T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/854
KARAR NO : 2025/2060
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/07/2021
NUMARASI : 2019/456 Esas - 2021/529 Karar
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/12/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı ve davalı vekillerince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 20.06.2012 tarihinde 1.700.000,00 TL 'lik ve 1.179.415,30 TL'lik iki adet kredi kullanıldığını, 28.05,2015 tarihinde müvekkili şirket kredilerini kapatmak istediğini, kredinin birinden kalan borcu 627,562,85,-TL olup, müvekkilden bu kredisini kapatmak için %2 oranında 12.551,26,- TL erkan kapama ücreti alındığını, yine aynı gün ikinci kredisini de kapatmak İstediğini, ikinci kredinin kalan borcu 854.971,64,-TL olup, müvekkilinden bu kredisini kapatmak için ise %10 oranında 81.425,87,-TL erken kapama ücreti alındığını, müvekkilinin bu ücretleri ödemek için 28.05.2015 tarihinde dolar bozdurmak zorunda kaldığını, davalı bankanın müvekkili şirketten haksız ve tutarsız bir şekilde erken kapama ücreti tahsil etmesi dolayısı ile müvekkilinin zararının büyüdüğünü, davalı bankanın Genel Kredi Taahhütnamesinde ki serbestçe belirlenebilir ibaresine dayanmasının kötüniyet olduğunu, müvekkilinin şirket ile davalı banka arasında yapılan kredi sözleşmesinde kredi kapama ücretinin oram belirlenmediğinden, davalı bankanın erken kapama ücreti tahsil etmesi haksız ve hukuka aykın olduğunu, konu ile ilgili 18.10.2017 tarihinde davalı bankaya başvurulduğunu, anılan başvuru dilekçesinde davalı bankanın kullanılan kredilere ilişkin bilgi ve belgelerin tarafımıza gönderilmesi, müvekkili şirketin kullandığı kredilere ilişkin haksız ve sebepsiz bir şekilde ödemek durumunda kaldığı bütün ücretlerin ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte müvekkil şirkete ödenmesi talep edildiğini, ancak davalı banka hiçbir şekilde ödeme yapmadığını, davalı banka tarafından haksız ve hukuka aykın bir şekilde vurulduğunu, açıklanan nedenlerle, yapılacak yargılama sonunda davanın kabulü ile, müvekkili şirketin davalı bankadan kullanmış olduğu kredilere ilişkin davalı banka tarafından haksız ve hukuka aykırı bir şekilde tahsil edilen kredi erken kapama ücretlerinin, davalı banka tarafından tahsil edildiği 28.05.2015 tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte müvekkili şirkete iadesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı banka üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili tarafından sunulan 02/02/2021 tarihli dilekçe ile, dava değeri 67.542,76 TL'ye ıslah edilmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Tahsil edilen Erken Kapama Komisyonunun Hukuka, Kanuna, Yargıtay Kararlarına ve Sözleşmeye uygun olduğunu, tacir olan müvekkili bankanın sözleşme gereği, erken ödeme komisyonu talep etme hakkı bulunduğunu, davacı tarafın kredi kapama tutarına herhangi bir itirazının bulunmadığım, borçlunun Genel Kredi Sözleşmesinde yer alan "Erken Ödeme Komisyonu" maddesi ile komisyon ödemeyi kabul ettiğini, müvekkili Banka tarafından alınan ödeme Komisyonunun diğer Bankalar tarafından alınana Erken Ödeme Komisyonları ile karşılaştırıldığında, hakkaniyet ilkesine uygun olduğunu, bankadan alınmış olan kredinin erken kapatılması durumunda bankanın maruz kaldığı Kâr Mahrumiyeti zararına uğratıldığını, 6102 sayılı TTK gereğince davalı Bankanın verdiği hizmet karşılığında ücret isteme hakkına sahip olduğunu, davacının kendi İhtiyarı İle İhtirazı kayıt koymaksızın ödeme yaptığını, davacının hem tacir olması hem de BK gereği ödemiş olduğu ve