T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1826
KARAR NO : 2025/1969
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/09/2022
NUMARASI : 2022/321 Esas - 2022/538 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 25/12/2025
Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... İleri Teknoloji ve Tic. Ltd. Şti., davacı müvekkil şirket nezdinde Nakliyat Emtea Abonman Sigorta Sözleşmesi ve Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi kapsamında sigorta ettiren olup, dava dışı ... Mühendislik Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi de davacı müvekkil şirket nezdinde ile sigortalı olduğunu, ABD’den Türkiye’ye gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 1 Set Makine ve Yedek Parçaları [... Seri Nolu VF-4-SE ... ... ... (Dik işleme Merkezi)] emtiası, ... nolu konşimento tahtında Parsiyel Şekilde ... nolu konteyner içerisine yüklenerek ... gemisi ile taşıma işlemine konu edilmiş olup, taşıma işlemleri esnasında Kent Rader gemisine aktarıldığını, daha sonra Mardaş-Ambarlı/İstanbul Limanı'na getirilen emtialar konteynerlerden boşlatılarak ... nolu iç nakliye faturasına istinaden ...plakalı araca yüklenerek sigortalı firmanın Ankara adresindeki fabrikasına getirildiğini, emtiaların varışını müteakip yapılan kontrollerinde hasarlı olduklarının görülmesi üzerine sürücü imzalı hasar tutanağı tanzim edildiğini, emtialarda meydana gelen hasara istinaden ... nolu ekspertiz raporu tanzim edilmiş olup, davalıların sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında hasarlanan emtialarda 31.009,10-TL'lik zarar meydana geldiği tespit edildiğini belirterek davalı-borçluların İstanbul 30. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davadaki hak düşürücü sürenin geçtiğini, işbu mahkemenin görevli ve yetkili olmadığını, aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davalı ile acentelik ilişkilerinin bulunmadığını, davacının hasarın taşıma sırasında meydana gelmediğini, emtianın deniz taşımacılığı esnasında hasarlandığına ilişkin hiçbir belge bulunmadığını, hasar ihbarının yapılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "..İstanbul 30.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından davalı ... Taşımacılık A.Ş. aleyhine kendi adına asaleten, davalı ve diğer takip borçluları aleyhine izafeten 31.009,10-TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin ... Taşımacılık A,Ş. ye tebliğ edildiği, eldeki davanın da davalı donatan .... Ltd ye izafeten açıldığı anlaşılmaktadır. ... Taşımacılık vekili cevap dilekçesinde davalılar ile acentelik ya da temsil ilişkisinin bulunmadığını savunmuştur. 05/04/2022 tarihli duruşmada davacı vekiline ... Taşımacılık ın davalının acentesi olduğunu dair delillerini sunmak üzere süre verilmiş ise de davacı tarafça buna ilişkin herhangi bir belge sunulmamış, beyan dilekçeleri ile acentelik iddialarının bulunmadığı belirtilmiştir. TTK 105.maddesine göre acentenin ancak doğrudan aracılık ettiği sözleşmeler nedeniyle müvekkiline izafeten kendisine karşı dava ya da takip yöneltilebilecektir. ... Taşımacılık ın davalının acentesi olmadığı dosya kapsamı ile belirlidir. Buna göre ilgili takip dosyasında davalı adına usulüne uygun bir ödeme emri tebliği ve davalı tarafından asaleten ya da yetkili acentesi aracılığıyla yapılmış bir borca itirazın bulunmadığı görülmektedir. İtirazın iptali davalarında, dava şartlarından birisi de geçerli bir ödeme emri tebliği ve ödeme emrine itirazın bulunması hali olup, (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2014/4441 E. 2014/7309 K., Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2018/2363 E. 2019/4867 K. sayılı ilamları) ödeme emrinin tebliği ve borçlunun itirazında TTK 105/1. Maddesinin emredici hükümlerine uyulmadığı, anılan husus kamu düzenine ilişkin olduğundan resen gözetilmesi gerektiği, açıklanan nedenlerle donatana izafeten açılan eldeki davada HMK'nın 114/2. maddesi anlamında özel dava şartı eksikliği bulunduğu anlaşıldığından davanın usulden reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/144 esas sayılı dosyasının 19/07/2022 tarihli celsesinde davalı ... Inc.e izafeten ... Taşımacılık ve Ticaret A.