T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2026/1005
KARAR NO:2026/1020
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:11/11/2025
NUMARASI:2025/957 Esas - 2025/930 Karar
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:14/05/2026
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin alacağına karşılık olarak, .... Şti. den, ... Bankası A.Ş. ... Şubesinin(Şube kodu...), keşidecisi .... Şti. olan, 01.11.2025 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, ... çek numaralı çeki ile ... Bankası A. Ş. ... Şubesinin (Şube kodu...), keşidecisi .... Şti. olan, 02.11.2025 keşide tarihli, 3.000 Dolar bedelli, ... çek numaralı çekini aldığını ve belli bir süre sonra kaybettiğini, çeklerin kaybolmuş olması nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda," , ...Bu doğrultuda davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği çekler yönünden hak sahibi olduğunu ispata elverişli bilgi ve belgeleri verilen kesin süre içerisinde ibraz edemediği, bu nedenle mevcut haliyle zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkının bulunmadığı, çekin iptalini isteme imkanı yalnızca çekin hamiline tanınmış olup, (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43 HD. 2021/1895 E., 2021/1599 K sayılı ilamı) davacı taraf da hamil olduğunu ispatlayamadığı anlaşılmakla dosya üzerinde yapılan inceleme ile davanın reddine," karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, dava konusu çekleri ticari ilişki kapsamında teslim aldığını, çeklerin zayi olmasının tamamen iradesi dışında gerçekleştiğini, mahkemece verilen kesin süre içerisinde yazılı belge sunulamamış ise de, ticari hayatın olağan akışı içerisinde her işlemin yazılı belgeye bağlanmasının mümkün olmayabileceğini, davaya konu iptali istenen çeke ilişkin fatura, dekont, sözleşmenin çek ile birlikte kaybolmuş olduğunu, çekin ön ve arka yüzünü gösterir suretlerin çekin kaybolmuş olması nedeniyle sunulamadığını, kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali davalarında amacın, zayi olan senedin kötüye kullanımını önlemek ve gerçek hak sahibinin korunmasını sağlamak olduğunu, yerel mahkeme tarafından bu amaç gözetilmeksizin karar verilmesinin usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu, zayi nedeniyle çek iptali davalarında ispat ölçüsünün, klasik eda davalarına göre daha esnek değerlendirilmesi gerektiğini, yerel mahkeme tarafından verilen kararın ise gerçekten hakkı olan davacının korunmasını imkansız hale getirdiğini, beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, ... Bankası A. Ş. ... Şubesinin (Şube kodu...), keşidecisi .... Şti. olan, 50.000,00 TL bedelli, ... çek numaralı çekinin iptaline, ... Bankası A. Ş. ... Şubesinin (Şube kodu...), keşidecisi .... Şti. olan, 02.11.2025 keşide tarihli, 3.000 Dolar bedelli, ... çek numaralı çekinin iptaline karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE:Dava, TTK'nın 818/s maddesi yollamasıyla TTK 757.madde hükümlerine dayanılarak açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindirİlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı, davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru sebepleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık yönüyle re'sen yapılmıştır.Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı 6102 sayılı TTK 651. maddesi uyarınca hamile ait olup, hamil TTK 652. maddesine göre iptal karar ile birlikte alacak hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Buna göre, çek iptali davası sonucunda verilen karar, borçluya ibraz edilerek çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktadır.TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Ancak hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır. (Yargıtay 11 HD nin 2016/13113 E- 2017/6307 K sayılı 16.11.2017 tarihli kararı) Çek bilgilerin mahkemeye bildirmesi yeterli olup,zayi olduğu iddia edilen çek yönünden mutlak surette çek fotokopisinin sunulması zorunluluğu bulunmamaktadır.Somut olayda, davacı şirket tarafından hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çekleri teşhise elverişli muhatap banka, çek numarası, meblağı ,keşide tarihi, keşidecisi olmak üzere tüm bilgiler verilmiş olup, mahkemece verilen bu bilgilerin yeterli kabul edilerek işin esasına girilmesi gerektiği gözetilmeden yanılgılı değerlendirme ve yazılı gerekçe davanın reddine karar verilmesi isabetli bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle HMK 'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, İstinaf incelemesine konu ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca, KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine,
4-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK 'nın 362(1)ç . maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 14/05/2026