ve 2023/666 Karar sayılı kararı) açılan davanın HMK 114/1-d ve 115 maddeleri gereği aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, ..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının 06.11.2019 tarihinde ... Turizm Anonim Şİrketi ile 300.000,00 bedelli sermaye ile ortak olduğunu, şirketin asıl kurulma amacı ise öncelikle ve ağırlıklı olarak yurt içinde her türlü ışıklı ve hareketli panolarla reklam faaliyetlerinde bulunmak olup davacı ile ... Turizm Anonim Şirketi yetkilisi ... şirketinni müştereken temsile yetkili kılındığını, davacı 2020 yılının başında ortak olduğu şirket adına Beşiktaş Belediyesinden 8 adet reklam panosu işini aldığını, şirketin para kazanmasına rağmen şirketin kuruluş gününden bizlerin dava tarihi olan 28.03.2022 tarihine kadar davacının bir lira bile alamadığını, davacının kendi çabalarıyla araştırmaları sonucu Beşiktaş Belediyesinden alınan 8 adet pano işinin ... Ticaret Limited Şirketi'nce pazarlandığını öğrendiğini, bu şirketin ise davacının ortağı ...'e ait olan bir diğer şirket olduğunu, ...'in kötü niyetli olarak ... Turizm Anonim Şirketi'nin Beşiktaş Belediyesi ile olan işini kendisine ait olan ... Turizm Tic. LTD ŞTİ'ne aktardığını, ayrıca bu şirket yine yaklaşık olarak 3.000.000,00 TL sı kadar fatura keserek Beşiktaş Belediyesi'ne göndermiş davacının bir lira kar payı elde edemediğini, dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve gelen 20.02.2023 tarihli kök rapor ile 24.10.2023 tarihli ek raporlar bizlerin aleyhine gelmiş bilirkişilerin dava dosyasına sundukları ek raporda davalılardan olan ... Tur. Tic. A.Ş'nin satışlarını analiz ettiğini, şirketin 2020 yılından 2022 yılına kadar normal olarak artan oranlarda ticari hayatına devam ettiğini ve kar ettiğini belirtiğini ancak bu yıllar arasında Beşiktaş Belediyesine 120 numaralı alıcılar hesap altında borç babında bir borç yada alacak kaydı olmadığı bahsiyle herhangi bir haksız rekabet unsurlarının gerçekleşmediğinin raporlandığını, yine Bilirkişiler Beşiktaş Belediyesi İle ... Tic. A.Ş arasında herhangi bir fatura varlığı olmadığı bahisle alacak ve haksız rekabet şartlarının olmadığının da raporlandığını, halbuki fatura olmaması olağan olduğunu çünkü Beşiktaş Belediyesi reklam panoları için ... Tur.Tic.A.Ş'ye yer tahsis etmiş olduğunu ve buna karşılık Beşiktaş Belediyesince davalı şirkete ilan asma tahsis ücreti ile ilan reklam ücretlerini taahhuk ettirmiş olduğu hususunun yerel mahkemeye rapora itiraz dilekçemiz ile bildirmiştik. yine rapora itiraz dilekçemiz ekinde sunduğumuz üzere 2021 yılı beşiktaş belediye başkanlığı adres bazlı hesap ekstresinde de bu hususlar apaçık görükmekte ve ... Tic. A.Ş 'de bu panoları üçüncü kişilere kiralayarak kazanç elde ettiği belli olduğu halde mahkemenin bu itirazlara itibar etmemiş ve davayı aleyhe sonlandırdığını, kaldı ki Beşiktaş Belediye Başkanlığı sadece 2021 yılı içinde adres bazlı hesap ekstresinde 8 adet reklam panosunun yerleri dahil olmak üzere ilan ve reklam vergileri ile asma tahsis ücretlerini ...A.Ş'ye göndermiş ve de bu ücretlerin de davalı şirket tarafından ödendiğini, Mahkemece 2019 -2022 yıllarına ait davalı şirkete gönderilen adres bazında hesap ekstrelerini istemiş olsa Beşiktaş Belediyesi ile ...A.