dava konuş ettiği tutarları isteyemeyeceği beyanları ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Sonuç olarak, yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre yapılan değerlendirmede;Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, taksitli ticari kredi sözleşmesinin erken kapatılması nedeniyle erken kapama komisyonu adı altında tahsil edilen haksız kesintinin iadesi istemine ilişkin olduğu, bu bağlamda tüm delillerin toplandığı, bilirkişi incelemesi yaptırılarak raporlar alındığı, alınan raporlar sonucu, bilirkişi tarafından ikili bir ayrım yapılmak suretiyle; Yargıtay içtihatlarına göre; “Bankalar arası genel teamüllere göre %2’lik bir komisyonun erken ödeme komisyonu olarak alınmasının hakkaniyete uygun olduğu" şeklinde görüş bildirilerek, davacının davalı bankadan 64.326,44-TL fazladan alınan komisyon ve bu komisyona tekabül eden 3,216,32-TL Bsmv olmak üzere toplam 67.542,76-TL talep edebileceği ve ayrıca mahkememizce emsal banka uygulamalarına ilişkin olarak celp olunan kayıtlardan ... ... Ortaklığı tarafından bildirilen erken kapama komisyon oranı olan %5 oranının benimsenmesi halinde de, davacının davalı bankadan 38.677,23-TL fazladan alının komisyon ve bu komisyona tekabül eden 2.137,43-TL Bsmv olmak üzere toplam 40.611,14-TL talep edebileceği şeklinde alternatifli hesaplama yapıldığı, bu haliyle yapılan değerlendirmede de; tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin, münasip bir ücret isteyebileceği, davalı bankanın da tacir olduğu ve dava konusu kredinin de davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemlerden olduğu, davalı tarafından kullandırılan krediler ve kredili mevduat hesabından kullandırılan krediler nedeniyle ücret istenebileceği, taraflar arasındaki kredi sözleşmesinde erken ödeme komisyon oranının açıkça belirtilmediği, mahkememizce sözleşme tarihi itibariyle bu tür kredilerin erken kapatılması halinde alınan komisyon ücretinin oranları konusunda emsal banka uygulamalarının (Bknz. Yargıtay 11. H.D. 23/10/2017 tarih ve 2017/3772 Esas ve 2017/5575 Karar ve Yargıtay 11.H.D. 10/04/2018 tarih ve 2016/10117 Esas ve 2018/2567 Karar sayılı kararları) araştırıldığı, bu kapsamda bilirkişiden rapor alındığı, alınan rapor sonucu az yukarıda izah edildiği üzere bilirkişi tarafından alternatifli hesaplama yapılarak rapor tanzim edildiği, bilirkişi tarafından her ne kadar Yargıtay içtihatlarına göre, bankalar arası genel teamüllere göre %2’lik bir komisyonun erken ödeme komisyonu olarak alınması gerektiği ve bunun sonucu da davacının davalı bankadan toplam 67.542,76-TL talep edebileceği görüş ve kanaati bildirilmiş ve davacı yanca da bu miktar üzerinden dava ıslah edilmiş ise de; yine az yukarıda izah edildiği üzere, bu tür davalarda kredilerin erken kapatılması halinde, alınan komisyon ücretinin oranları konusunda emsal banka uygulamalarının araştırılması gerektiğinin Yargıtay içtihatları ile açıkça hüküm altına alındığı anlaşıldığından, bilirkişinin %2’lik komisyonun erken ödeme komisyonu olarak alınması gerektiğine ilişkin görüşüne itibar edilmemiş ve yine bilirkişi tarafından hesaplanan ... ... Ortaklığı tarafından bildirilen erken kapama komisyon oranı olan %5 orana ilişkin olarak tespit edilen 40.611,14-TL yönünden davanın kısmen kabulüne, ..