T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/981
KARAR NO : 2025/1926
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/10/2021
NUMARASI : 2019/482 Esas - 2021/780 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/12/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kutu, ambalaj imalatı ile iştigal ettiğini, davalı borçlu ile aralarında ticari ilişki mevcut olduğunu, bu cari ilişki içerisinde davalı borçlunun 2018-2019 yıllarına ait borç bakiyesini ödememesi üzerine davalı borçlu aleyhine müvekkilinin alacağını tahsil etmek amacıyla İstanbul Anadolu 20. İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun, hiçbir borcu olmadığı iddiası ile icra takibine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, bu nedenlerle haklı taleplerinin kabulüne, davalının İstanbul Anadolu 20.İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasını, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış, davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI : İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ,Dosya, defter inceleme günü belirlenerek ve gerekli ihtaratlar yapılarak mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş; defter inceleme gün ve saatinde davacı yanın defterlerini hazır bulundurduğu, davalı yanın defter ibraz etmediği, bu hali ile HMK 222.madde uyarınca defter ibrazından kaçınmış sayılması gerektiği nazara alınarak, 11/06/2020 tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belge, faturalar, cari hesap ekstreleri ve ibraz edilen ticari defterler ışığında, davacı tarafa ait 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Keir ve Envanter Defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve lehine delil teşkil ettiği, her ne kadar davacı, davalı hakkında 17.071,03 TL tutarında takip başlatmış ise de, 31.12.2019 tarihi itibariyle davacının davalıdan 7.321,03 TL alacaklı olduğu rapor edilmiş olup, davacı tarafın rapora karşı itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla aynı bilirkişiden ek rapor alınmış, 22.03.2021 tarihli ek rapora göre, davacı tarafça davalıdan iki adet çek alındığı, ancak çeklerin tahsil edilmemesi nedeniyle takip başlatıldığı, davacının 2019 yılı Muavin Defterinin incelenmesinde, davalı tarafça verilmiş olan çeklere istinaden ödenen 6.500,00 TL ile 3.250,00 TL'nin söz konusu çek bedellerinden düşülmediği, söz konusu çek bedellerinden toplamda 9.750,00 TL tahsil edilmiş olmasına rağmen davacıya ait Muavin Defterde 45.000,00 TL çek bedelinin aynen kaldığının tespit edildiği, dolayısıyla davacının 2019 yılı Muavin Defterinde kayıtlı tutarların gerçeği yansıtmadığı ve muhasebe ternel kavramlarından tarafsızlık ve belgelendirme kavramı ile tam açıklama kavramına uygun olmadığının anlaşıldığı, 31.12.2019 tarihi itibariyle davacının davalıdan 7.321,03 TL alacaklı olduğu rapor edilmiş olup, bilirkişi kök ve ek raporlarının bu yönleriyle gerekçeli, denetime elverişli ve hükme esas alınabilir nitelikte bulunduğu, her ne kadar davacı tarafça 17.071,03 TL üzerinden takip yapılmış ise de, tespit edilen davacı alacağının 7.321,03 TL olduğu, yine her ne kadar bilirkişi kök raporunda takip tarihi-dava tarihi arasında 475,87 TL işlemiş faiz hesabı yapılmış ise de, davadan önce davacı tarafça davalı tarafın temmerrüde düşürüldüğüne dair dosyada herhangi bir noter ihtarı olmadığı, bu hali ile davalının temerrüde düşmediği, kaldı ki davacı tarafça takip talebinde de işlemiş faiz talebi bulunmadığı anlaşıldığından, 475,87 TL işlemiş faiz olarak hesaplanan kısım dahil edilmeyerek mahkememizce hesaplama yapıldığı, 3095 sayılı yasaya göre tarafların tacir olması ve faaliyetin ticari iş sayılması sebebiyle avans faizi talep edilebilmesinin mümkün olduğu tespitiyle beraber davanın kısmen kabulü ile İstanbul Anadolu 20.