Ş arasındaki ticari ilişkinin ortaya çıkacağını, Bundan dolayı Davalı Şirket 2019 -2022 yılları arasında reklam panolarını başka firmalara kiralamış ve yüksek oranda kar elde ettiğini, Bilirkişilerin anılan 8 adet pano için kesilen tüm faturaların dökümünü yapıp bir hesaplama yaparak davalı şirketin haksız kazancı ile davacının zararını ortaya çıkarması ve yine 2019 -2021 yıllarına ait ekstrelerin Beşiktaş Belediyesinden celp edilerek yeniden bir inceleme yapılması gerektiğini, Mahkemenin bu talepleri göz ardı ettiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava, limited şirket müdürünün şirketle haksız rekabeti nedeniyle tazminat davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davacının husumetinin bulunup bulunmadığı noktasındadır. Davacı tarafça, kendisi tarafından bulunan işlerin davalı ... Tur. Tic. A.Ş. Üzerinden yapılarak kendisine kazanç verilmediği iddiasıyla tazminata karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır. Davalı ... Ticaret Limited Şirketi davacı ve diğer davalı ... Tur. Tic. A.Ş. Tarafından 06/11/2019 tarihinde kurulmuştur. Şirketin kurucu ortakları aynı zamanda müşterek imza ile temsili yetkili müdür olarak atanmıştır. Davalı ... Tic. A.Ş. İse 26/12/2006 tarihinde kurulmuş olup, şirketin yönetim kurulu başkanı ...'dir. Davacının bu şirkete ortaklığının bulunmadığı ihtilaf konusu değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 626/2. Maddesine göre, şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemiş veya diğer tüm ortaklar yazılı olarak izin vermemişse, müdürler şirketle rekabet oluşturan bir faaliyette bulunamazlar. Limited şirkette müdürlerin rekabet yasağına aykırı hareket etmeleri durumunda tazminat sorumluluğuna ilişkin söz konusu hüküm bağlamında TTK’de açık bir hüküm bulunmamaktadır. TTK'nın 396. maddesine göre anonim şirketlerde, müdürlerin rekabet yasağına aykırı hareket etmeleri durumunda yönetim kurulu üyeleri, müdürlerden tazminat isteme veya söz konusu işlemi şirket adına ve hesabına yapılmış olarak değerlendirilmesini talep etme hakları bulunmaktadır. Ancak söz konusu seçimlik hakların limited şirketler için de aynı şekilde kıyas yoluyla uygulanmasına bir engel bulunmamaktadır. Ancak bu istemler şirket tarafından ileri sürülebilecek olup, limited şirket ortağının müdürün haksız rekabeti nedeniyle dava açma hakkı bulunmamaktadır. TTK'nın 54 vd. maddeleri gereğince haksız rekabet veya haksız fiil hükümlerinin uygulanması halinde dahi dava hakkı zarar gören şirkete aittir. TTK'nın 644/1-a maddesinin yollaması ile limited şirket müdürlerinin sorumlulukları hakkında da uygulanacak olan TTK'nın 553/1. maddesi uyarınca, kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar. Bu durumda şirketin uğradığı zararı şirket veya pay sahibi isteyebilir. Pay sahipleri açtıkları davada tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebilir. Somut olayda, davacı ortağın müdürün haksız rekabeti, haksız rekabet ve haksız fiil iddiası ile dava açma hakkı bulunmamaktadır. Müdürün sorumluluğuna dayalı açılan davada ise tazminatın ancak şirkete ödenmesi istenecek olup, davacı dava dilekçesinde açıkça "maddi kayıplarımızın tazmini için" şeklindeki ifade ile tazminatın kendisine ödenmesini istemiş olup, dolaylı zarar halinde bu mümkün değildir. Bu nedenlerle davacının eldeki davayı açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmamakta olup, ilk derece mahkemesince davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 24/10/2024