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalı bankanın basiretli bir tacir olarak istediği krediye canının istediği tutar üzerinden komisyon oranı belirleyerek müşterilerinden tahsil etmesi hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmadığını, davalı bankanın bu keyfi ve hakkaniyete aykırı tutumunun hiç bir izahı bulunmadığını, farklı bankalar ve farklı şubeler tarafından bu işlem yapılmamış olup aynı bankanın aynı şubesi tarafından bu işlem yapıldığını, davalı banka bu şekilde keyfi uygulama yapmayıp 80001 nolu krediden de %2 komisyon alsa idi davacının ödeyeceği tutarın 17.088,51 TL olacağını, fakat davacının erken kapama yapabilmek için dolar bozdurarak bu farkı ödediğinden ayrıca bu şekilde bir zararı mevcut olduğunu, aynı bankanın aynı tarihte ... nolu kredi için %2 erken kapama komisyonu aldığı evraklarda yazmasına rağmen, buna ilişkin kayıtların dosya içerisinde mevcut olmasına rağmen, davalı bankanın kendi uygulaması yerine ... bankasının verdiği oran üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi, hukuka, aykırı olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın tamamen kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıdan tahsil edilen erken kapama komisyonu, bankacılık uygulama ve esaslarına, banka kayıtlarına, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerine ve emsal yargıtay kararlarına ve diğer bankalarla karşılaştırıldığında hakkaniyet ilkesine uygun olduğunu ve bu çerçevede davacı tarafın iddialarının hiçbir yasal olmadığını, bu nedenle, haksız, mesnetsiz ve hukuka aykırı işbu davanın reddi gerektiğini, davacı taraf kendi talep ve rızası ile kredi ilişkisini vadesinden önce sona erdirmiş, vekil eden bankanın davaya konu kredinin erken kapatılması neticesinde kar mahrumiyeti doğduğunu, yapılan bu erken ödeme sonucunda da basiretli bir tacir olarak davranması gereken davacıdan herhangi bir ihtirazi kayıt ve şart içermeden bizzat imzalamış olduğu sözleşmeden doğan erken ödeme komisyonu kendisinden tahsil edildiğini, davalı banka tarafından gerçekleştirilen dava konusu işlemin dayanakları; yasa, sözleşme ve emsal yargıtay kararları olup, davacı tarafın hiçbir hukuki dayanak içermeyen beyan ve iddialarının kabulünün mümkün olmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE : Dava, genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandırılan kredi nedeniyle alınan komisyon ücreti ile kredinin erken kapatılması nedeniyle alınan erken kapama ücretinin iadesi davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davalı banka tarafından alınan kredi komisyon ücreti ve erken kapama ücretinin fahiş olup olmadığı noktasındadır.Taraflar arasında 15/11/2013 tarihinde imzalanan 3.750.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesi kapsamında davacıya 20/06/2012 tarihinde 1.700.000,00 TL limitli eşit taksitli kredi, 1.179.415,30 TL esnek taksitli kredi kullandırılmıştır. Kredilerin erken kapatılması nedeniyle 28/05/2015 tarihinde 854.974,61 TL kredi bakiyesi için 81.425,87 TL erken kapama ücreti ve 4.071,29 TL BSMV, 627.562,85 TL kredi bakiyesi için 12.551,26 TL erken kapama ücreti ve 627,56 TL BSMV davalı bankaya ödenmiştir. Davacı tarafça, erken kapama ücretinin fahiş ve her iki kredi yönünden farklı oranlarda uygulandığından bahisle fazla alınan erken kapama ücretinin iadesine karar verilmesi istemi ile eldeki davayı açmıştır. 