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında ile asıl alacak 7.321,03 TL üzerinden takibin devamına karar vermek gerekmiştir. Öte yandan davacı tarafça davalıdan icra inkar tazminat talebinde bulunulmuş olup 7.321,03 TL asıl alacağın likid olması karşısında 2004 sayılı İİK'da yer alan İcra İnkar Tazminatının yasal koşulları oluştuğundan talebin kabulüne ..." karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalı borçlu aleyhine müvekkilinin alacağının tahsili amacıyla İstanbul Anadolu 20. İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosyasından başlatılan icra takibine vaki itirazının iptali amacıyla huzurdaki davanın açıldığını, gelinen aşamada ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulü yönünde karar verilmiş olup, ilk derece mahkemesince verilen kararın redde ilişkin kısmının hatalı olup kaldırılması gerektiğini, müvekkili şirkete ait muavin defter kayıtlarında bilirkişi tarafından tespit edildiği üzere 21.03.2019 ... yevmiye numarası ile çek tahsilatı olarak 45.000,00 TL müvekkili şirket tarafından tahsilat kaydı girildiğini, burada gözüken çekler 30.09.2019 vade ve 22.500,00 TL ile 30.10.2019 vade ve 22.500,00 TL bedelli çekler olduğunu, bu çekler davalı şirket yetkilisi ... tarafından davalı şirket emrine keşide edilmiş ve davalı şirket tarafından ciro edilerek müvekkili şirkete verilmiş ve vadelerinde ibraz edildiğinde karşılıklarının olmadığına ilişkin karşılıksızdır işlemleri yapıldığını, her iki çekte icra takibine konu edilmiş çeklere ilişkin olarak İstanbul Anadolu 20. İcra Müdürlüğü ... E ve ... E sayılı dosyalarından icra takibi başlatıldığını, anılan icra dosyalarından çek alacaklarına karşılık olarak yapılmış olan tahsilatlar 09.12.2019 tarihinde 6.500,00 TL ve 17.12.2019 tarihinde 3.250,00 TL olmak üzere müvekkili şirket hesaplarına taraflarınca aktarılmış olup bu husus muavin defterinde de gözüktüğünü, bu ödemelere ilişkin anılan icra dosyalarından düzenlenen reddiyat makbuzlarının dosyaya ayrıca sunulduğunu, yapılan ödemelerin çeklere ilişkin olarak yapıldığının aşikar olduğunu, hal böyle olmasına ve dosyaya buna ilişkin evraklar sunulmuş olmasına rağmen, ödemeleri çek alacaklarından mahsup edilemeyeceği yönündeki bilirkişi görüşü ve bu yönde ilk derece mahkemesi kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, çeklere ilişkin icra takip bilgileri sunulmuş bahsi edilen ödemelerinde bu dosyalardan geldiği belgeleri ile bildirildiğini, karşılıksız kalan çekler dışında kalan borcun 17.071,03 TL alacak olduğu incelenen defter kayıtlarında sabit olduğunu, müvekkilinin esasında davalı şirketten huzurdaki davada itirazın iptali istenen icra takip tarihi itibariyle 45.000,00 TL karşılıksız çekten dolayı alacağı ve 17.071,03 TL cari alacağı olmak üzere toplamda 62.071,03 TL alacağı olduğunu, çeklere ilişkin icra takibi ayrı yapılmış ve 17.071,03 TL cari hesap alacağına ilişkin ilamsız icra takibi ayrı yapıldığını, yani 6.500,00 TL ve 3.250,00 TL olmak üzere 2019 yılı defter kayıtlarında gözüken toplam 9.750,00TL bedelleri huzurdaki dava konusu alacağa ilişkin olmayıp, karşılıksız çıkan çeklere ilişkin ödemeler olduğunu, çeklere ilişkin icra takip dosyalarından ödemeler çek keşidecisi olan ... tarafından yapıldığını, kaldı ki davalı borçlunun ödemeye ilişkin bir iddiası da söz konusu olmayıp, defter ve belgelerini ibraz etmekten kaçındığını, açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın tümden kabulüne veya istinaf sebepleri doğrultusunda tekrar yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafından ödenmesine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :Dava, ticari satım sözleşmesine dayalı cari(açık) hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; uyuşmazlık konusu, davanın ispatlanmış olup olmadığı, kısmen red kararının hatalı olup olmadığı noktalarındadır. Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, İstanbul Anadolu 20. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında, "24.06.2019 cari hesap alacağı " sebebine dayalı olarak 17.071,03 TL asıl alacağın tahsili istemiyle 24.06.2019 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.Mahkemece uyuşmazlığın çözümü için tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiştir. Davacının incelenen ticari defterlerine göre, taraflar arasında 2018-2019 yıllarında ticari ilişki bulunduğu, davacının davalıya toplam 66.992,59 TL tutarlı fatura düzenlediği, faturaları Vergi Dairesine BS bildiriminde bulunduğu, davalıdan toplam 62.820,00 TL ödeme yaptığı, davacının davalıdan 7.321,02 TL alacaklı olduğu, ek raporda, davalı tarafça verilmiş olan çeklere istinaden ödenen 6.500,00 TL ile 3.250,00 TL'nin çek bedellerinden düşülmediği, söz konusu çek bedellerinden 9.750,00 TL tahsil edilmiş olmasına rağmen davacıya ait muavin defterinde 45.000,00 TL olarak çek bedelinin aynen kaldığı, davacının 2019 yılı Muavin Defterinde kayıtlı tutarların gerçeği yansıtmadığı ve muhasebe temel kavramlarından tarafsızlık ve belgelendirme kavramı ile tam açıklama kavramına uygun olmadığı tespit edilmiştir.Davacı tarafça, davalı tarafından verilen 30.09.2019 vade tarihli 22.500,00 TL ve 30.10.2019 tarihli 22.500,00 TL vade tarihli çekler karşılıksız çıktığı için İstanbul Anadolu 20. İcra Müdürülüğü ... E. ve ... E. Sayılı dosyalarda takip yaptıklarını, defterlerde gözüken 09.12.2019 tarihli 6.500,00 TL ve 17.12.2019 tarihli 3.250,00 TL tutarlı tahsilatların bu çeklere ilişkin yapılan tahsilatlar olduğu, cari hesap alacağına ilişkin takibin bu dosyanın konusu olduğunu, çek için yapılan ödemenin cari hesaptan mahsubunun hatalı olduğunu ileri sürülmüştür.Somut olayda, davalı bilirkişi incelemesi için defterlerini sunmamıştır, davacının defterleri incelenmiştir. Davacı İstanbul Anadolu 20. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasında 30.09.2019 tarihli ... numaralı 22.500,00 TL tutarlı çeke ve ... E. sayılı dosyasında da 30.10.2019 tarihli 5982354 numaralı 22.500,00 TL tutarlı çeke ilişkin takip yaparak, çekler toplamı 45.000,00 TL düşüldükten sonra, dava konusu İstanbul Anadolu 20. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında, cari hesap alacağına dayalı olarak 17.071,03 TL için takip başlatmıştır. Davacının defterlerinde kayıtlı olan 09.12.2019 tarihli 6.500,00 TL ve 17.12.2019 tarihli 3.250,00 TL tutarlı tahsilatlar çeklere ilişkin yapılan icra dosyalarından yapılan tahsilatlar olduğu sabit olup, Mahkemece dava konusu ödenmeyen cari hesap alacağına ilişkin yapılan takipten, çeklere ilişkin yapılan icra takiplerindeki ödemenin mükerrer olacak şekilde cari hesap borcundan mahsup edilerek yazılı şekilde karar verilmesi hatalı görülmüştür.Bu durumda, davacının, defterlerinde kayıtlı olan çeklere ve cari hesap borcuna ilişkin ayrı takipler yaptığı gözetilerek, çeklere ilişkin yapılan takiplerdeki ödemeler cari hesap borcundan mahsup edilmeden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmektedir.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Davanın KABULÜ İLE; borçlu davalının İstanbul Anadolu 20. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, 17.071,03 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %19,50 oranında ticari faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-Asıl alacağın % 20 'si olan 3.414,20 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 1.166,12 TL'den dava açılırken yatırılan 206,18 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 959,94 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 206,18 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu, 44,40 TL başvurma harcı, posta gideri 208,75 TL, 650,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 903,15 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, kabul edilen kısım için, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 17.071,03 TLvekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk için ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa; davalı tarafından yatırılan ve artan delil avansının kendisine iadesine,
10-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak;
a-Davacı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,
b-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 220,70 TL, posta ve tebligat gideri 40,00 TL olmak üzere toplam 260,70 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 17/12/2025