Ş. ve ... Gemi Sahip ve Donatan ... ... Ltd.'ye izafeten ... Taşımacılık olmak üzere iki dosya halinde dava dosyasının tefrik edildiğini, Mahkemece usul ekonomisi ilkesine aykırı olarak iki ayrı esasa kaydedilmek sureti ile dosyaların tefrik edildiğini, her iki tefrik edilen dosya neticesinde ayrı ayrı davaların usulden reddine karar verildiğini ve ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedildiğini, her ne kadar davanın reddi kararının kabulünün taraflarınca mümkün değilse de usul ekonomisi ilkesi gereğince bu davalı yönünden davanın tefrik edilmesi halinde dahi, iki ayrı esas yerine tek esas üzerinden karar verilmesi ve dava ret sebebinin bu davalı yönünden ortak olması nedeniyle davalı lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmekte iken iki ayrı dosya olarak esas açılması ve davalı lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiş olması nedeni ile karara karşı istinaf yasa yoluna başvurma gereğinin hasıl olduğunu, dava konusu olayda, ABD’den Türkiye’ye gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 1 Set Makine ve Yedek Parçaları emtiasının, ... nolu konşimento tahtında parsiyel şekilde ... nolu konteyner içerisine yüklenerek ... gemisi ile taşıma işlemine konu edilmiş olup, taşıma işlemleri esnasında Kent Rader gemisine aktarıldığını, daha sonra Mardaş-Ambarlı/İstanbul Limanı'na getirilen emtiaların konteynerlerden başlatılarak ... nolu iç nakliye faturasına istinaden ...plakalı araca yüklenerek sigortalı firmanın Ankara adresindeki fabrikasına getirildiğini, emtiaların varışını müteakip yapılan kontrollerinde hasarlı olduklarının görülmesi üzerine sürücü imzalı hasar tutanağının tanzim edildiğini, davaya dayanak icra takip dosyasındaki takip talebinde ve dosyada yer alan arabuluculuk başvuru formunda görüleceği üzere davanın davalıya taşıyıcı sıfatı ile asaleten ve ... Gemisi Sahip Donatanı .... Ltd'ye izafeten ikame edildiğini ve bu şekilde başvuru yapıldığını, davalı bakımından acentelik iddialarının bulunmadığını, davalı taşıyıcının konşimento ile taşıma işini üstlendiğinden gerek kendi adına gerekse fiili taşıyıcılar adına işbu davanın davalı aleyhine ikame edildiğini beyanla İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/321 E. 2022/538 K. 22.09.2022 tarihli ilamının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:Dava, davacının sigortalısına yaptığı ödemenin rücuan tahsili amacıyla başlattığı icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Eldeki davada davacı tarafça ... Nakliyat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, ... Gümrük Müşavirliği A.Ş. ve ... Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.'ye karşı kendi adına asaleten, ... gemisi sahip ve donatanı ... ... Ltd ile Seahorse Container Lines Inc'ye izafeten açılan itirazın iptali davasında Mahkemece 19.07.2022 tarihli duruşmada verilen ara karar ile davalılar ... Gemisi Sahip Ve Donatanı .... Ltd ile ... Inc'ye izafeten davalı ... Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.'ye karşı açılan davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydının yapılmasına karar verilmiş, ara karar gereği davalı ... Gemisi Sahip Ve Donatanı .... Ltd'ye izafeten davalı ... Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.'ye karşı açılan dava Mahkemenin 2022/321 esasına kaydedilmiş, yapılan yargılama sonunda dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Dava konusu İstanbul 30. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına sunulan takip talebi ve ödeme emrine göre icra takibi ... Nakliyat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, ... Gümrük Müşavirliği A.Ş. ve ... Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.'ye yöneltilmiş olup, ... Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.'nin ... gemisi sahip ve donatanı .... Ltd'ne izafeten borçlu olarak gösterilmediği, ... gemisi sahip ve donatanı .... Ltd'nin asaleten de borçlu olarak gösterilmediği , donatan .... Ltd'ye ödeme emrinin tebliğ edilmediği, kendisi ve ona izafeten davalı ... Taşımacılık ve Ticaret A.Ş. tarafından sunulmuş bir borca itiraz dilekçesinin bulunmadığı anlaşılmıştır.İtirazın iptali davasının görülebilmesi için iptale konu bir itirazın ve usulüne uygun şekilde başlatılmış bir icra takibinin bulunması gerekir.
Somut olayda ... gemisi sahip ve donatanı .... Ltd'ye izafeten davalı ... Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.'ye karşı başlatılmış bir icra takibinin bulunmadığı gözetildiğinde mahkemece davanın HMK'nın 114/2 ve 115/2 fıkraları uyarınca usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Dava dilekçesinde iddianın ileri sürülüş şekli bakımından davalılar ... gemisi sahip ve donatanı .... Ltd ile ... Inc'ye karşı ayrı ayrı yöneltilen davada, adı geçen davalılar arasında HMK'nın 58. maddesi uyarınca ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmakta olup, davaların birbirinden bağımsız olduğu gözetildiğinde Mahkemece her iki davalı yönünden davanın ayrı esasa kaydedilmesi nedeniyle eldeki dava yönünden davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırılık yoktur.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 25/12/2025