6098 sayılı TBK'nın 96/1. maddesinde, sözleşmenin hükümlerinden veya özelliğinden ya da durumun gereğinden tarafların aksini kastettikleri anlaşılmadıkça borçlunun, edimini sürenin sona ermesinden önce ifa edebileceği düzenlenmiş olup, erken ödemeye konu kredi borcu taksitli ticari krediden kaynaklandığından kredi sözleşmesinin özelliği gereği davalı bankanın erken ödemeyi kabul zorunluluğu bulunmaması karşısında davalı bankanın erken ödeme nedeniyle oluşacak faiz kaybı nedeniyle bir bedel karşılığı erken ödemeyi kabul etmesi bankacılık uygulamalarına uygundur. Bunun gibi 6100 sayılı TTK'nın 20. Maddesine göre de, tacir olan bankanın verdiği hizmet karşılığında ücret talep etmesinin mümkündür.Genel kredi sözleşmesinin 2.8.1 maddesinde kredinin erken kapatılması halinde bildirdiği şartlar dahilinde ve bundan kaynaklanacak tüm masraflar ile maruz kalacağı kar mahrumiyeti, zarar ve maliyetleri, erken ödeme nedeniyle doğabilecek vergi, KKDF gibi yükümlülükleri bankadan talep edebileceği düzenlenmiş bulunmaktadır. Davalı banka tarafından kredinin erken kapatılması nedeniyle 627.562,85 TL kredi bakiyesi için %2'sine, 854.974,61 TL kredi bakiyesi için 81.425,87 TL %9,5'ine tekabül eden oranlar ile erken kapama ücreti alınmıştır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 144. maddesi ile, Bakanlar Kuruluna verilen, kredilerle ilgili olarak faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarını belirleme yetkisi 16/10/2006 tarih ve 2006/11188 Bakanlar Kurulu Kararı ile Merkez Bankasına devredilmiş, buna istinaden 09/12/2006 Tarih ve 26371 Sayılı Resmi Gazete yayımlanarak 09/12/2006 tarihinde yürürlüğe giren ve 2014/6 sayılı Tebliğ ile güncellenen Merkez Bankasının Mevduat Ve Kredi Faiz Oranları Ve Katılma Hesapları Kâr Ve Zarara Katılma Oranları İle Kredi İşlemlerinde Faiz Dışında Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkında 2006/1 sayılı tebliğin 4/1. Maddesinde, Bankalarca, reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının serbestçe belirleneceği düzenlenmiştir. Tebliğin 6/2. maddesine göre ise; bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlanacağı düzenlenmiştir. Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, kredi sözleşmesiyle belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli; sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve ilan ettiği oranlar varsa yine bu oran aşılmamak kaydıyla, diğer bankaların uygulamaları üzerinden belirlenecek oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, davalı banka tarafından yapılan kesinti miktarının uygun olup olmadığı veya ne miktarda olduğu, dürüstlük kuralına aykırı olup olmadığı davacıya iadesi gereken miktar bulunup bulunmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar vermek gerekmektedir (Yargıtay 11.HD'nin 26/06/2018 tarih, 2016/11653 E. 2018/4811 K. ve 2017/276 E. 2018/5662 K. sayılı ilamları).Mahkemece yapılan emsal banka uygulamaları araştırmasına göre bankalar tarafından %5 arasında erken kapatma komisyonu alındığı tespit edilmiştir. Davalı banka tarafından 627.562,85 TL kredi bakiyesi için %2 oranında erken kapama ücreti alınmış olup, bu miktar makuldür. 854.974,61 TL kredi bakiyesi için ise %9,5 oranında erken kapama ücreti alınmış olup bu oranın emsal banka uygulamalarına göre fahiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, ilk derece mahkemesince bu kredi yönünden emsal banka uygulamalarına göre erken kapama ücreti %5 olarak kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Davacı tarafça, kredilere farklı oranlarda erken kapama ücreti uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüş ise de, farklı krediler için farklı erken kapama ücretinin uygulanmasına bir engel bulunmamaktadır. HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekili ile davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 693,55 TL harcın, alınması gerekli olan 2.774,13 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.080,58 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Taraflarca istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 30/12/2025